Học nghề phải dẫn đến việc làm, sinh kế và thu nhập

11 tháng 08 2026 18:15

Các ngành, địa phương phải chuyển mạnh từ tư duy “đào tạo theo khả năng của cơ sở đào tạo” sang “đào tạo theo nhu cầu phát triển và nhu cầu của thị trường”. Đào tạo nghề phải gắn với việc làm; đào tạo phải gắn với doanh nghiệp; phải hướng đến hiệu quả cuối cùng là người học có việc làm, làm đúng nghề, có thu nhập và doanh nghiệp sử dụng được lao động.

Đó là yêu cầu của đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh tại Hội nghị chuyên đề trực tiếp và trực tuyến về thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng lực lượng lao động phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số vào chiều 11/8.

Chủ trì hội nghị còn có đồng chí Nguyễn Minh Luân, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh.

Đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Đại biểu tham dự hội nghị.

Hiện nay, dân số tỉnh Cà Mau hơn 2,6 triệu người, trong đó, lao động đang làm việc trong nền kinh tế hơn 1,1 triệu người, chiếm 98,46% tổng số lao động trong độ tuổi. Lao động đang làm việc trong nền kinh tế đã qua đào tạo là 716.673 người, đạt 65%. Trong đó, lao động có bằng cấp, chứng chỉ chiếm 27,5%; lao động có trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học trở lên chiếm 12,19%.

Toàn tỉnh có 10.311 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, với tổng số lao động làm việc trong các doanh nghiệp hơn 106 nghìn người, chủ yếu là lao động phổ thông, chiếm khoảng 90,2%.

Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Minh Nhứt nhận định, nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn kỹ thuật, lao động có tay nghề và kỹ năng nghề còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, nhất là trong các lĩnh vực thế mạnh của tỉnh. Khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại, công nghiệp; kỹ năng mềm, kỹ năng số của một bộ phận người lao động còn hạn chế.

Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Minh Nhứt thông tin về thực trạng nguồn lao động trên địa bàn tỉnh.

Công nghiệp - thương mại và dịch vụ là một trong những động lực tăng trưởng nòng cốt, còn nhiều dư địa phát triển trong thời gian tới. Để nâng cao chất lượng lao động trong lĩnh vực này, Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Chí Thiện cho rằng, cơ cấu ngành nghề đào tạo chưa bắt kịp tốc độ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp; lao động còn thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng số; năng lực của đội ngũ quản trị doanh nghiệp và tính liên kết vùng trong đào tạo lao động sau sáp nhập chưa đồng bộ.

Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Chí Thiện đề xuất thay đổi tư duy từ “đào tạo những gì cơ sở đào tạo có” sang “đào tạo những gì doanh nghiệp cần”.

Để giải quyết các điểm nghẽn liên quan đến chất lượng nguồn lao động, phục vụ trực tiếp mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, ông Nguyễn Chí Thiện đề xuất thay đổi triệt để tư duy từ “đào tạo những gì cơ sở đào tạo có” sang “đào tạo những gì doanh nghiệp cần”; chú trọng đào tạo kỹ năng số, kỹ năng nghề cho người lao động. Đồng thời, cần có cơ chế phối hợp giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp và người lao động.

Nhận định về chất lượng nguồn lao động, ông Võ Kiên Giang, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh cho biết, cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với một nghịch lý lớn: “Vừa thừa, vừa thiếu” lực lượng lao động. Tỉnh không thiếu lao động phổ thông nhưng đang thiếu nghiêm trọng lao động có tay nghề cao, lao động được đào tạo chuyên sâu về công nghệ, kỹ thuật và quản trị hiện đại.

Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu, Tiến sĩ Phan Văn Đàn cho biết, nhà trường cam kết nỗ lực hết mình để cung ứng lực lượng lao động số tinh nhuệ, giỏi chuyên môn, giàu khát vọng, cùng chung tay đưa tỉnh Cà Mau hoàn thành xuất sắc mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Đồng chí Nguyễn Minh Luân, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại hội nghị.

Để nâng cao chất lượng lực lượng lao động phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, cần phải xây dựng ngay việc lập “bản đồ nhu cầu nhân lực”, không chỉ tính tổng số lao động mà phải xác định cụ thể nhu cầu nhân lực của từng ngành. Đồng thời, xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Hình thành cơ chế để doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu theo hướng doanh nghiệp đặt hàng - nhà trường đào tạo - tỉnh hỗ trợ - doanh nghiệp tuyển dụng.

Đối với chính quyền cơ sở, đồng chí Lữ Quang Ngời yêu cầu phải nắm chắc từng nhóm lao động: ai chưa có việc làm ổn định, ai cần đào tạo lại, ai có nhu cầu chuyển đổi nghề, ai có khả năng đi làm việc ngoài tỉnh, ngoài nước. Không đào tạo theo phong trào, không đưa người dân đi học một nghề chỉ vì có chương trình, có kinh phí. Học nghề phải dẫn đến việc làm, sinh kế và thu nhập.

Nâng cao chất lượng lực lượng lao động là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, chính quyền các cấp và cộng đồng doanh nghiệp; hướng tới chuyển nguồn lao động đông về số lượng của Cà Mau thành nguồn nhân lực có kỹ năng, có kỷ luật, có năng suất và khả năng thích ứng với nền kinh tế mới. Đây là nền tảng để tỉnh thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nâng cao đời sống Nhân dân và phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.

Nguyễn Phú - Tiến Lên