Chủ nhật, 22-11-26 18:53:14
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Thương lắm miền Tây

Báo Cà Mau (CMO) Trong khi thế giới căng mình chống đại dịch Covid-19, Việt Nam xác định “chống dịch như chống giặc”, thì miền Tây quê tôi còn gồng mình chống thêm "giặc" hạn mặn. Nhưng, giặc gì thì cuối cùng chúng ta cũng chiến thắng!

Ở đâu sợ lũ, chớ người miền Tây mong lũ. Mấy năm nay, lũ không về, hoặc về ít, khiến cho sinh kế của người dân đảo lộn, đồng đất cũng thở dài vì không được bồi tụ thêm lớp phù sa mới. Nước ngọt không gột rửa được đồng bằng, thế nên khi trở mùa hạn thì khô khốc, nước mặn cứ nhẩn nha gặm nhấm vào sâu trong nội địa. Những vườn cây ăn trái quéo đọt, thửa ruộng nứt nẻ chân chim trắng xoá. Lúa chạy không kịp hạn mặn, trân mình cháy gié. Người dân đổi từng can nước, chắt chiu trong sinh hoạt mà vẫn khát.

Mùa hạn khắc nghiệt làm cho các con kênh khô cạn nước, đẩy cuộc sống người dân vùng ngọt Cà Mau vào cảnh khó khăn. Ảnh: Yến Nhi
Du học sinh hoàn thành 14 ngày cách ly do dịch Covid-19 tại Cà Mau. Ảnh: Hồng Nhung

“Em út” Cà Mau có lẽ thấm thía nhất trong mùa hạn mặn lịch sử năm nay. Sản xuất thiệt hại, người dân nhiều nơi không có nước sinh hoạt, ngay cả đê biển, đường giao thông cũng đổ sụp xuống lòng kênh khô cạn. Lão nông hơn 80 tuổi đời nhìn đoạn đường nhựa rớt xuống mé kênh mà ngơ ngác hỏi: “Hồi đó tới giờ tui đâu có thấy chuyện lạ đời như vầy. Trời đất bây giờ hết biết đường mà lần rồi”. Bà má đặt giàn lú 8 cái trên 20 công vuông, nhìn 1 con tôm duy nhất trong thùng mà lòng nặng trĩu.

Miền Tây năm nay còn đau đáu ngóng về những đứa con xa quê ở vùng tâm dịch bệnh Covid-19. Một người bạn quả quyết với tôi rằng, dịch ở đâu chớ Trung Quốc, Hàn Quốc thì người miền Tây mình đông lắm. Rồi thì dịch lan sang châu Âu, châu Mỹ, nghe đâu Việt kiều miền Tây cũng bộn. Một bà má gọi điện nhắc con ở tận Bắc Âu: “Nhớ đeo khẩu trang cho kỹ nghen con”. Cô con gái mếu máo: “Má ơi, bên này đeo khẩu trang ra đường là bị chọi… trứng liền”. Không biết có liên quan tới cái khẩu trang hay không, nhưng châu Âu hiện giờ là tâm chấn của dịch bệnh. Tội cho bà má miền Tây, tối ngày lầm thầm khấn vái: “Ông bà ráng độ hộ cho con cháu tôi qua kiếp nạn này”. Như chưa yên lòng, bà má già quả quyết: “Ai kỳ thì kỳ, mình đeo thì đeo, lén đeo vô cũng được con”. Và rồi, đêm đêm, những giấc ngủ bà cứ chập chờn, đứt quãng…

Chuyện khát nước ở miền Tây cũng có nhiều giai thoại cười ra nước mắt. Xứ nọ có xóm 20 nóc gia, kinh tế nói chung tạm ổn, vậy nhưng không có cách nào khoan được giếng ngầm (mà dân gian gọi là cây nước). Tức mình, có nhà thử khoan hơn 10 mũi, tiền tốn bạc chục triệu mà không được. Đội khoan giếng ngầm mà nghe nhắc tới xứ này là chạy dài. Theo lời của người trong cuộc, mũi khoan bị vướng vỉa đá ngầm nên khoan chưa tới mạch nước là gãy. Hoặc có nước thì cũng vừa chua, vừa phèn, vừa mặn, không cách nào xài được. Vậy là nhà nhà sắm dàn lu khạp để tích trữ nước mưa. Nhưng nối tiếp nhau là những mùa đại hạn. Người ta đào thêm ao để có nước sinh hoạt. Nhìn cái ao lập lờ vỏ chai thuốc trừ sâu, váng phèn vàng kẹo, ai ai cũng ái ngại. Rồi thì ao cũng khô, người ta kéo nước sông lên lóng phèn xài… đỡ. Rồi tiếng thiếu nước… đồn xa. Dân ở đây muốn dựng vợ, gả chồng cho sắp nhỏ cũng gian nan hết mức. Hễ nhắc tới xóm Rạch Lùm thiếu nước thì người ta hồi liền, bất chấp của nả, sính lễ là bao nhiêu đi chăng nữa.

Bà chủ bán ghe hàng ở Cà Mau nhìn chiếc ghe nằm trên lòng sình khô của con kênh mà kêu trời: “Kiểu này chắc chết đói”. Những chiếc ghe hàng, kiếp thương hồ lênh đênh trên những nhánh sông xa, dòng kênh nhỏ của miền Tây cũng bị xoá nhoà trước hạn mặn. Lòng kênh kiệt cạn nước. Ghe, xuồng, vỏ lãi thất thủ. Lộ giao thông sụp lở, xe cộ thất thủ. Ôi người vùng ngọt ở bán đảo này sẽ chống chọi thế nào trong quãng thời gian còn lại của mùa hạn năm nay. Và còn bao nhiêu mùa hạn khốc liệt chờ đợi nữa…

Đường về miền Tây, nhất là phía Nam sông Hậu, nói như lời của cố nhà báo Trần Thanh Phương (ông quê ở Đường Cày, Phú Tân, Cà Mau) đã từng đau đáu “Đường về nhà mình xa quá má ơi”. Từ trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam của đất nước - TP Hồ Chí Minh về tới Cà Mau đi xe trầy trật 8 tiếng đồng hồ mới tới. Vậy nên những tỉnh ở chót xa, kêu gọi đầu tư với biết bao mời gọi tiềm năng, có nhiều người đến, nhưng mấy ai gật đầu ở lại. Tây Nam Bộ vời vợi ngóng trông những huyết mạch lớn để vươn mình cất cánh. Chỉ có cất cánh mới thoát khỏi mối nguy nước biển ngày càng dâng mà đất thì ngày càng sụp lún. Chỉ có cất cánh mới thoát khỏi cảnh “đi trước về sau”.

Và rồi, trong khó khăn, con người miền Tây vẫn nguyên vẹn niềm tin với đất đồng bằng, bản lĩnh của những người nối tiếp khát vọng của thế hệ tiền nhân đi mở cõi. Giặc dịch bệnh không sợ. Giặc hạn mặn không sợ. Cốt cách của những người từng vượt qua cảnh “cọp tha, sấu bắt”, thử thách chỉ tôi rèn thêm bản lĩnh thích ứng và nội lực phi thường của người dân quê tôi. Lúa vẫn thắng lớn. Nông sản vẫn dồi dào. Nước mặn thì chế tạo ra máy lọc nước mặn để tưới tắm cây cối. Cả hệ thống chính trị và toàn xã hội góp nước để giải toả cơn khát cho đồng bào. Dịch bệnh thì kiên cường chống dịch theo ý chí và chỉ đạo chung của cả nước. Không hề có sự hoảng loạn, sợ hãi. Nói như người miền Tây: “Ai sao tui dị. Mình khổ thì người ta cũng khổ. Thôi thì mỗi người ráng một chút cho qua”.

Ở miền Tây, nói như lời Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc là “không một ai bị bỏ lại phía sau”. Thương lắm miền Tây! Trong khó khăn vẫn thuỷ chung, son sắt. Giặc gì rồi thì, cuối cùng chúng ta cũng sẽ thắng mà thôi! Miền Tây đã nói với chúng tôi như thế./.

Phạm Quốc Rin

Ðể chuyến biển an toàn mùa mưa bão

Mùa mưa bão hiện nay, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Cà Mau tăng cường kiểm tra, tuyên truyền, hướng dẫn các chủ phương tiện và thuyền trưởng chấp hành nghiêm quy định về phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, nhất là đảm bảo các thiết bị thông tin liên lạc, áo phao, phao cứu sinh và trang thiết bị cần thiết trên tàu cá, đồng thời nâng cao ý thức chủ động ứng phó các tình huống thời tiết bất thường khi hoạt động trên biển.

Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 2129/QĐ-TTg ngày 6/11/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030 (Kế hoạch).

Giúp người dân ven biển an cư, lạc nghiệp

Thời gian qua, các cấp, các ngành tỉnh huy động tối đa các nguồn lực đầu tư công trình đê, kè, khu tái định cư, trồng và khôi phục rừng phòng hộ, hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề..., giúp hàng trăm hộ dân vùng thiên tai an cư lạc nghiệp.

Tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Chỉ thị số 39/CT-TTg ngày 30/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino năm 2026 - 2027.

Xã Vĩnh Lộc: Sạt lở đoạn lộ nông thôn dài khoảng 30 m

Sáng 19/10, trên địa bàn ấp Vĩnh Thạnh, xã Vĩnh Lộc xảy ra sự cố sạt lở đoạn lộ bê tông, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của người dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh đến tháng 1/2027

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia, từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh với xác suất rất cao ở mức 96%.

Cháy nhà xưởng tại Cà Mau, thiệt hại gần 77 triệu đồng

Chiều 14/10, ông Lê Quốc Duy, Chủ tịch UBND xã Lương Thế Trân, cho biết qua xác minh ban đầu của Công an xã, nguyên nhân vụ cháy nhà xưởng tại một cơ sở sản xuất nằm độc lập trong Khu công nghiệp Hoà Trung vào sáng cùng ngày được nhận định là do chập điện. Thiệt hại về tài sản ước tính gần 77 triệu đồng.

Bảo vệ người dân trước thiên tai

“Phòng ngừa từ sớm, từ xa trên cơ sở dữ liệu, khoa học, công nghệ” là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Cà Mau trong công tác phòng, chống thiên tai (PCTT), thích ứng với biến đổi khí hậu nhiều năm qua, nhằm hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, sức khoẻ và tài sản của người dân.

Bảo vệ đê biển Tây, giữ an toàn vùng ngọt hoá

Tuyến đê biển Tây có vai trò quan trọng trong bảo vệ sản xuất vùng ngọt hoá. Trước diễn biến khó lường của mùa mưa bão năm nay, tỉnh Cà Mau đang rà soát các vị trí xung yếu, chủ động phương án hộ đê và siết chặt quản lý hành lang an toàn, nhằm bảo vệ công trình, sinh kế của hàng ngàn hộ dân.

Đang El Nino, vì sao Cà Mau vẫn mưa cục bộ?

Từ cuối tháng 9/2026, Cà Mau liên tiếp ghi nhận các đợt mưa lớn cục bộ kết hợp triều cường vượt báo động 3. Diễn biến này khiến nhiều người băn khoăn trong bối cảnh El Niño được dự báo gia tăng cường độ.