Chủ nhật, 22-11-26 18:23:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Rủi ro cao từ hạn hán, xâm nhập mặn

Báo Cà Mau (CMO) Không quá gay gắt, nhưng hạn hán, xâm nhập mặn vẫn là loại hình thiên tai được cảnh báo có nguy cơ tác động tiêu cực tới nhiều lĩnh vực từ đời sống đến sản xuất của người dân trên địa bàn tỉnh.

Theo dự báo, mùa khô và xâm nhập mặn năm nay sẽ bắt đầu từ tháng 12/2022-3/2023 và cao điểm những đợt xâm nhập mặn xảy ra vào tháng 2 và tháng 3. Mặc dù dự báo không gay gắt như các năm trước nhưng người dân vẫn phải luôn trong tâm thế chủ động từ tổ chức sản xuất cho đến đời sống sinh hoạt, nhất là các vùng ngọt hoá.

Hầu như ai cũng biết, Cà Mau là tỉnh ven biển duy nhất ở khu vực ÐBSCL không được bổ sung nguồn nước ngọt từ các sông lớn đầu nguồn. Ðời sống, sản xuất của người dân phụ thuộc hoàn toàn vào nước ngầm và nước mưa nên chịu ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng khi hạn hán, xâm nhập mặn xảy ra, nhất là khó khăn về nước sinh hoạt, đặc biệt ở các khu vực vùng ngọt hoá thuộc huyện U Minh và Trần Văn Thời, các khu vực ven biển, đảo và hải đảo, vùng nông thôn.

Người dân vùng ngọt xã Tân Thành, TP Cà Mau, đào ao nuôi thuỷ sản nước ngọt.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt có đặc điểm hình thành chậm nhưng thời gian ảnh hưởng kéo dài, có tác động tiêu cực tới nhiều lĩnh vực đời sống, sinh hoạt, sản xuất, môi trường, cơ sở hạ tầng giao thông... Những năm gần đây, tình hình hạn hán, xâm nhập mặn ở vùng ngọt diễn biến ngày càng phức tạp, tần suất xuất hiện dày hơn và ngày càng gay gắt hơn; điển hình là mùa khô 2015-2016 và 2019-2020.

Dù chỉ diễn ra trong thời gian ngắn nhưng hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô 2015-2016 đã gây ra thiệt hại về lúa, thuỷ sản, cây ăn trái; sụt lún, lở đất, hư hỏng 112 km đường giao thông; hơn 12 ngàn hộ dân thiếu nước sinh hoạt… với tổng thiệt hại về tài sản hơn 1.400 tỷ đồng. Tỉnh đã phải công bố thiên tai mức độ 1 trên lúa và mức độ 2 trên tôm nuôi. Ðến mùa khô năm 2019-2020, tuy không gay gắt như mùa khô 2015-2016 nhưng cũng đã gây ra thiệt hại cho hàng chục ngàn héc-ta lúa, hoa màu và nuôi trồng thuỷ sản; gần 21 ngàn hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt; hơn 1.300 điểm thuộc các tuyến đường giao thông bị sạt lở, sụt lún tổng chiều dài trên 42 km… Chủ tịch UBND tỉnh cũng đã ban hành quyết định tình huống thiên tai hạn hán cấp độ 2. Tuy nhiên, nếu đối chiếu diễn biến thực tế hạn hán xảy ra với quy định của Thủ tướng Chính phủ (tại điểm a, khoản 3, Ðiều 7, Quyết định số 18/2021/QÐ-TTg ngày 22/4/2021) thì đủ điều kiện rủi ro thiên tai cấp độ 3.

Như vậy, cấp độ rủi ro hạn hán cao nhất đã từng xảy ra trên địa bàn tỉnh là cấp độ 3. Ðiều đó cho thấy, tình hình hạn hán trên địa bàn tỉnh diễn ra ngày càng khốc liệt, có xu hướng ngày càng tăng về cấp độ rủi ro và tần suất. Theo các thống kê về hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt thì tần suất xuất hiện của hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt là khoảng 5 năm xảy ra 1 lần (2009-2010, 2015-2016, 2019-2020) và theo xu hướng ngày càng khốc liệt hơn, xâm nhập mặn vùng ngọt sâu hơn, diễn biến gần nhất là đợt hạn hán mùa khô năm 2019-2020 vừa qua. Tuy nhiên, mùa khô năm 2020-2021 đã ghi nhận đợt hạn hán trái với quy luật nêu trên, tuy đợt hạn hán này không nghiêm trọng bằng đợt hạn hán 2019-2020 nhưng cũng đã gây nhiều thiệt hại về sản xuất, sạt lở bờ sông, đặc biệt là lộ giao thông. Ðợt hạn hán này cũng là dấu hiệu cảnh báo tình hình hạn hán, xâm nhập mặn không còn tuân theo các quy luật, ngày càng phức tạp, khó lường.

Theo dự báo của các cơ quan khí tượng thuỷ văn, thời gian tới tình hình hạn hán nói chung sẽ còn gay gắt hơn nữa do sự nóng lên của khí hậu toàn cầu dưới tác động của biến đổi khí hậu, gây ra những hậu quả ngày càng nghiêm trọng hơn nếu không có giải pháp phòng, chống hợp lý. Trên địa bàn tỉnh, hạn hán, xâm nhập mặn thường xảy ra trong mùa khô và bắt đầu từ tháng 1 trở đi, có khả năng kéo dài đến hơn 6 tháng, riêng xâm nhập mặn vùng ngọt có thể kéo dài hơn.

Hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất, sinh hoạt, cơ sở hạ tầng giao thông, đê biển... trên phạm vi toàn tỉnh. Tuy nhiên, khu vực nhạy cảm và chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất là các vùng ngọt hoá thuộc địa bàn huyện U Minh và huyện Trần Văn Thời. Do sản xuất của người dân vùng ngọt phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa nên khi xảy ra hạn hán sẽ dẫn đến thiếu nước, nguy cơ nhiễm mặn, phèn làm chết cây trồng; việc khắc phục hậu quả cũng sẽ mất nhiều thời gian, công sức và tiền của hơn so với các vùng khác.

Ngoài ra, trong vùng còn có trên 43 ngàn héc-ta rừng có nguy cơ cháy rất cao khi xảy ra hạn hán. Hệ thống đường giao thông, chủ yếu nằm dọc theo các tuyến sông, kênh, rạch. Hạn hán làm cho mực nước giảm nhanh, một số bị khô cạn gây ra hiện tượng sạt lở, sụt lún và làm hư hỏng các công trình giao thông nông thôn, nhà cửa ven sông. Ngoài ra, người dân sinh sống ở khu vực nông thôn, nhất là khu vực nông thôn thuộc vùng ngọt hoá huyện U Minh và Trần Văn Thời bị thiếu nước sinh hoạt.

Lực lượng kiểm lâm Vườn Quốc gia U Minh Hạ kiểm tra độ ẩm của rừng.

Ðể chủ động ứng phó với các diễn biến của hạn hán, xâm nhập mặn, ông Nguyễn Long Hoai, Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi, Chánh văn phòng Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh, cho biết, hiện toàn tỉnh có hơn 30 ngàn lực lượng tại chỗ, được tập huấn thường xuyên, sẵn sàng huy động khi có hạn hán, xâm nhập mặn xảy ra. Ngoài ra, đã sẵn sàng hơn 3 ngàn phương tiện từ đường bộ đến đường thuỷ có thể huy động bất cứ lúc nào; trên 15 ngàn trang thiết bị, máy móc các loại cũng như cơ số thuốc, vật tư y tế, hoá chất, hàng hoá dự trữ... đảm bảo yêu cầu hỗ trợ sản xuất, phục vụ sinh hoạt, xử lý môi trường và chăm sóc sức khoẻ cho người dân khi có hạn hán xảy ra.


Ðể chủ động ứng phó mùa khô năm nay, Chủ tịch UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định số 2978/QÐ-UBND phê duyệt “Kế hoạch phòng cháy, chữa cháy rừng mùa khô 2022-2023 tỉnh Cà Mau”. Theo đó, quyết định nêu rõ, các đơn vị có liên quan triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra cháy rừng. Trong đó, tiến hành rà soát, bố trí lực lượng, phương tiện trực phòng cháy, chữa cháy rừng; ứng phó kịp thời, có hiệu quả khi có tình huống cháy rừng. Tăng cường công tác tuyên truyền, triển khai thực hiện các giải pháp công trình, phi công trình phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, bố trí sẵn sàng các trang thiết bị cần thiết, lực lượng… theo phương châm “4 tại chỗ”…


 

Nguyễn Phú

 

Ðể chuyến biển an toàn mùa mưa bão

Mùa mưa bão hiện nay, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Cà Mau tăng cường kiểm tra, tuyên truyền, hướng dẫn các chủ phương tiện và thuyền trưởng chấp hành nghiêm quy định về phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, nhất là đảm bảo các thiết bị thông tin liên lạc, áo phao, phao cứu sinh và trang thiết bị cần thiết trên tàu cá, đồng thời nâng cao ý thức chủ động ứng phó các tình huống thời tiết bất thường khi hoạt động trên biển.

Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 2129/QĐ-TTg ngày 6/11/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030 (Kế hoạch).

Giúp người dân ven biển an cư, lạc nghiệp

Thời gian qua, các cấp, các ngành tỉnh huy động tối đa các nguồn lực đầu tư công trình đê, kè, khu tái định cư, trồng và khôi phục rừng phòng hộ, hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề..., giúp hàng trăm hộ dân vùng thiên tai an cư lạc nghiệp.

Tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Chỉ thị số 39/CT-TTg ngày 30/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino năm 2026 - 2027.

Xã Vĩnh Lộc: Sạt lở đoạn lộ nông thôn dài khoảng 30 m

Sáng 19/10, trên địa bàn ấp Vĩnh Thạnh, xã Vĩnh Lộc xảy ra sự cố sạt lở đoạn lộ bê tông, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của người dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh đến tháng 1/2027

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia, từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh với xác suất rất cao ở mức 96%.

Cháy nhà xưởng tại Cà Mau, thiệt hại gần 77 triệu đồng

Chiều 14/10, ông Lê Quốc Duy, Chủ tịch UBND xã Lương Thế Trân, cho biết qua xác minh ban đầu của Công an xã, nguyên nhân vụ cháy nhà xưởng tại một cơ sở sản xuất nằm độc lập trong Khu công nghiệp Hoà Trung vào sáng cùng ngày được nhận định là do chập điện. Thiệt hại về tài sản ước tính gần 77 triệu đồng.

Bảo vệ người dân trước thiên tai

“Phòng ngừa từ sớm, từ xa trên cơ sở dữ liệu, khoa học, công nghệ” là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Cà Mau trong công tác phòng, chống thiên tai (PCTT), thích ứng với biến đổi khí hậu nhiều năm qua, nhằm hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, sức khoẻ và tài sản của người dân.

Bảo vệ đê biển Tây, giữ an toàn vùng ngọt hoá

Tuyến đê biển Tây có vai trò quan trọng trong bảo vệ sản xuất vùng ngọt hoá. Trước diễn biến khó lường của mùa mưa bão năm nay, tỉnh Cà Mau đang rà soát các vị trí xung yếu, chủ động phương án hộ đê và siết chặt quản lý hành lang an toàn, nhằm bảo vệ công trình, sinh kế của hàng ngàn hộ dân.

Đang El Nino, vì sao Cà Mau vẫn mưa cục bộ?

Từ cuối tháng 9/2026, Cà Mau liên tiếp ghi nhận các đợt mưa lớn cục bộ kết hợp triều cường vượt báo động 3. Diễn biến này khiến nhiều người băn khoăn trong bối cảnh El Niño được dự báo gia tăng cường độ.