Người dân dần quen với chi tiêu số

Trong dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số quốc gia, thanh toán không dùng tiền mặt không còn là khái niệm xa lạ, mà đang từng bước trở thành thói quen tiêu dùng mới của người dân.

• Thanh toán không dùng tiền mặt tại chợ truyền thống, tại sao không?
• Thành đoàn TP. Bạc Liêu: Tuyên truyền xây dựng tuyến đường 4.0 - “Thanh toán không dùng tiền mặt”
• Xã Hiệp Thành: Ra mắt mô hình “Tuyến đường thanh toán không dùng tiền mặt”

Chi tiêu số - xu hướng tất yếu

Những năm gần đây, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, xác định đây là một trong những trụ cột quan trọng của tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Các chương trình như phát triển ngân hàng số, ví điện tử, thanh toán qua mã QR... được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng thuận lợi để người dân tiếp cận và sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại.

Thanh toán không dùng tiền mặt đang từng bước trở thành thói quen tiêu dùng mới của người dân.

Ðiều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở chính sách, mà ở sự thay đổi rõ nét trong thói quen của người dân. Nếu như trước đây, tiền mặt gần như là “vật bất ly thân” khi đi chợ, mua sắm hay thanh toán, thì nay, chỉ với điện thoại thông minh có kết nối Internet, nhiều giao dịch được thực hiện nhanh chóng, tiện lợi và an toàn hơn. Thực tế cho thấy, thanh toán không dùng tiền mặt đang dần trở thành xu hướng tất yếu trong đời sống kinh tế - xã hội. Không chỉ phổ biến tại các đô thị, trung tâm thương mại, hình thức thanh toán này còn đang lan toả sâu rộng đến từng khu dân cư, chợ truyền thống, hàng quán nhỏ lẻ, thậm chí về tận vùng nông thôn, nơi nông dân đã bắt đầu quen “quét mã” thay cho cầm tiền mặt khi giao dịch.

Ghi nhận tại khu chợ dân sinh trên địa bàn phường An Xuyên, không khó để bắt gặp hình ảnh những tấm bảng in mã QR được treo ngay ngắn trước các sạp hàng. Từ quán bún, cà phê vỉa hè đến cửa hàng tạp hoá nhỏ, thanh toán bằng chuyển khoản đã trở nên quen thuộc.

“Trước đây, tôi chỉ nhận tiền mặt, vì nghĩ chuyển khoản rườm rà, lại sợ không rành công nghệ. Nhưng sau khi được cán bộ địa phương và ngân hàng đến hướng dẫn cách sử dụng, tôi thấy rất tiện”. Chị Nguyễn Thị Hồng, chủ quán ăn tại chợ, chia sẻ.

Không chỉ riêng chị Hồng, nhiều tiểu thương khác cũng dần thay đổi thói quen. Anh Trần Văn Lịnh, chủ cửa hàng tạp hoá, khu dân cư phường An Xuyên, cho biết: “Lúc đầu tôi chỉ làm mã QR cho có, ai ngờ khách dùng nhiều, nhất là người trẻ. Có mã QR, bán hàng thuận lợi hơn, khỏi lo tiền thối cho khách”.

Với người mua, thói quen thanh toán không dùng tiền mặt cũng đang dần hình thành. Tại quán cà phê nhỏ ven đường trên địa bàn Xã Hồ Thị Kỷ, chị Lê Thị Mãi, người dân địa phương, cho biết: “Giờ tôi ra ngoài hầu như không mang nhiều tiền mặt. Ði chợ, uống cà phê, ăn sáng đều có thể chuyển  khoản, vừa nhanh, vừa an toàn”.

Một điểm sáng đáng chú ý là sự lan toả của thanh toán không dùng tiền mặt ở khu vực nông thôn. Anh Lê Minh Ðương, xã Ðá Bạc, chia sẻ: “Trước kia bán rau chủ yếu nhận tiền mặt, nhưng giờ thương lái chuyển khoản cho tiện. Tôi cũng dùng tài khoản ngân hàng để mua phân bón, vật tư, đỡ phải mang theo nhiều tiền, an tâm hơn”.

Gắn thanh toán số với chuyển đổi số ở cơ sở

Theo đại diện UBND xã Thới Bình, việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt được địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng gắn với chuyển đổi số ở cơ sở. Thời gian qua, phường đã phối hợp với các ngân hàng, tổ chức tín dụng triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ người dân và tiểu thương.

Ghi nhận thực tế cho thấy, chính quyền cơ sở đóng vai trò “cầu nối” quan trọng thông qua các buổi sinh hoạt chi bộ, hội đoàn thể, lồng ghép tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể, giúp người dân từng bước thay đổi thói quen chi tiêu số. Thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích rõ rệt, như tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro mất cắp, hạn chế tiền giả, minh bạch thu chi và tạo nền tảng phát triển dịch vụ tài chính số.

Những mã QR được bố trí sẵn không còn xa lạ tại nhiều cơ sở kinh doanh.

Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen tiêu dùng không thể diễn ra trong “một sớm một chiều”. Ở một số nơi, nhất là vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn còn hạn chế về công nghệ, thiết bị thông minh hoặc kết nối Internet.

Dù còn những khó khăn, nhưng có thể khẳng định, thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng tất yếu. Từ những hàng quán nhỏ nơi góc chợ, quán cà phê ven đường đến cánh đồng, vườn rau của nông dân, “chi tiêu số” đã và đang len lỏi vào đời sống hằng ngày. Sự thay đổi ấy không chỉ phản ánh bước tiến của công nghệ, mà còn cho thấy sự chủ động, thích ứng của người dân. Khi người dân dần quen, dần tin tưởng và sử dụng thành thạo thanh toán không dùng tiền mặt, nền kinh tế số sẽ có thêm động lực để phát triển bền vững.

Văn Ðum