Ngày văn hoá Việt Nam - khơi dậy sức mạnh dân tộc

Lần đầu tiên đất nước ta tổ chức ngày Văn hoá Việt Nam (vào ngày 24/11/2026). Ðây không chỉ là dấu mốc tôn vinh những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc, mà còn khẳng định tư duy mới, tầm nhìn chiến lược của Ðảng về phát triển văn hoá, khơi dậy sức mạnh nội sinh, đưa văn hoá thực sự trở thành động lực phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

• Phó Thủ tướng quyết định phương án nghỉ Ngày Văn hoá, Tết Âm lịch, Quốc khánh
• Các hoạt động Ngày Văn hoá Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026
• Cà Mau tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam và Festival Tôm lần thứ II năm 2026

Từ dấu mốc lịch sử đến khát vọng phát triển

Cách nay tròn 80 năm (ngày 24/11/1946), Hội nghị Văn hoá toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Hà Nội, với sự tham dự của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đông đảo trí thức, văn nghệ sĩ. Tư tưởng “Văn hoá soi đường cho quốc dân đi” từ đó trở thành định hướng có giá trị sâu sắc, xuyên suốt sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam.

Việc Bộ Chính trị lựa chọn ngày 24/11 hằng năm là ngày Văn hoá Việt Nam, với chủ trương người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc. Ðó không đơn thuần là ngày kỷ niệm, mà còn là sự khẳng định quyền sáng tạo, tiếp cận và thụ hưởng văn hoá của Nhân dân; tôn vinh những người gìn giữ, sáng tạo và lan toả các giá trị văn hoá; đồng thời khơi dậy ý thức trách nhiệm của toàn xã hội trong xây dựng lối sống văn hoá, văn minh.

Tỉnh Cà Mau quan tâm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá truyền thống dân tộc Kinh, Hoa, Khmer. (Trong ảnh: Lễ sớt bát tại chùa Monivongsa, phường An Xuyên).

Ðặc biệt, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn thúc đẩy đất nước phát triển bền vững. Ðây là bước phát triển quan trọng về tư duy chiến lược, đặt văn hoá trong mối quan hệ hữu cơ với chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Đưa văn hoá thấm sâu vào đời sống

Ở vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, văn hoá Cà Mau được bồi đắp qua quá trình khai phá, lao động, đấu tranh cách mạng và sự giao thoa văn hoá của cộng đồng các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer. Trong không gian đặc trưng của sông nước, rừng và biển, những giá trị văn hoá truyền thống không chỉ được lưu giữ qua di tích lịch sử, nghệ thuật đờn ca tài tử, lễ hội dân gian, nghề truyền thống... mà còn kết tinh thành những phẩm chất tốt đẹp của con người: nghĩa tình, hào sảng, đoàn kết, kiên cường, cần cù và sáng tạo. Chính những giá trị ấy đã tạo nên bản sắc riêng, sức mạnh tinh thần giúp các thế hệ người dân Cà Mau vượt qua khó khăn, thử thách, chung sức xây dựng và phát triển quê hương.

Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo tồn những giá trị văn hoá truyền thống, mà quan trọng hơn phải làm cho các giá trị ấy tiếp tục được bồi đắp, phát huy và chuyển hoá thành nguồn lực phát triển. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Cà Mau đã ban hành Chương trình số 18-CTr/TU về bảo tồn, phát huy mạnh mẽ, toàn diện giá trị văn hoá và con người Cà Mau trong thời kỳ mới; từng bước định hình hệ giá trị con người Cà Mau với 5 đặc trưng: “Nghĩa tình - năng động - cần cù - sáng tạo - trách nhiệm”. Ðây không chỉ là sự kế thừa những phẩm chất được hun đúc qua lịch sử, mà còn thể hiện yêu cầu phát triển con người phù hợp với quá trình đổi mới, hội nhập và chuyển đổi số. Trong đó, nghĩa tình là chiều sâu nhân văn; cần cù là nền tảng của lao động; năng động, sáng tạo là động lực đổi mới; trách nhiệm là thước đo của ý thức công dân, văn hoá công vụ và sự cống hiến cho cộng đồng.

Con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn thúc đẩy đất nước phát triển bền vững.

Ðể văn hoá thấm sâu vào đời sống, cần bắt đầu từ những điều gần gũi nhất: gia đình hoà thuận, hạnh phúc; khu dân cư đoàn kết, nghĩa tình; trường học nhân văn, lành mạnh; cơ quan, đơn vị kỷ cương, trách nhiệm; cán bộ, đảng viên tận tuỵ, liêm chính, gần dân, vì dân. Trong đó, xây dựng văn hoá trong Ðảng và hệ thống chính trị phải giữ vai trò tiên phong, lan toả những giá trị tốt đẹp ra toàn xã hội. Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, phải nêu gương bằng hành động, trách nhiệm và hiệu quả phục vụ Nhân dân. Bởi văn hoá không chỉ ở những giá trị được tôn vinh, mà còn hiện diện trong cách ứng xử, thái độ làm việc và trách nhiệm của mỗi người với cộng đồng.

Lan toả ngày văn hoá Việt Nam

Ðể ngày Văn hoá Việt Nam lần đầu tiên thực sự tạo dấu ấn, công tác tuyên truyền cần được triển khai chủ động, đồng bộ, có trọng tâm, hướng mạnh về cơ sở, lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể sáng tạo và thụ hưởng văn hoá.

Trước hết, tập trung tuyên truyền sâu rộng những quan điểm mới, mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết số 80-NQ/TW gắn với đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng sinh động, gần gũi, giàu sức thuyết phục; kết hợp báo chí, truyền thông cơ sở với các nền tảng số, hoạt động văn hoá, nghệ thuật, giáo dục truyền thống và trải nghiệm di sản. Chú trọng giới thiệu những giá trị văn hoá đặc sắc của Cà Mau, tôn vinh nghệ nhân, văn nghệ sĩ, những mô hình hay, việc làm đẹp, con người sống nghĩa tình, có trách nhiệm với cộng đồng.

Cần gắn tuyên truyền với tổ chức các hoạt động thiết thực, tạo điều kiện để Nhân dân trực tiếp tham gia, sáng tạo và thụ hưởng văn hoá; quan tâm vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn còn khó khăn. Phát huy giá trị văn hoá truyền thống gắn với phát triển du lịch, công nghiệp văn hoá, chuyển đổi số; đồng thời xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, chủ động đấu tranh với những biểu hiện lệch chuẩn, phản văn hoá.

Mỗi hoạt động hưởng ứng ngày Văn hoá Việt Nam phải hướng đến kết quả cụ thể: nâng cao nhận thức, bồi đắp nhân cách, lan toả giá trị tốt đẹp và nâng cao chất lượng đời sống văn hoá của Nhân dân. Ngày Văn hoá Việt Nam đầu tiên là dịp để mỗi người dân thêm tự hào về truyền thống dân tộc, đồng thời nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm gìn giữ và phát triển văn hoá trong thời đại mới. Với Cà Mau, đây còn là cơ hội khơi dậy mạnh mẽ giá trị văn hoá, phẩm chất con người vùng đất địa đầu cực Nam, chuyển hoá thành nguồn lực tinh thần, sức mạnh đoàn kết và khát vọng phát triển.

Chí Công