Truyền hình
Chiều 20/10, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI, các đại biểu thuộc Tổ thảo luận số 12, gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, tập trung góp ý các dự án luật về thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, điện lực và các lĩnh vực văn hoá, thể thao, du lịch, báo chí.
- Đại biểu Quốc hội đề xuất giải pháp phát triển hạ tầng, nâng cao hiệu quả đầu tư
- Đại biểu Quốc hội kiến nghị khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực tăng trưởng
- Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau góp ý 3 dự án luật
- Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau góp ý hoàn thiện pháp luật hình sự
Đồng chí Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, điều hành phiên thảo luận tổ.
Hoàn thiện pháp luật theo hướng rõ ràng, thống nhất, khả thi
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, bày tỏ sự tán thành cao, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số quy định để bảo đảm tính minh bạch, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Theo đại biểu, dự thảo sử dụng một số cụm từ mang tính khái quát như “Bộ đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về thương mại”, “Bộ tham mưu cho Chính phủ quản lý nhà nước về lĩnh vực tài chính” hoặc “Bộ tham mưu cho Chính phủ quản lý nhà nước về lĩnh vực đầu tư”. Cách quy định này có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau, thiếu rõ ràng trong quá trình áp dụng. Vì vậy, cần ghi cụ thể tên các bộ chịu trách nhiệm quản lý nhà nước trong từng lĩnh vực, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ đã được xác định.
Đại biểu Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đề nghị quy định rõ tên cơ quan quản lý nhà nước, rà soát thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về cạnh tranh và hoàn thiện điều khoản chuyển tiếp.
Đối với quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về cạnh tranh là 5 năm, đại biểu đề nghị rà soát để bảo đảm thống nhất với Luật Xử lý vi phạm hành chính, tránh phát sinh mâu thuẫn giữa các luật. Việc quy định thời hiệu cần phù hợp với nguyên tắc xử lý kịp thời, góp phần ngăn ngừa vi phạm và bảo đảm tính khả thi.
Về điều khoản chuyển tiếp, đại biểu lưu ý cần rà soát đầy đủ các trường hợp phát sinh để không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đồng thời, cần sử dụng thuật ngữ pháp lý chính xác, quy định rõ việc tiếp tục thực hiện các hợp đồng đã giao kết trước ngày luật có hiệu lực, tránh cách diễn đạt gây khó khăn khi áp dụng.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đại biểu Phan Chí Hiếu đề nghị thiết kế lại quy định về áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự khác nhau giữa Luật Điện lực và Luật Đầu tư; làm rõ phạm vi các dự án được ưu tiên áp dụng quy định chuyên ngành, hạn chế chồng chéo trong trình tự, thủ tục đầu tư. Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến Luật Giá và Luật Thuế giá trị gia tăng cần được thể hiện thành những điều khoản phù hợp, bảo đảm đúng kỹ thuật lập pháp.
Chính sách điện lực cần tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm cạnh tranh và bảo vệ người dân
Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm là hoàn thiện chính sách phát triển điện lực theo hướng tháo gỡ khó khăn cho các dự án, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu quả vận hành thị trường điện, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và quyền lợi của người sử dụng điện.
Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Công tác đại biểu của Quốc hội, thống nhất cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Đại biểu tập trung góp ý hai nhóm vấn đề: đơn giản hoá thủ tục đầu tư dự án điện lực và hoàn thiện chính sách giá điện, hỗ trợ tiền điện.
Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Uỷ viên Uỷ ban Công tác đại biểu của Quốc hội, đề nghị làm rõ điều kiện miễn thủ tục đầu tư, trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan và cơ chế kiểm soát chi phí điện, bảo đảm hài hoà lợi ích giữa doanh nghiệp, người dân và Nhà nước.
Theo đại biểu, quá trình triển khai các dự án điện lực trên thực tế còn gặp khó khăn do sự khác biệt về trình tự, thẩm quyền giữa pháp luật về điện lực với pháp luật về đầu tư, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng và bảo vệ môi trường. Do đó, dự thảo cần làm rõ phạm vi, điều kiện áp dụng cơ chế miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và chuyển mục đích sử dụng rừng; đồng thời quy định cụ thể cơ chế phối hợp, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của từng cơ quan liên quan.
Đối với các dự án điện lực cấp bách, đại biểu đề nghị xác định tiêu chí cụ thể, bảo đảm việc rút ngắn thủ tục đi đôi với kiểm soát chất lượng, an toàn công trình và trách nhiệm giải trình. Các quy định cần được rà soát đồng bộ với pháp luật chuyên ngành, chỉ thiết kế ngoại lệ đối với những thủ tục thực sự cần thiết, tránh trùng lặp hoặc phát sinh thêm những yêu cầu không rõ ràng.
Về chính sách giá điện, đại biểu cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định chi phí hợp lệ, thời hạn phân bổ và cơ chế kiểm toán, giám sát đối với khoản chi phí được bù đắp khi giá điện chưa kịp điều chỉnh. Qua đó, bảo đảm tính minh bạch, tránh chuyển toàn bộ rủi ro kinh doanh sang khách hàng sử dụng điện.
Cùng quan tâm đến việc tháo gỡ khó khăn cho ngành điện, đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đề nghị dự thảo luật tạo chuyển biến thực chất trong phát triển thị trường điện cạnh tranh, phân định rõ độc quyền nhà nước với độc quyền doanh nghiệp và xử lý những thủ tục đang gây ách tắc cho các dự án năng lượng.
Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đề nghị xác định thời hạn hoàn thành thị trường điện cạnh tranh, tăng cường cạnh tranh minh bạch và rà soát, bãi bỏ thủ tục gây vướng mắc cho các dự án năng lượng.
Đại biểu cho rằng việc triển khai thị trường điện cạnh tranh đã kéo dài nhiều năm nhưng chưa hoàn thành. Vì vậy, cần nghiên cứu quy định một mốc thời gian cụ thể ngay trong luật, chẳng hạn đến năm 2030, để tạo động lực và xác định rõ trách nhiệm thực hiện.
Đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm độc quyền nhà nước về an ninh năng lượng nhưng không dẫn đến độc quyền doanh nghiệp. Thị trường điện cần có cơ chế vận hành minh bạch, tạo điều kiện để các chủ thể tham gia cạnh tranh bình đẳng, nhất là trong khâu mua bán điện, đàm phán giá và xác định các điều kiện giao dịch.
Đối với thủ tục chấp thuận kết quả nghiệm thu sau khi chủ đầu tư và đơn vị thi công đã hoàn thành nghiệm thu, đại biểu cho rằng đây là một trong những điểm nghẽn cần được xem xét nghiêm túc. Theo nội dung đại biểu đề cập tại phiên thảo luận, hơn 100 dự án điện gió và điện mặt trời gặp vướng mắc, đình trệ có liên quan đến thủ tục này. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra rà soát, nghiên cứu bãi bỏ thủ tục CCA ngay trong Luật Điện lực sửa đổi, nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực đầu tư và thúc đẩy phát triển năng lượng.
Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực, đồng thời đề nghị kiểm soát chặt chẽ các cơ chế đặc thù, bảo đảm quy định rõ ràng và có thể thực hiện được.
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đề nghị đơn giản hoá thủ tục nhưng không tái lập điều kiện kinh doanh đã bãi bỏ; quy định chặt chẽ việc ngừng, giảm cung cấp điện và bảo đảm cạnh tranh thực chất trong lựa chọn nhà đầu tư dự án điện lực.
Theo đại biểu, việc đơn giản hoá điều kiện cấp phép và tăng cường hậu kiểm là cần thiết, nhưng phải tránh tình trạng giảm thủ tục ở khâu cấp phép rồi phát sinh thêm các yêu cầu xác nhận, báo cáo, kiểm tra trùng lặp trong quá trình hoạt động. Điều kiện duy trì hoạt động cần tập trung vào an toàn kỹ thuật, năng lực vận hành và chất lượng dịch vụ, không biến thành những điều kiện kinh doanh mới dưới hình thức khác.
Đối với quy định ngừng, giảm mức cung cấp điện theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đại biểu lưu ý điện là yếu tố thiết yếu đối với sản xuất, kinh doanh. Việc ngừng điện có thể gây thiệt hại về nguyên liệu, thiết bị, tiến độ giao hàng và việc làm. Do đó, cần xác định rõ căn cứ pháp luật, phạm vi, thẩm quyền yêu cầu ngừng điện, trách nhiệm thông báo, thời hạn áp dụng và cách xử lý trường hợp khẩn cấp; đồng thời có cơ chế giải quyết khiếu nại, khắc phục và bồi thường nếu việc áp dụng trái quy định.
Về lựa chọn nhà đầu tư dự án điện lực, đại biểu đề nghị xác định các trường hợp không thông qua đấu thầu bằng tiêu chí khách quan, có thể kiểm tra và công khai căn cứ lựa chọn. Đối với dự án đã đấu thầu, cần bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh thực chất, không đàm phán lại những yếu tố quyết định kết quả lựa chọn như giá điện và thời hạn hợp đồng, trừ các trường hợp và nguyên tắc điều chỉnh đã được xác định trước trong hồ sơ mời thầu.
Bảo vệ di sản văn hoá trên không gian số, bảo đảm quyền lợi nghệ nhân
Bên cạnh lĩnh vực điện lực, các đại biểu quan tâm đến việc hoàn thiện pháp luật về văn hoá, du lịch, báo chí và các lĩnh vực liên quan, nhất là những vấn đề phát sinh từ thực tiễn quản lý và sự phát triển của môi trường số.
Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Cao Văn Lầu, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các luật nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý, tạo điều kiện phát huy giá trị văn hoá và giải quyết những vướng mắc trong thực tiễn.
Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Uỷ viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề nghị bổ sung cơ chế bảo vệ quyền lợi của nghệ nhân đối với di sản văn hoá phi vật thể trên môi trường số, ngăn chặn việc tự ý số hoá, xác lập bản quyền và thương mại hoá di sản để trục lợi.
Đại biểu tập trung phân tích những bất cập trong bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể trên không gian mạng. Theo đại biểu, thực tế đã xuất hiện tình trạng tổ chức, cá nhân tự ý ghi âm, ghi hình các buổi thực hành văn hoá của nghệ nhân, sau đó gắn bản quyền số và thương mại hoá trên các nền tảng trực tuyến như TikTok, YouTube. Trong khi đó, nghệ nhân - những người trực tiếp gìn giữ, thực hành và trao truyền giá trị văn hoá - chưa có đầy đủ công cụ pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể về việc số hoá, lưu hành và thương mại hoá các nội dung ghi lại hoạt động thực hành di sản văn hoá phi vật thể; làm rõ yêu cầu đồng thuận của chủ thể di sản và cơ chế chia sẻ lợi ích phù hợp. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý di sản và cơ quan bảo vệ quyền tác giả, xây dựng cơ chế phát hiện, xử lý, gỡ bỏ kịp thời những nội dung vi phạm trên môi trường mạng.
Chính sách văn hoá gắn với điều kiện thực tế của đồng bào dân tộc thiểu số
Cùng tham gia góp ý đối với dự án luật sửa đổi, bổ sung các luật thuộc lĩnh vực văn hoá, thể thao, du lịch, thư viện, điện ảnh, quảng cáo và báo chí, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, cơ bản nhất trí với báo cáo tiếp thu, giải trình của cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra. Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định chuyển tiếp, bảo đảm chính sách ưu tiên đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đồng thời giữ vững quyền tiếp cận thông tin của người dân.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đề nghị hoàn thiện quy định chuyển tiếp, bảo đảm nguồn lực phát triển văn hoá, thư viện, điện ảnh tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và duy trì chất lượng các chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng dân tộc thiểu số.
Về quy định chuyển tiếp, đại biểu cho rằng dự thảo cần xử lý đầy đủ các hồ sơ thủ tục hành chính đã tiếp nhận nhưng chưa giải quyết xong, cũng như giá trị pháp lý của giấy phép, thẻ và quyết định đã cấp trước ngày luật có hiệu lực. Nếu không quy định rõ, quá trình triển khai có thể phát sinh lúng túng, ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân trong các lĩnh vực du lịch, văn hoá, điện ảnh, thư viện và quảng cáo.
Đại biểu đề nghị quy định trực tiếp trong luật việc tiếp tục giải quyết hồ sơ theo quy định tại thời điểm tiếp nhận; bảo đảm giấy phép, thẻ và quyết định công nhận đã cấp tiếp tục có giá trị theo thời hạn quy định; đồng thời có cơ chế phù hợp đối với các quy hoạch quảng cáo ngoài trời đã được phê duyệt trong thời gian chờ quy chế quản lý thay thế.
Đối với chính sách phát triển văn hoá ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đại biểu đề nghị thể hiện rõ hơn nguyên tắc ưu tiên hỗ trợ bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hoá tại các địa bàn khó khăn, vùng biên giới, hải đảo. Chính sách xây dựng hệ thống thư viện cấp xã, không gian đọc cần gắn với nguồn lực thực hiện, tránh giao nhiệm vụ nhưng thiếu điều kiện bảo đảm.
Trong lĩnh vực điện ảnh, cần làm rõ chính sách hỗ trợ ngân sách đối với phim phục vụ nhiệm vụ chính trị có đề tài về đồng bào dân tộc thiểu số, vùng cao, miền núi và hải đảo. Đối với hoạt động hướng dẫn viên du lịch, cần nghiên cứu hình thức bồi dưỡng, kiểm tra và cấp thẻ phù hợp với điều kiện thực tế của vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hoá cộng đồng.
Về Luật Báo chí, đại biểu thống nhất với chủ trương đơn giản hoá thủ tục khi cơ quan báo chí thay đổi ngôn ngữ thể hiện hoặc kênh chương trình. Tuy nhiên, việc đơn giản hoá thủ tục không được làm giảm thời lượng, phạm vi và chất lượng các chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng dân tộc thiểu số đã được Nhà nước đặt hàng. Đây là yêu cầu cần được làm rõ nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và duy trì hiệu quả chính sách thông tin đối với đồng bào.
Những đóng góp cụ thể, xuất phát từ thực tiễn quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân là cơ sở quan trọng để cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện các dự án luật, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.
Lê Hằng
Xem thêm bình luận