Tri ân Tổ nghiệp

Cuộc thi Tài năng diễn viên cải lương toàn quốc - 2023 (gọi tắt là Cuộc thi) được Ban tổ chức chọn đúng thời điểm nghệ sĩ, diễn viên cải lương trên cả nước trịnh trọng tổ chức các hoạt động mang tính tri ân Tổ nghiệp - Giỗ Tổ sân khấu ngày 12/8 âm lịch.

Những tiết mục dự thi đặc sắc đã như một bản báo công với Tổ nghiệp!

“Kiếp tằm” như một lời tri ân Tổ nghiệp là tiết mục dự thi của Võ Hoàng Dư (Đoàn cải lương Long An).

Nối nghiệp tiền nhân

... Sáng 24/9 (ngày thi diễn thứ hai của Cuộc thi), tôi gặp Nghệ sĩ ưu tú Khưu Minh Chiến (nguyên Trưởng Đoàn cải lương Cao Văn Lầu) đang bước vội vào khuôn viên Nhà hát Cao Văn Lầu. Bắt chuyện thăm hỏi, tôi được anh chia sẻ, năm nay “con gái rượu” Khưu Hoài Thương góp mặt tranh tài tại Cuộc thi. Trong ánh mắt của người nghệ sĩ thuộc thế hệ tiền bối như ông không giấu được niềm hạnh phúc - hạnh phúc vì nghiệp mình gắn bó trọn đời đã có con nối theo! Đó cũng là một cách “báo công” với Tổ nghiệp, rằng bản thân đâu chỉ hết lòng, mà còn sinh ra một thế hệ kế thừa!

Thật vậy, những thí sinh đến với các cuộc thi về vọng cổ nói riêng, sân khấu cải lương (SKCL) nói chung, đa số đều còn rất trẻ. Những người ngỡ chỉ thích ca hát, nhảy múa sôi động, hiện đại đang chiếm lĩnh đời sống giới trẻ hiện nay, lại mặn mà và sâu lắng với bộ môn nghệ thuật cải lương. Khán giả như lặng đi trong xúc động khi nhìn bạn trẻ Trương Thanh Phong (diễn viên Nhà hát nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa) vào vai ông đồ trong trích đoạn “Bến nước Ngũ Bồ”. Chỉ có hiểu biết và cảm thụ được lịch sử và thật yêu SKCL như máu thịt thì mới vào vai ngọt lịm và đầy xúc động đến vậy. Một người sẵn sàng xả thân chỉ để bảo vệ bài “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, như chứng minh khí tiết của một người tôi trung, một người yêu nước bình thường nhưng không khuất phục trước ngoại bang xâm lược.

Hay như diễn viên Lâm Minh Nghiêm (Nhà hát Cao Văn Lầu) cũng chứng minh cải lương Bạc Liêu có một thế hệ kế thừa triển vọng khi hóa thân vào vai Lê Tư Thành (trích đoạn “Đêm trước ngày hoàng đạo”). Chưa bàn đến kết quả, chỉ với nhiều tiết mục dự thi của các bạn trẻ, tín hiệu khả quan là những vở cải lương lịch sử gốc tích thuở xa xưa đã được lớp trẻ kế thừa đầy cảm hứng.

Lâm Minh Nghiêm (Nhà hát Cao Văn Lầu) trong trích đoạn “Đêm trước ngày hoàng đạo”. Ảnh: C.T

Sức mạnh mềm của cải lương

Cải lương mang một sức mạnh mềm diệu kỳ! Một khán giả đã viết những dòng trạng thái rất sâu sắc trên trang Facebook cá nhân của anh, khi xem trích đoạn “Thời con gái đã xa” (do Thúy Ái, diễn viên Nhà hát Cao Văn Lầu dự thi): Trích đoạn vô cùng có hậu, càng hiểu lòng nhân nơi con người. Và cái giá phải trả để có được hòa bình. “Bởi chiến tranh đâu phải trò đùa”. “Có hậu” vì giữa hai người phụ nữ có chung một người đàn ông đã có thể hiểu cho nhau, khi thấu được nỗi đau của chiến tranh - nó tước đoạt cả thiên chức làm mẹ của biết bao cô gái xuân xanh thời ấy...

Sức mạnh mềm của cải lương là khiến người ta dấy lên tình yêu nước, yêu dân tộc, yêu những con người đã chấp nhận hy sinh và hứng chịu đau thương đến tận cùng vì độc lập, tự do! Như hình tượng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng mà nghệ sĩ Hồng Thêm đã tái hiện xuất thần trong vở diễn ở đêm khai mạc. Một khán giả nói rằng trích đoạn này đã giúp bạn hiểu thêm về một anh hùng liệt sĩ của quê hương Bạc Liêu! Hay như hình tượng người con gái đất đỏ Võ Thị Sáu đã được Trần Thị Mỹ Lệ (Hội Sân khấu Bạc Liêu) tái hiện đậm nét bản chất anh hùng tuổi trẻ một thời...

Cải lương với những giá trị ấy qua bao thăng trầm của lịch sử đã làm được nhiều điều ý nghĩa, hơn cả bản chất là một loại hình nghệ thuật giải trí. Cho nên, cũng tại Cuộc thi đã có một “Kiếp tằm” (trích đoạn dự thi của Đoàn cải lương Long An) đêm 24/9 khá ấn tượng. Vai độc diễn của Võ Hoàng Dư (Đoàn cải lương Long An) vẫn đủ sức lan tỏa lời tri ân Tổ nghiệp và thông điệp về trọng trách tiếp nối, gìn giữ SKCL của thế hệ trẻ hôm nay.

Những phút xuất thần trên sân khấu, những trích đoạn SKCL từ đề tài lịch sử vương triều cho đến thời kỳ đấu tranh cách mạng..., tất cả với sự đặc sắc ấy đúng như bản báo công cho Tổ nghiệp trong thời khắc này. Những khói hương nghi ngút dâng lên bàn thờ Tổ và những màn trình diễn bằng cả tâm tình người nghệ sĩ lớp hậu bối hơn cả một lời tri ân!

Cẩm Thúy