Tai biến mạch máu não và cách phòng ngừa

Tai biến mạch máu não (TBMMN) là tình trạng đột quỵ não do máu đến nuôi dưỡng não rất ít, hoặc không đến được do hẹp hoặc do tắc nghẽn động mạch não (nhồi máu não) hoặc do vỡ mạch máu não (xuất huyết não).

Đột quỵ não là não bộ bị tổn thương một cách đột ngột do thiếu máu. Khi máu lên não bị thiếu với bất kỳ lý do gì thì các tế bào não bộ sẽ ngưng hoạt động và có thể bị chết trong vài phút dẫn đến cơ thể yếu, tê bì, mất cảm giác nửa người, không nói được (do tê, liệt), miệng méo, mắt nhắm không được hoặc hôn mê ngay sau đó, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Người cao tuổi cần được khám sức khoẻ định kỳ, đặc biệt là những người có bệnh về tăng huyết áp.

Nhiều trường hợp được cứu sống nhưng có thể bị tàn phế suốt đời, giảm tuổi thọ và không còn khả năng lao động... Bên cạnh đó, có một số yếu tố thuận lợi tạo nên TBMMN, đó là sự thay đổi đột ngột của thời tiết như nóng sang lạnh hoặc từ lạnh sang nóng. Vì vậy, những bệnh nhân vốn đã có bệnh lý về tim mạch, tăng huyết áp đang ở trong phòng máy lạnh đột ngột đi ra ngoài nóng, hoặc đang ở trong nhà ấm ra ngoài đột ngột trong thời tiết lạnh rất dễ bị TBMMN.

TBMMN dễ gặp ở những người trên 55 tuổi có tăng huyết áp (do xơ vữa động mạch), đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, nghiện thuốc lá, nghiện hoặc lạm dụng bia, rượu, lười vận động. Ngoài ra, chấn thương tâm lý, căng thẳng thần kinh (stress) xảy ra nhiều, liên tục mà không được khắc phục có thể gây rối loạn tuần hoàn não và TBMMN. TBMMN là một loại bệnh nặng, có tỷ lệ tử vong cao nhưng nếu qua cơn nguy kịch thường để lại nhiều di chứng làm mất khả năng lao động, giảm trí nhỡ, lú lẫn.

Y sĩ An Văn Chuyền, cán bộ truyền thông, Trung tâm Y tế huyện Thới Bình, cho biết: “Triệu chứng của TBMMN thường khởi phát là nhức đầu, chóng mặt, mất định hướng, yếu một tay, một chân cùng phía, miệng méo, nhân trung lệch sang bên lành, nói khó. Nhiều trường hợp TBMMN xảy ra đột ngột vào ban đêm, cho nên bản thân người bệnh và người nhà không thể biết được, khi phát hiện đã hôn mê, đại, tiểu tiện không tự chủ”.

Người có tiền sử bệnh tăng huyết áp, tim mạch được quản lý và chăm sóc sức khoẻ nagy tại địa phương.

Mặc dù TBMMN là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể giảm được nguy cơ bệnh nếu biết cách phòng ngừa. Loại trừ các yếu tố nguy cơ gây ra TBMMN và phòng ngừa tái phát đối với bệnh nhân bị đột quỵ não là điều rất quan trọng. Người cao tuổi cần được khám sức khoẻ định kỳ, đặc biệt là những người có bệnh về tăng huyết áp hoặc huyết áp thấp hay có kèm đái tháo đường hoặc kèm theo tăng mỡ máu, xơ vữa động mạch.

“Không nên tắm vào sáng sớm hoặc chiều tối. Cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý để hạn chế xơ vữa động mạch như hạn chế ăn mỡ động vật, ăn nhiều cá, tốt nhất mỗi tuần ăn 2-3 lần cá thay cho ăn thịt; ăn nhiều rau, uống đủ lượng nước hằng ngày để tránh cô đặc máu sẽ hình thành huyết khối. Cần bỏ thuốc lá, không nên lạm dụng bia, rượu và cần hạn chế ăn mặn”, y sĩ Chuyền thông tin thêm.

Huyền Trân