Những nội dung chính của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014

Ngày 19/6/2014, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Hôn nhân và Gia đình (sau đây gọi là Luật HN-GĐ năm 2014). Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2015.

Luật HN-GĐ năm 2014 được xây dựng trên cơ sở các quan điểm chỉ đạo. Thứ nhất, thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng về “xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, thật sự là tế bào lành mạnh của xã hội, là môi trường quan trọng, trực tiếp giáo dục nếp sống và hình thành nhân cách”; Thứ hai, bảo đảm phù hợp với các quy định của Hiến pháp năm 2013, đồng bộ với các luật hiện hành khác có liên quan đến quan hệ HN-GĐ, đặc biệt là Bộ luật Dân sự năm 2005; Thứ ba, kế thừa các nguyên tắc cơ bản, các quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm trong Luật HN-GĐ năm 2000; sửa đổi các quy định đã có nhiều bất cập, hạn chế trong thực tiễn thi hành, đồng thời bổ sung các quy định để giải quyết các vấn đề thực tiễn phát sinh phù hợp với quá trình thay đổi của gia đình hiện đại và đời sống xã hội, bảo đảm tính khả thi của Luật HN-GĐ; Thứ tư, bảo đảm sự tương thích giữa pháp luật về HN-GĐ nước ta với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của một số nước về HN-GĐ phù hợp với đặc điểm văn hóa, pháp lý và điều kiện kinh tế - xã hội của nước ta.

Luật HN-GĐ năm 2014 bao gồm 9 chương và 133 điều, với các nội dung như sau:

Chương Những quy định chung quy định về phạm vi điều chỉnh của luật; những nguyên tắc cơ bản của chế độ HN-GĐ Việt Nam; giải thích từ ngữ; trách nhiệm của Nhà nước và xã hội đối với HN-GĐ; các hành vi bị cấm; nguyên tắc áp dụng Bộ luật Dân sự và các luật khác có liên quan; áp dụng tập quán trong HN-GĐ.

Chương Kết hôn quy định điều kiện về tuổi kết hôn, năng lực chủ thể trong kết hôn, những điều cấm trong kết hôn, đăng ký kết hôn và đường lối giải quyết đối với các trường hợp kết hôn trái pháp luật; giải quyết hậu quả của việc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn.

Chương Quan hệ giữa vợ và chồng quy định về quyền và nghĩa vụ về nhân thân của vợ chồng, việc đại diện cho nhau giữa vợ và chồng, nguyên tắc chung của chế độ tài sản của vợ chồng, chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định; bổ sung chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận trường hợp vợ chồng lựa chọn áp dụng chế độ tài sản này.

Chương Chấm dứt hôn nhân quy định về ly hôn; hôn nhân chấm dứt do vợ, chồng chết hoặc bị tòa án tuyên bố là đã chết.

Chương Quan hệ giữa cha mẹ và con quy định về quyền, nghĩa vụ về nhân thân và tài sản giữa cha mẹ và con; quyền, nghĩa vụ của cha, mẹ đối với con khi ly hôn; hạn chế quyền của cha mẹ đối với con; căn cứ xác định cha, mẹ, con; nhận cha, mẹ, con; xác định con sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Chương Quan hệ giữa các thành viên khác của gia đình quy định về các quyền, nghĩa vụ về nhân thân và tài sản; nghĩa vụ quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau và nuôi dưỡng giữa các thành viên khác của gia đình.

Chương Cấp dưỡng quy định về nghĩa vụ cấp dưỡng; cấp dưỡng của một người cho nhiều người, nhiều người cho một người, cấp dưỡng trong từng quan hệ HN-GĐ; mức cấp dưỡng; phương thức cấp dưỡng; chấm dứt cấp dưỡng; người có quyền yêu cầu về cấp dưỡng.

Chương Quan hệ HN-GĐ có yếu tố nước ngoài quy định về nguyên tắc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên; nguyên tắc chung về áp dụng pháp luật và áp dụng pháp luật trong một số quan hệ cụ thể về HN-GĐ có yếu tố nước ngoài.

K.K