Phát huy tính chủ động học tập của học sinh

Thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, những năm gần đây, ngành Giáo dục và Ðào tạo tỉnh Cà Mau đã tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Trong đó, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, gắn với ứng dụng công nghệ số được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

• Đẩy nhanh tiến độ các đề án giáo dục
• Tập trung thực hiện mục tiêu hiện đại hoá ngành giáo dục
• Từ Nghị quyết 71 nâng tầm giáo dục Cà Mau

Lấy học sinh làm trung tâm 

Theo Sở Giáo dục và Ðào tạo tỉnh Cà Mau, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng lấy học sinh làm trung tâm được triển khai đồng bộ ở tất cả các cấp học. Trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông mới, các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với điều kiện thực tiễn, chú trọng tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm, thảo luận nhóm, nghiên cứu khoa học, nhằm phát huy năng lực tự học, tư duy phản biện và kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và giảng dạy được đẩy mạnh. Nhiều trường học chủ động khai thác các nền tảng số, phần mềm quản lý học tập, xây dựng học liệu điện tử, kho bài giảng số, góp phần hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy và tạo điều kiện để học sinh tiếp cận kiến thức một cách linh hoạt, chủ động hơn. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ truyền đạt kiến thức mà còn là phương tiện để học sinh tự tìm tòi, khám phá, mở rộng hiểu biết ngoài phạm vi sách giáo khoa.

Ðổi mới phương pháp dạy học gắn với ứng dụng công nghệ, góp phần nâng cao tính tích cực, sáng tạo của học sinh. Ảnh: ANH TUẤN

Tại Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt, xã Vĩnh Lợi, giáo viên chủ động sử dụng các phần mềm, công cụ hỗ trợ trong thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu số và tổ chức các hoạt động học tập tương tác ngay trong giờ học. Nhờ đó, các tiết học trở nên sinh động, trực quan, tạo hứng khởi cho học sinh trong tiếp thu kiến thức. Vai trò của giáo viên từng bước chuyển từ “truyền đạt” sang “định hướng, dẫn dắt” các hoạt động học tập.

Theo thầy Ðoàn Thanh Tỉnh, giáo viên Tin học, Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt, để phát huy tính chủ động của học sinh, giáo viên cần thiết kế bài giảng theo hướng mở, gắn với các nhiệm vụ học tập cụ thể, phù hợp với từng đối tượng học sinh. Thông qua việc ứng dụng các công cụ hỗ trợ dạy học, giáo viên dễ dàng xây dựng câu hỏi, tình huống học tập, tổ chức thảo luận nhóm và giao nhiệm vụ để học sinh tự tìm hiểu, trình bày quan điểm, trao đổi và phản biện lẫn nhau. Qua đó, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng tư duy, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng trình bày, diễn đạt.

Thông qua các hoạt động tương tác, các trò chơi kiến thức trong học tập giúp học sinh chủ động tìm tòi, mạnh dạn thể hiện quan điểm trong quá trình học tập. Ảnh: ANH TUẤN

Hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học thể hiện rõ qua sự thay đổi trong cách học của học sinh. Em Ðặng Nguyên Thoại, Lớp 9A5, Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt, chia sẻ: "Các bài giảng được thiết kế sinh động, lồng ghép nhiều hoạt động tương tác giúp em dễ hiểu hơn. Ngoài giờ học trên lớp, em chủ động tìm kiếm tài liệu, video bài giảng để ôn tập, củng cố kiến thức và làm bài tập. Việc học không còn thụ động mà trở thành quá trình tự khám phá, tìm hiểu".

Khơi gợi cảm hứng sáng tạo, tự nghiên cứu 

Tại Trường THPT Võ Văn Kiệt, xã Phước Long, đổi mới phương pháp dạy học được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Giáo viên bộ môn tích cực nghiên cứu, áp dụng các hình thức dạy học phù hợp với đặc thù môn học và trình độ học sinh, chú trọng tổ chức các hoạt động học tập gắn lý thuyết với thực tiễn.

Thầy Phạm Minh Thiện, giáo viên môn Hoá học Trường THPT Võ Văn Kiệt, cho biết, trong quá trình giảng dạy, tôi luôn chú trọng khơi gợi cảm hứng học tập của học sinh thông qua các hoạt động nghiên cứu khoa học, thí nghiệm, thực hành. Việc đưa học sinh tham gia trực tiếp vào quá trình khám phá kiến thức giúp các em hiểu bài sâu hơn, đồng thời, rèn luyện tư duy tự nghiên cứu, khả năng vận dụng kiến thức và kỹ năng thực hành. Qua đó, học sinh không chỉ học tốt hơn môn học mà còn hình thành thói quen chủ động, sáng tạo trong học tập.

Thầy Phạm Minh Thiện luôn chú trọng khơi gợi cảm hứng học tập, phát huy khả năng tự tìm tòi, nghiên cứu của học sinh trong các tiết dạy. Ảnh: ANH TUẤN

Thực tiễn từ các cơ sở giáo dục cho thấy, khi phương pháp dạy học được đổi mới theo hướng lấy học sinh làm trung tâm, kết hợp với ứng dụng công nghệ số, chất lượng giờ học từng bước được nâng lên. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn tự tin hơn trong giao tiếp, chủ động trong học tập và có ý thức tự rèn luyện kỹ năng cần thiết cho bản thân.

Xác định việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh là nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình đổi mới giáo dục, thời gian tới, ngành Giáo dục và Ðào tạo tỉnh Cà Mau tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, từng bước hoàn thiện điều kiện cơ sở vật chất, học liệu. Qua đó, tạo môi trường học tập tích cực, hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay./.

Huyền Trang