Siết chặt quy định trưng bày thuốc lá tại các điểm bán lẻ

Chỉ còn vài ngày nữa, Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế sẽ chính thức có hiệu lực (từ ngày 15/5/2026), với nhiều quy định siết chặt hơn đối với hoạt động kinh doanh và trưng bày thuốc lá.

• Cần nhiều giải pháp trong phòng, chống tác hại thuốc lá
• Cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá tại điểm bán lẻ
• Xử lý 1 tiệm tạp hoá bán thuốc lá nhập lậu

Việc thực thi nghị định không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn góp phần bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, hạn chế khả năng tiếp cận thuốc lá của giới trẻ.

Để hiểu rõ hơn về công tác chuẩn bị cũng như các giải pháp triển khai trong thời gian tới, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau đã có cuộc trao đổi với ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau.

Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau.

-  Thưa ông, thực tế cho thấy tình trạng trưng bày thuốc lá vượt quy định tại các điểm bán lẻ vẫn còn khá phổ biến. Ông đánh giá thế nào về thực trạng này trước thời điểm Nghị định mới có hiệu lực?

Ông Trần Hữu Nghị: Căn cứ các quy định hiện hành và thực tiễn kiểm tra, có thể thấy tình trạng vi phạm quy định về trưng bày thuốc lá tại các điểm bán lẻ vẫn còn diễn ra khá phổ biến.

Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, mỗi nhãn hiệu thuốc lá tại điểm bán lẻ chỉ được phép trưng bày tối đa một bao, một tút hoặc một hộp. Trường hợp trưng bày vượt quá số lượng này sẽ bị xử phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tại nhiều điểm bán lẻ, việc trưng bày vượt quy định vẫn xảy ra, thậm chí mang tính phổ biến.

Nhiều sản phẩm thuốc lá vẫn được trưng bày dày đặc tại khu vực bán hàng, đặt ở vị trí dễ quan sát, thậm chí ngang tầm mắt người tiêu dùng. Điều này cho thấy việc chấp hành quy định chưa nghiêm, còn tình trạng lợi dụng việc trưng bày để quảng bá sản phẩm.

Trên địa bàn tỉnh, qua công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, lực lượng chức năng ghi nhận một số điểm bán lẻ chưa chấp hành đầy đủ quy định, như trưng bày vượt số lượng cho phép. Những vi phạm này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu lực thực thi pháp luật mà còn làm giảm hiệu quả công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Có thể thấy, dù quy định pháp luật đã khá rõ ràng và được áp dụng từ trước, song tình trạng vi phạm vẫn tồn tại, đòi hỏi phải tiếp tục tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và xử lý trong thời gian tới, nhất là khi Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực.

Qua công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường cho thấy vẫn còn một số điểm bán lẻ chưa chấp hành đầy đủ các quy định trong kinh doanh thuốc lá, trong đó có hành vi trưng bày thuốc lá vượt quy định cho phép.

- Trong đợt cao điểm kiểm tra sắp tới, lực lượng quản lý thị trường sẽ ưu tiên những tiêu chí nào để đảm bảo tính minh bạch, nhất là việc phân biệt giữa hàng “trưng bày” và hàng “lưu kho tại chỗ” tại các tiệm tạp hoá nhỏ, thưa ông?

Ông Trần Hữu Nghị: Chúng tôi sẽ tập trung vào các hành vi vi phạm trọng tâm như: trưng bày vượt quá một bao, một tút hoặc một hộp cho mỗi nhãn hiệu; bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi; kinh doanh các sản phẩm không có nhãn mác hoặc không có cảnh báo sức khoẻ theo quy định.

Đối với việc phân biệt hàng hoá, lực lượng chức năng sẽ căn cứ vào vị trí và mục đích sử dụng thực tế. Hàng “trưng bày” là những sản phẩm được đặt tại khu vực bán hàng, nơi khách hàng dễ quan sát để chào bán. Trong khi đó, hàng “lưu kho tại chỗ” phải được bảo quản riêng trong tủ, thùng hoặc kho phía sau, không nhằm mục đích giới thiệu trực tiếp đến người mua.

Việc phân định rõ ràng này nhằm đảm bảo xử lý đúng bản chất hành vi vi phạm, tránh gây khó khăn cho hộ kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

- Theo ông, mức xử phạt đối với hành vi trưng bày thuốc lá vượt quá số lượng quy định có đủ sức răn đe hay không? Ngoài phạt tiền, các cơ sở vi phạm nhiều lần có đối mặt với hình thức xử lý bổ sung nào khác?

Ông Trần Hữu Nghị: Mức phạt này có thể chưa phải là con số quá lớn đối với một số cơ sở có doanh thu cao tại đô thị. Tuy nhiên, hiệu quả răn đe của Nghị định 90 không chỉ nằm ở tiền phạt mà còn ở các hình thức xử lý bổ sung khá nghiêm khắc.

Cụ thể, các cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 1 đến 3 tháng. Đối với trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc vi phạm nghiêm trọng, lực lượng chức năng sẽ áp dụng đầy đủ các chế tài mạnh hơn theo quy định nhằm bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa tái phạm.

- Với số lượng điểm bán lẻ rất lớn như hiện nay, lực lượng quản lý thị trường có giải pháp gì để công tác kiểm tra đạt hiệu quả thực chất, thưa ông?

Ông Trần Hữu Nghị: Để nâng cao hiệu quả kiểm tra, chúng tôi không triển khai dàn trải mà tập trung rà soát, phân loại các khu vực có nguy cơ cao như gần trường học, chợ, tuyến giao thông chính để kiểm tra theo chuyên đề. Đồng thời, kết hợp giữa kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất khi có phản ánh từ người dân.

Đặc biệt, công tác hậu kiểm sẽ được thực hiện nghiêm túc. Những cơ sở từng vi phạm sẽ được đưa vào diện theo dõi để đánh giá việc chấp hành; nếu tái phạm sẽ xử lý ở mức cao nhất theo quy định.

Bên cạnh đó, lực lượng quản lý thị trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, công an và chính quyền địa phương trong quản lý địa bàn; cập nhật danh sách các điểm bán lẻ vào hệ thống quản lý để theo dõi thường xuyên, bảo đảm Nghị định được thực thi đồng bộ và hiệu quả.

- Xin cảm ơn ông!

Văn Đum thực hiện