Thêm giải pháp chống ngập và xâm nhập mặn

Những năm qua,  tỉnh Cà Mau triển khai nhiều giải pháp từ công trình đến phi công trình, nhằm hạn chế tình trạng ngập úng cục bộ và xâm nhập mặn, bảo vệ sản xuất và sinh hoạt của người dân.

• Tăng cường công tác phòng chống ngập úng, triều cường, bảo vệ sản xuất nông nghiệp
• Hội thảo góp ý hoàn thiện Đề án chống ngập cho TP. Bạc Liêu trong điều kiện biến đổi khí hậu
• Khẩn trương hoàn thiện các công trình chống ngập
• Ðẩy nhanh công trình chống ngập đô thị

Những năm gần đây, thường xuyên xảy ra tình trạng nhiều tuyến đường nội ô của tỉnh bị ngập, nhất là khi có mưa trùng với thời điểm triều cường. Tình trạng ngập úng cục bộ không chỉ ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt, đi lại và kinh doanh của người dân mà còn đẩy nhanh tiến trình xâm nhập mặn cũng như tác động đến các công trình hạ tầng, nhất là giao thông.

PGS. TS Trần Bá Hoằng, Viện trưởng Viện Khoa học thuỷ lợi miền Nam, phân tích, trung tâm tỉnh Cà Mau nằm trên điểm giao nhau của 9 con sông lớn (Sông Trẹm, Cái Tàu, Quản lộ Phụng Hiệp, Cà Mau - Bạc Liêu, Bảy Háp, Mương Ðiều, Bảy Háp, Sông Ðốc, Gành Hào), tạo nên nơi giao thoa thuỷ lực phức tạp, trong đó tập trung giáp nước tại khu vực vùng lõi đô thị của tỉnh, với khoảng 15.000 ha, khiến nước không thể tiêu thoát tự nhiên.

Thời gian qua, tỉnh đã đầu tư hệ thống cống ngăn triều, chống xâm nhập mặn dọc tuyến Tắc Thủ - Sông Ðốc.

Theo tính toán của Viện Khoa học thuỷ lợi miền Nam, nếu xây dựng cống Gành Hào, có thể giảm đỉnh triều nội ô Cà Mau và xã lân cận khoảng 30 cm. Tuy nhiên, chỉ như vậy thì không thể chủ động trữ nước trong hệ thống kênh rạch khi có mưa, tức hiệu quả chống ngập, hạn chế xâm nhập mặn sẽ không cao. Việc đầu tư đồng thời thêm 4 cống: Sông Ðốc, Bảy Háp, Mương Ðiều, Rạch Rập và cụm 9 cống vành đai 3 (theo chủ trương đầu tư tại Quyết định số 01517/QÐ-UBND ngày 24/10/2025 của UBND tỉnh Cà Mau) sẽ tạo thành hệ thống công trình khép kín, phục vụ chống ngập, hạn chế mặn cho khu vực trung tâm tỉnh Cà Mau và các xã lân cận.

Theo nhận định, đây sẽ là hệ thống công trình góp phần đặc biệt quan trọng nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm ngập; bảo vệ hạ tầng bền vững vùng bán đảo Cà Mau; giúp điều tiết, phân phối và kiểm soát nguồn nước theo không gian và thời gian, cải thiện điều kiện môi trường nước đô thị và vùng ven đô; giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ tài sản của người dân và hạ tầng đô thị. Ðồng thời, còn tăng cường liên kết vùng, phát huy hiệu quả tổng hợp của hệ thống công trình kiểm soát nước bền vững khu vực bán đảo Cà Mau.

Nhiều tuyến đường trung tâm nội ô của tỉnh thường xuyên bị ngập khi có mưa và triều cường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạ tầng, đi lại và sinh hoạt của người dân. (Ảnh chụp tại ngã tư giao nhau giữa đường Trần Hưng Đạo và Phan Ngọc Hiển ngày 9/12/2025).

“Khi được đầu tư, hệ thống cống Gành Hào, Sông Ðốc, Bảy Háp, Mương Ðiều sẽ tạo thành vùng khép kín khoảng 45.000 ha, có thể chống ngập do triều cường. Ðồng thời tạo chân triều thấp để trữ nước trong các kênh rạch khi có mưa, giúp hạn chế tình trạng ngập và xâm nhập mặn”, PGS. TS Tô Văn Thanh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học thuỷ lợi miền Nam, nhận định.

Nguyễn Phú