Hành trình hỵ vọng

“Tôi nhớ hồi đó anh tôi học giỏi lắm, rồi anh tham gia cách mạng. Ðằng đẵng mấy mươi năm, thứ duy nhất gia đình tôi nhận lại là tờ giấy báo tử. Bao nhiêu năm gia đình lặn lội khắp nơi nhưng vẫn chưa tìm được hài cốt...”, bà Huỳnh Công Dung đưa tay lau dòng nước mắt lăn dài trên gò má in hằn dấu vết thời gian, giọng đứt quãng khi nhắc lại câu chuyện cách đây hơn nửa thế kỷ.

• Hơn 500 thiếu nhi rộn ràng trong “Đêm hội trăng rằm” tại Quảng trường Hùng Vương
• Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã đạt 51,59% chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ
• Cà Mau quyết tâm thực hiện hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Năm 1971, tại chiến trường Kênh Ba Huân (huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang cũ), người anh thứ năm của bà Dung - Liệt sĩ Huỳnh Văn Lạc, vĩnh viễn nằm lại đất mẹ khi vừa tròn 30 tuổi. Ngày nhận giấy báo tử, bà Dung mới chỉ là cô gái đôi mươi, thời gian trôi qua, tuổi xuân lùi xa, nhưng nỗi nhớ thương đằng đẵng theo năm tháng vẫn chưa nguôi.

Khắc khoải giữa hoà bình

Giữa dòng người lặng lẽ đến điểm thu nhận mẫu ADN tại phường Tân Thành, bà Huỳnh Công Dung mang theo niềm hy vọng cuối cùng của đời người. Mẫu ADN không chỉ là quy trình y học mà còn chứa đựng tâm nguyện lớn lao: mong ngày đưa anh trai trở về trong vòng tay gia đình, để nỗi đau chiến tranh sau hơn nửa thế kỷ được vỗ về, xoa dịu.

“Nhà nước tổ chức thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, tôi mừng và mang ơn nhiều lắm! Gần trọn đời cứ canh cánh trong lòng, chỉ mong tìm được hài cốt của anh trai để gia đình, họ hàng an lòng và bản thân thanh thản", bà Dung nghẹn ngào.

Sau nước mắt là nụ cười hy vọng của bà Huỳnh Công Dung khi được lấy mẫu ADN để tìm lại hài cốt người anh trai.

Không chỉ có bà Dung, trên những chuyến xe do địa phương bố trí, nhiều thân nhân liệt sĩ từ xã Khánh Bình cũng hướng về điểm thu nhận mẫu tại phường Tân Thành. Trong số đó có bà Nguyễn Thị Phương (60 tuổi). Ký ức về người anh thứ tư tuy mờ xa theo năm tháng, nhưng mong mỏi tìm lại hài cốt người thân chưa bao giờ vơi đi trong bà.

Bà Phương xúc động: “Cha mẹ mất khi nỗi nhớ con vẫn còn dang dở. Nay chính quyền hỗ trợ lấy mẫu ADN để tìm anh, chúng tôi mừng đến trào nước mắt. Cầu mong tìm được anh để thắp cho anh nén hương trọn vẹn...”.

Cũng tại buổi thu nhận mẫu, bà Lê Thị Thanh Hoa (Phường Lý Văn Lâm) mang theo nỗi niềm khắc khoải về người cậu ruột - Liệt sĩ Trần Tấn Tài. Cậu của bà qua đời vì bệnh tật tại nhà thương Xóm Chiếu (Sài Gòn) trước năm 1945, giữa thời loạn lạc. Kể từ đó, gia đình không biết phần mộ của ông ở đâu.

“Chiến dịch lấy mẫu ADN làm chúng tôi thực sự ấm lòng. Ðó không chỉ là sự quan tâm của Ðảng, Nhà nước mà còn thắp lên ngọn lửa hy vọng sau bao năm tháng đợi chờ. Ðể không chỉ cậu tôi mà còn nhiều người con ưu tú đã ngã xuống sẽ tìm được đường trở về và để những người thân ở cuối cuộc đời như chúng tôi được trọn vẹn một lần đoàn tụ”, bà Hoa bày tỏ.

Bà Lê Thị Thanh Hoa tham gia thu thập mẫu ADN để tìm lại hài cốt người cậu ruột - Liệt sĩ Trần Tấn Tài.

Kết nối niềm vui đoàn tụ

Chiến tranh đã lùi xa, thời gian trôi qua vô tình làm bạc tóc những người mẹ, người vợ, người anh/chị/em. Giờ đây, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn đè nặng lên vai những người thân đã bước vào tuổi “thất thập cổ lai hy” ấy.

Thấu hiểu tâm tư đó cùng những khó khăn trong việc đi lại của người tuổi cao, sức yếu, các tổ công tác thu nhận mẫu ADN lưu động không quản ngại đường sá xa xôi, trực tiếp đến từng nhà để hỗ trợ thân nhân liệt sĩ.

Trong căn nhà nhỏ ở khóm Bàu Sơn (Phường Lý Văn Lâm), cụ bà Nguyễn Thị Sáu (87 tuổi) lặng lẽ thắp nén hương cho anh trai - Liệt sĩ Nguyễn Văn Phú, hy sinh trong kháng chiến chống Pháp. Không tấm ảnh thờ, những gì còn lưu lại về người anh trai chỉ là thông tin báo tử, cùng những mảnh ký ức mơ hồ theo thời gian. Ðôi chân bà đã yếu, chẳng thể đi xa, khi thấy các cán bộ, chiến sĩ công an đến tận nhà hỗ trợ lấy mẫu ADN, bà không khỏi xúc động và biết ơn.

Cụ bà Nguyễn Thị Sáu vẫn luôn mong tìm được hài cốt anh trai, dù biết điều đó rất khó.

Cùng chung nỗi niềm ấy là cụ ông Lê Mạnh (87 tuổi, ở khóm Lung Dừa, Phường Lý Văn Lâm). Tuổi cao sức yếu, không thể tự mình đi lại, cụ chỉ biết gửi gắm tâm nguyện cuối đời qua lời của người con trai - ông Lê Chí Tâm: “Gia đình đi tìm kiếm ở nhiều nơi nhưng vẫn bặt vô âm tín. Nay nghe tin có chiến dịch lấy mẫu ADN tìm hài cốt liệt sĩ, cha của tôi mừng vô cùng. Cha tôi đã ở ngưỡng gần cuối cuộc đời, chỉ mong lần này tìm được tung tích của chú...”.

Hơn 600 mẫu ADN được thu nhận trong đợt 2 tại tỉnh Cà Mau là hơn 600 câu chuyện về nỗi nhớ thương khắc khoải và nguyện vọng canh cánh của thân nhân liệt sĩ. Mỗi mẫu ADN được thu nhận không chỉ là dữ liệu y học mà còn là nhịp cầu kết nối niềm tin đoàn tụ.

Mỗi mẫu ADN gửi gắm hy vọng của thân nhân liệt sĩ về ngày đoàn tụ.

Năm 2026, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp với Bộ Công an thu nhận 2.631 mẫu ADN trong 2 đợt (đợt 1 thu nhận 2.030 mẫu, đợt 2 thu nhận 601 mẫu). Toàn tỉnh còn 852 thân nhân liệt sĩ chưa thu mẫu ADN, trong đó có 506 thân nhân liệt sĩ đã đăng ký.

Trịnh Hải