Tôm Cà Mau gia tăng giá trị, nâng tầm thương hiệu

Nhắc đến ngành tôm thế giới, người ta nghĩ đến Việt Nam; nhắc đến tôm Việt Nam, Cà Mau là một trong những vùng đất được nhớ đến. Trên mỗi vuông tôm, mỗi đầm nước nơi đây đều in dấu sự cần cù, tâm huyết của người nông dân ngày đêm gắn bó với nghề, chắt chiu tinh tuý từ thiên nhiên, làm nên sản vật mang đậm “vị đất” và “tình người” nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

• Đón Festival Tôm, OCOP Cà Mau thêm cơ hội vươn xa
• Festival Tôm Cà Mau 2026: Quảng bá tiềm năng, kết nối thị trường
• Ngọt vị tôm, đậm tình Ðất Mũi

Tinh tuý từ những mô hình nuôi sinh thái

Về xã Tân Ân vào những ngày xổ nước, giữa những vuông tôm dưới tán rừng đước, có thể cảm nhận rõ sự gắn bó của người dân với nghề nuôi tôm rừng. Qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây đã tích luỹ kinh nghiệm chăm sóc, quản lý môi trường nước và thích ứng với điều kiện tự nhiên để phát triển mô hình nuôi tôm sinh thái.

Tôm rừng Cà Mau có vỏ bóng, thịt chắc nhờ sinh trưởng trong môi trường tự nhiên dưới tán rừng ngập mặn.

Ông Lê Măng, người có hơn 40 năm gắn bó với nghề nuôi tôm rừng tại xã Tân Ân, chia sẻ: “Vùng quê hương Cà Mau, bà con rất tâm huyết với nghề nuôi tôm, chăm chút từng vụ nuôi”.

Không riêng ông Măng, nhiều hộ nuôi tôm tại địa phương cũng duy trì phương thức sản xuất thuận theo tự nhiên. Dưới tán rừng ngập mặn, người nuôi tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên từ hệ sinh thái rừng cho con tôm, hạn chế sử dụng thức ăn công nghiệp và các yếu tố đầu vào không cần thiết.

Đây là nền tảng tạo nên chất lượng đặc trưng của tôm sinh thái Cà Mau, đồng thời bảo vệ môi trường rừng và phát triển sinh kế bền vững cho người dân.

“Con tôm ở đây sống hoàn toàn dựa vào tự nhiên, ăn phù du của rừng ngập mặn nên thịt chắc, ngọt đậm đà và có màu sắc rất đẹp. Khách từ xa đến ăn một lần là nhớ mãi, không lẫn vào đâu được”, ông Trương Văn Tám, hộ nuôi tôm lâu năm tại địa phương, khẳng định. 

Người dân tự hào về chất lượng đặc sản tôm rừng quê hương.

Bên cạnh lợi thế từ hệ sinh thái rừng ngập mặn, ở vùng ngập ngọt của Cà Mau phát triển mô hình tôm - lúa, tận dụng sự tương hỗ giữa hai đối tượng sản xuất. Sau vụ lúa, gốc rạ phân huỷ bổ sung nguồn dinh dưỡng cho môi trường nuôi; chất thải từ tôm góp phần cải thiện độ màu mỡ của đất. Mô hình này giúp đa dạng hoá sản phẩm, giảm chi phí đầu vào và tạo ra nguồn tôm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng an toàn.

Mô hình tôm - lúa tại Xã Nguyễn Phích tạo ra nguồn tôm sú, tôm càng có chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng an toàn.

Anh Nguyễn Văn Thiệu, người nuôi tôm tại Xã Nguyễn Phích, cho biết: "Mô hình sản xuất kết hợp tôm - lúa cho ra sản phẩm tôm sạch được thị trường ưa chuộng, mang lại nguồn  thu nhập ổn định cho gia đình".

Ứng dụng công nghệ, nâng cao giá trị con tôm

Bên cạnh các mô hình nuôi sinh thái truyền thống, ngành tôm Cà Mau đang chuyển dịch theo hướng ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao năng suất và kiểm soát tốt hơn các yếu tố môi trường. Nhiều mô hình nuôi mới được triển khai như nuôi tôm siêu thâm canh 2 giai đoạn, nuôi nước tĩnh và hệ thống nuôi tuần hoàn RAS.

Việc đa dạng hoá phương thức sản xuất giúp người nuôi chủ động hơn trong quy trình kỹ thuật, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, tỉnh Cà Mau đang tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, nghiên cứu và chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất; đồng thời chú trọng xây dựng các quy trình nuôi đạt tiêu chuẩn, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Tiến sĩ Quách Văn Ấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, thông tin: “Chúng tôi đang đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, từ khâu chọn giống chất lượng cao đến quy trình nuôi an toàn sinh học. Đồng thời, tỉnh cũng tập trung hỗ trợ người dân đạt các chứng nhận quốc tế cho tôm sinh thái, nhằm tối ưu hoá chuỗi giá trị và khẳng định uy tín thương hiệu trên thị trường”.

Hệ thống nuôi tôm tuần hoàn RAS giúp kiểm soát môi trường nuôi, hướng đến phát triển bền vững ngành tôm Cà Mau.

Với diện tích nuôi tôm hơn 450.000 ha, Cà Mau là địa phương có quy mô nuôi tôm lớn hàng đầu cả nước. Sản phẩm tôm của tỉnh đã có mặt tại nhiều thị trường xuất khẩu, trong đó có những thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao như Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Trung Quốc.

Kết quả này cho thấy năng lực thích ứng của ngành tôm trước yêu cầu hội nhập, đồng thời khẳng định vai trò của người nuôi, doanh nghiệp và ngành chức năng trong việc nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm.

Quy trình chế biến hiện đại cùng nguồn nguyên liệu chất lượng giúp sản phẩm tôm Cà Mau đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường xuất khẩu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử khẳng định: “Ngành tôm Cà Mau không chỉ đóng vai trò trụ cột trong kinh tế của tỉnh mà còn là niềm tự hào của địa phương. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục tạo điều kiện thu hút đầu tư vào chế biến sâu, mở rộng thị trường, đặc biệt là tổ chức các kỳ Festival để tôn vinh nghề nuôi tôm, kết nối giao thương mạnh mẽ hơn nữa với bạn bè quốc tế”.

Từ lợi thế sinh thái đến ứng dụng công nghệ hiện đại, ngành tôm Cà Mau đang từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị sản phẩm. Sự cần cù, kinh nghiệm của người nuôi cùng định hướng phát triển của tỉnh là nền tảng để con tôm Cà Mau tiếp tục khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng cao vị thế trên bản đồ thuỷ sản thế giới./.

Hồng Nghi - Minh Luân