Vi chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ

Vi chất dinh dưỡng là các loại vitamin, khoáng chất, hay còn được gọi là các chất dinh dưỡng vi lượng nói chung và các chất dinh dưỡng đa lượng nói riêng, bao gồm protein, chất béo, carbohydrate.

Vi chất dinh dưỡng trong thực phẩm là một trong những nhóm chất dinh dưỡng chính cần thiết cho cơ thể, đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất năng lượng, hỗ trợ chức năng miễn dịch, đông máu, tăng trưởng, tăng cường sức khoẻ của xương, cân bằng chất lỏng và một số quá trình khác.

Vi chất dinh dưỡng trong thực phẩm là một trong những nhóm chất dinh dưỡng chính cần thiết cho cơ thể, nhất là trẻ nhỏ.

Bác sĩ Dương Thị Tú, Trường phòng Dân số - Truyền thông và Giáo dục sức khoẻ, Trung tâm Y tế huyện Cái Nước, cho biết: "Cơ thể con người cần chất dinh dưỡng vi lượng ít hơn so với các chất dinh dưỡng đa lượng. Phần lớn vitamin và khoáng chất không tự sản xuất trong cơ thể mà phải được bổ sung từ thực phẩm. Đó là lý do tại sao chúng còn được gọi là chất dinh dưỡng thiết yếu, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ".

Vi chất dinh dưỡng là những chất mà cơ thể mỗi người chỉ cần với một lượng rất nhỏ, nhưng nếu thiếu sẽ gây nên hậu quả nghiêm trọng. Trẻ thiếu hụt vi chất dinh dưỡng sẽ ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển với các biểu hiện như: thiếu vitamin A sẽ gây quáng gà, khô mắt, loét giác mạc gây mù lòa, chậm tăng trưởng, dễ bị các bệnh nhiễm trùng như viêm hô hấp, tiêu chảy, nhiễm trùng da; trẻ thiếu I-ốt từ trong bào thai sẽ bị tổn thương não nặng nề như đần độn và bị các khuyết tật thần kinh khác. Sắt cũng là một vi chất quan trọng tham gia vào quá trình tạo máu và một phần cấu trúc của bộ não. Nếu trẻ bị thiếu sắt sẽ dẫn đến thiếu máu, làm giảm phát triển thể chất, trí tuệ, giảm sức đề kháng của cơ thể đối với nhiễm trùng và giảm khả năng hoạt động thể lực.

Bổ sung vitamin A cho trẻ trong độ tuổi 2 lần/năm. (Ảnh chụp tại Trạm Y tế xã Tân Hưng Đông, huyện Cái Nước)

Vitamin D và canxi có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành, phát triển xương và răng. Thiếu 2 vi chất này, trẻ sẽ chậm mọc răng, ngủ không yên giấc, hay vặn mình, ra nhiều mồ hôi trộm. Kẽm là thành phần của hơn 300 enzyme tham gia các hoạt động của cơ thể giúp tăng hấp thu, tăng tổng hợp chất đạm, tăng cảm giác ngon miệng, tăng cường hệ thống miễn dịch, giúp trẻ tăng trưởng chiều cao. Nếu thiếu kẽm sẽ làm cho trẻ bị biếng ăn, dễ bị nhiễm trùng, chậm phát triển thể chất, trí não.

"Có 3 giải pháp chính để phòng thiếu vi chất dinh dưỡng cho trẻ, đó là bổ sung trực tiếp các vi chất dinh dưỡng như uống vitamin A, viên sắt, dầu I-ốt; tăng cường vi chất vào thực phẩm. Quan trọng nhất là cần phải đa dạng hoá bữa ăn cho trẻ với đủ các nhóm thực phẩm: chất béo, đường, bột, đạm, vitamin và khoáng chất; các vi chất dinh dưỡng được sử dụng bổ sung trực tiếp như viên nang vitamin A liều cao được cấp cho trẻ trong độ tuổi tại các trạm y tế 2 lần/năm. Bên cạnh đó, bổ sung vi chất dinh dưỡng từ nguồn thực phẩm tự nhiên là biện pháp có tính bền vững cao, khẩu phần ăn cung cấp đầy đủ, cân đối nhu cầu dinh dưỡng, trong đó có các vi cất dinh dưỡng. Vi chất dinh dưỡng sẽ được lấy từ khẩu phần ăn đa dạng thông qua các thực phẩm có nguồn gốc thực vật và nguồn gốc động vật", Bác sĩ Tú thông tin thêm.

Khám, tư vấn bổ sung vi chất dinh dưỡng cho trẻ, phòng tránh suy dinh dưỡng. (Ảnh chụp tại Trạm Y tế xã Tân Hưng Đông, huyện Cái Nước).

Cung cấp vi chất dinh dưỡng từ nguồn thực phẩm tự nhiên được đánh giá là biện pháp lâu dài và có tính bền vững cao trong việc cải thiện chất lượng bữa ăn đối với trẻ em. Cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ có thể cung cấp tiền chất vitamin A cho trẻ từ các loại củ quả có màu vàng, đỏ hay các loại rau có màu xanh sẫm hoặc cung cấp vitamin D, B qua các thực phẩm đa dạng.

Chị Lê Thị Nguyên, ấp Trần Mót, xã Tân Hưng Đông, huyện Cái Nước, chia sẻ: "Trước khi bắt đầu cho con ăn dặm, tôi đã tìm hiểu cách thức nấu ăn như thế nào để đảm bảo cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng cho bé. Qua tìm hiểu và được tư vấn từ bác sĩ chuyên môn, tôi có thể bổ sung vitamin A từ các loại rau, củ quả như cà rốt, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, rau muống, rau ngót, cải bó xôi, súp lơ xanh... Sắt thì được cung cấp từ hai nguồn: động vật thì có thịt bò, lòng đỏ trứng gà, tim, gan, bầu dục, cá; thực vật thì đậu, rau lá xanh, mộc nhĩ, nấm hương. Các thực phẩm có nhiều can xi như tôm, tép, cua, cá, sữa, phomai, rau dền, rau mồng tơi...

Nhìn chung, vi chất dinh dưỡng có nhiều vai trò khác nhau đối với cơ thể, giúp cho cơ thể, giúp trẻ khoẻ mạnh và chống lại các loại bệnh tật. Đặc biệt, vi chất dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng trong việc giúp tăng trưởng, phát triển trí tuệ, tầm vóc, nâng cao sức khoẻ và chất lượng cuộc sống đối với trẻ em./.

Huyền Trân