Sức sống Chỉ thị 17

Chỉ thị 17-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về việc tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền đối với việc khai thác nguồn lợi thuỷ sản (NLTS) có tính huỷ diệt trên địa bàn tỉnh (Chỉ thị 17) đi vào cuộc sống và mang lại hiệu quả, chuyển biến hết sức rõ nét, là một trong những điểm nhấn, minh chứng sống động cho sức sống bền vững của những chủ trương, nghị quyết chuyên đề đúng đắn, sát hợp, thuận lòng dân của tỉnh.

• Khởi động dự án đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản tại Trần Văn Thời
• Ðồng quản lý, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản
• Cùng ngư dân bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản
• Chấm dứt khai thác tận diệt, giữ sinh kế mai sau

Với vị trí 3 mặt giáp biển, hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, Cà Mau có nguồn lợi thuỷ, hải sản dồi dào, theo đó hoạt động khai thác, đánh bắt trở thành sinh kế của nhiều người dân. Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức, thiếu kiểm soát, đặc biệt là việc sử dụng các hình thức khai thác theo kiểu tận diệt đã làm nguồn lợi dần cạn kiệt, nhiều giống loài đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, mất cân bằng và suy kiệt hệ sinh thái..., kéo theo nhiều hệ luỵ khác. Ðể giải quyết triệt để tình trạng này, ngày 26/2/2024, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ban hành Chỉ thị 17, thể hiện quyết tâm rất cao, hướng tới mục tiêu khôi phục, bảo tồn NLTS và phát triển bền vững ngành thuỷ sản, đồng thời thể hiện trách nhiệm của địa phương trong khai thác thuỷ sản (KTTS) gắn liền với bảo vệ nguồn lợi, cùng cả nước thực hiện các cam kết theo thông lệ quốc tế.

Hệ thống chính trị, Nhân dân cùng vào cuộc

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: “Đến nay, các đơn vị, xã, phường sau hợp nhất đã ban hành 50 kế hoạch ngăn chặn, tiến tới chấm dứt tình trạng khai thác NLTS có tính huỷ diệt, tận diệt và kế hoạch phát động phong trào thi đua thực hiện Chỉ thị 17; 26 xã, phường đã thành lập Ban Chỉ đạo chống khai thác NLTS mang tính huỷ diệt, tận diệt; 21 đơn vị, xã, phường đã thiết lập, công bố đường dây nóng tiếp nhận thông tin phản ánh, tố giác của các tổ chức, cá nhân về các hành vi khai thác NLTS có tính huỷ diệt”.

Hoạt động thả giống, tái tạo nguồn lợi thuỷ sản được cơ quan chức năng phát động và nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân, các thành phần xã hội. (Ảnh chụp tại hòn Ðá Bạc, xã Ðá Bạc).

Khi chủ trương sát thực tế sẽ tạo được sự đồng thuận và chấp hành, thực hiện tích cực, nghiêm túc, trách nhiệm, hiệu quả của các cấp, các ngành và Nhân dân. Ngay sau hợp nhất tỉnh, các địa phương thuộc tỉnh Bạc Liêu (cũ) đã đồng loạt triển khai thực hiện những nội dung theo Chỉ thị 17, tạo được sự đồng thuận cao trong hệ thống chính trị và người dân.

Kết quả mang lại rõ nét nhất là người dân tự nguyện giao nộp dụng cụ khai thác tận diệt; thực hiện ký cam kết không sử dụng, mua bán dụng cụ khai thác tận diệt. Không chỉ vậy, bà con tại các địa phương còn tích cực tham gia các tổ, đội, nhóm bảo vệ nguồn lợi cá đồng; trực tiếp tham gia, phát hiện, tố giác các hành vi KTTS tận diệt, làm cơ sở để các cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.

Ông Phạm Việt Phong, Bí thư Ðảng uỷ xã Khánh An, cho biết: “Việc tuyên truyền Chỉ thị 17 trên địa bàn được lồng ghép vào các cuộc hội nghị cấp xã, cuộc họp chi bộ tại các ấp. Cùng với đó, địa phương phát động phong trào thi đua giữa các ấp về bảo vệ NLTS, chống khai thác tận diệt, nên hoạt động KTTS sai quy định như xiệt điện, bắt cá non trên địa bàn giảm rõ rệt, tiến tới ngăn chặn hoàn toàn; người dân tăng cường nuôi và bảo tồn cá nước ngọt nên nguồn lợi đang dần hồi phục, phong phú hơn”.

Ðặc biệt, sự kiên quyết của tỉnh còn thể hiện ở việc triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 04/2024/NQ-HÐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao Hướng dẫn xử lý hình sự đối với hành vi liên quan đến khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép thuỷ sản. Theo đó, đã đưa ra xử lý hình sự những vụ việc liên quan đến khai thác tận diệt theo đúng quy định pháp luật, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, tạo tính răn đe, làm chuyển biến nhận thức, ý thức chấp hành chủ trương, vì mục tiêu bảo vệ, phát triển bền vững NLTS.

Chủ trương ngăn chặn, tiến tới chấm dứt khai thác có tính huỷ diệt gắn với bảo vệ, khôi phục NLTS có sức lan toả sâu rộng, tạo đồng thuận trong cả hệ thống chính trị và Nhân dân.

Song song đó, công tác bảo vệ và khôi phục NLTS của tỉnh cũng định hình tầm nhìn chiến lược qua các hoạt động được triển khai như: thành lập khu bảo tồn biển, thả rạn san hô nhân tạo, thả giống thuỷ sản nhằm khôi phục nguồn lợi...

Thi đua bảo vệ nguồn lợi, vì ngành thuỷ sản bền vững

Với những thành công bước đầu, ông Phạm Văn Mười thông tin: “Ngành nông nghiệp và môi trường đề ra 13 nhiệm vụ trọng tâm tiếp tục thực hiện Chỉ thị 17 trong thời gian tới, với mục tiêu là các cấp, các ngành và mọi người dân đều hiểu, thi đua thực hiện việc bảo vệ và khôi phục NLTS, trọng tâm là không KTTS theo hình thức tận diệt, không khai thác và tiêu thụ cá non...”.

Theo đó, Cà Mau quyết tâm thực hiện hiệu quả Chương trình bảo vệ và phát triển NLTS đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn, trong đó ưu tiên các dự án: tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ NLTS; xây dựng, hình thành khu vực cư trú nhân tạo cho các loài thuỷ sản; thả bổ sung một số loài thuỷ sản bản địa quý hiếm, có giá trị kinh tế cao, góp phần tái tạo NLTS; phương án thí điểm thiết kế thiết bị cắt cáp kết hợp với chà dây để dẫn dụ cá và ngăn chặn tàu làm nghề lưới kéo hoạt động khai thác trái phép vùng biển ven bờ tỉnh Cà Mau.

Sau thời gian thực hiện Chỉ thị 17, nhiều mô hình thiết thực về quản lý, khôi phục và bảo vệ NLTS được hình thành, tiếp tục mở rộng trong cộng đồng.

“Ngành đang xây dựng và hoàn thiện Kế hoạch thực hiện Quy hoạch bảo vệ và khai thác NLTS thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Cà Mau, trình UBND tỉnh xem xét phê duyệt. Ðây sẽ là cơ sở pháp lý để Cà Mau bảo vệ, khôi phục NLTS, đưa nghề nuôi trồng và khai thác phát triển ổn định, bền vững hơn”, ông Phạm Văn Mười chia sẻ.

Trần Nguyên