Sử dụng xăng E10: Xu thế tiêu dùng trách nhiệm với môi trường

Từ ngày 1/6/2026, Việt Nam chính thức triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi cả nước, thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON95. Đây là một bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

• Tỉnh táo trước thông tin sai lệch về xăng E10
• Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 6: Áp dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc
• Các hãng xe lên tiếng về độ tương thích với xăng E10

Tuy nhiên, cùng với sự xuất hiện của loại nhiên liệu mới, không ít băn khoăn xuất hiện trên các diễn đàn và trong đời sống thường nhật, xoay quanh chất lượng của xăng E10. 

Người dân chưa đặt trọn niềm tin

Mỗi chính sách chuyển đổi năng lượng, bên cạnh việc chuẩn bị tốt về mặt hạ tầng kỹ thuật, rất cần một chiến lược truyền thông gần gũi, thấu hiểu để tạo được niềm tin trong Nhân dân. (Ảnh chụp tại đường Huỳnh Thúc Kháng, phường Hoà Thành)

Nhìn từ góc độ tâm lý xã hội, sự thận trọng của người dân là điều dễ hiểu. Những vụ việc gian lận trong kinh doanh xăng dầu từng xảy ra đã ảnh hưởng không nhỏ đến niềm tin của người tiêu dùng. Chính vì vậy, khi nghe đến khái niệm “xăng pha ethanol”, nhiều người lo lắng vì liên tưởng đến việc pha trộn thiếu kiểm soát hoặc làm giảm chất lượng sản phẩm.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng và hoá dầu, xăng sinh học E10 và xăng giả là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Sự khác biệt cốt lõi nằm ở thành phần chất được đưa vào xăng khoáng. Xăng sinh học E10 có 90% xăng khoáng, còn lại là cồn sinh học (Ethanol nhiên liệu), được sản xuất theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia Việt Nam khắt khe, nhằm tăng chỉ số Octane, tăng khả năng chống kích nổ, đốt cháy triệt để, giảm khí thải độc hại. Còn xăng giả có thành phần gồm xăng khoáng pha với dung môi công nghiệp (tạp chất hoá chất), đây là hành vi vi phạm pháp luật, gây nhiều hệ luỵ cho thị trường năng lượng và người tiêu dùng. 

Các cửa hàng kinh doanh xăng dầu ở Cà Mau đã chuyển sang phân phối xăng E10 từ tháng 6/2026.          Ảnh: CHÍ DIỆN

Trách nhiệm với môi trường và tương lai

Thực tế, xăng E10 không phải là giải pháp mới mang tính thử nghiệm. Loại nhiên liệu này đã được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới trong nhiều năm qua như một phần của chiến lược phát triển năng lượng sạch và giảm phát thải carbon.

Tuy vậy, để người dân thực sự yên tâm, yếu tố quan trọng nhất vẫn là tính minh bạch trong quản lý và kiểm soát chất lượng. Người tiêu dùng cần được tiếp cận đầy đủ thông tin về quy trình sản xuất, phối trộn, vận chuyển và phân phối xăng E10. Việc tăng cường kiểm tra, giám sát và công khai kết quả kiểm định chất lượng sẽ góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm mới.

Tuy nhiên, khoa học cũng cần sự sòng phẳng mang tính cảnh báo, đối với các phương tiện đời cũ: Các dòng xe sản xuất trước năm 1993 hoặc trước năm 2000 sử dụng bộ chế hoà khí (bình xăng con) cần có sự lưu ý nhất định.

Để tự bảo vệ mình và có cơ sở pháp lý khi xảy ra bất kỳ sự cố tranh chấp nào, người dân nên hình thành thói quen lấy và giữ lại hoá đơn sau mỗi lần đổ xăng. (Ảnh chụp tại xã Đầm Dơi)

Để chuyển hoá sự hoài nghi thành niềm tin, bài toán lớn nhất lúc này thuộc về vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp đầu mối. Người dân cần thấy được quy trình kiểm soát chất lượng từ nhà máy phối trộn, qua hệ thống xe bồn cho đến tận vòi bơm tại các trạm xăng được siết chặt và minh bạch như thế nào. Việc công khai kết quả kiểm định, tăng cường tần suất hậu kiểm đột xuất tại các đại lý bán lẻ chính là liều thuốc hữu hiệu nhất để xoá bỏ tâm lý “đánh đồng”.

Đồng thời, về phía người tiêu dùng, hành trình hướng tới xã hội văn minh đòi hỏi người tiêu dùng hình thành tâm lý tiêu dùng thông thái. Thay vì tiếp nhận thông tin một cách cảm tính từ những hiệu ứng đám đông hay những bình luận vô căn cứ trên mạng xã hội, người dân nên chủ động tìm hiểu các kiến thức khoa học thường thức.

Để tự bảo vệ mình và có cơ sở pháp lý khi xảy ra bất kỳ sự cố tranh chấp nào, người dân nên hình thành thói quen lấy và giữ lại hoá đơn tài chính (hoặc hoá đơn điện tử) sau mỗi lần đổ xăng. Nếu xe có bất kỳ hiện tượng lạ nào, hãy đưa phương tiện đến các cơ sở bảo dưỡng uy tín để kiểm tra, lập phiếu chẩn đoán kỹ thuật và niêm phong mẫu nhiên liệu làm căn cứ xử lý.

Xăng E10 không đơn thuần là một sản phẩm thay thế, đó là biểu tượng của một xu thế tiêu dùng trách nhiệm với tương lai và môi trường. Sự hoài nghi của dư luận hôm nay không đáng trách, mà chính là lời nhắc nhở tinh tế rằng: Mỗi chính sách chuyển đổi năng lượng, bên cạnh việc chuẩn bị tốt về hạ tầng kỹ thuật, rất cần một chiến lược truyền thông gần gũi, thấu hiểu để tạo niềm tin trong Nhân dân.

Nguyễn Quốc