Khẩn cấp ứng phó với các chủng vi-rút cúm nguy hiểm

Tình hình dịch bệnh do vi-rút cúm gia cầm A(H5N1, H7N9) tại tỉnh Bạc Liêu hiện chưa xảy ra trên gia cầm và người nhưng nguy cơ lây lan từ các tỉnh ngoài vào là rất cao. Theo Cục Thú y, những tháng đầu năm 2015, dịch cúm gia cầm đã xuất hiện ở xã Đại Hải (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng). Do đó, công tác chủ động, khẩn cấp ứng phó với các chủng vi-rút cúm nguy hiểm xâm nhập, lây lan trên địa bàn tỉnh là việc làm vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân.

Chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân là người nước ngoài nghi nhiễm cúm A tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Ảnh: C.K

Với mục tiêu chủ động phát hiện và sẵn sàng ứng phó nhằm ngăn chặn dịch cúm gia cầm A(H5N1, H7N9) lây sang người; thực hiện các biện pháp phòng chống đồng bộ, có hiệu quả; kịp thời ngăn chặn dịch bệnh cúm gia cầm lây lan vào địa bàn tỉnh, hạn chế tối đa thiệt hại do dịch bệnh cúm gia cầm gây ra, UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch số 41 “Hành động ứng phó khẩn cấp với các chủng vi-rút cúm nguy hiểm có khả năng lây sang người năm 2015 trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu”.

Mục tiêu cụ thể là chủ động phòng chống dịch cúm gia cầm A(H5N1, H7N9) và các chủng vi-rút cúm gia cầm khác gây bệnh cho gia cầm và lây sang người. Giảm thiểu nguy cơ vi-rút cúm A(H7N9) xâm nhập vào địa bàn tỉnh qua hoạt động nhập lậu gia cầm, sản phẩm gia cầm. Phát hiện sớm, xử lý kịp thời khi vi-rút cúm A(H7N9) xâm nhập vào địa bàn tỉnh. Giảm thiểu nguy cơ vi-rút cúm A(H7N9) lây nhiễm cho đàn gia cầm và cho người. Giảm thiểu tác động tiêu cực cho kinh tế, xã hội và môi trường tại địa phương.

Để chủ động ứng phó, UBND tỉnh yêu cầu Ban chỉ đạo sản xuất và phòng chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi tỉnh định kỳ tổ chức họp giao ban với Ban chỉ đạo các huyện, thành phố. Định kỳ cung cấp thông tin cập nhật về cúm A(H5N1, H7N9) và các chủng vi-rút cúm khác cho các cơ quan thông tin đại chúng. Triển khai các hoạt động tuyên truyền để nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, đơn vị và người dân về nguy cơ, tác hại đối với dịch cúm A(H5N1, H7N9), làm thay đổi nhận thức của người chăn nuôi, các đối tượng kinh doanh, buôn bán gia cầm, sản phẩm gia cầm. Đặc biệt là nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của lãnh đạo các sở, ban ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, UBND các huyện, thành phố, các xã, phường, thị trấn và nhân dân về sự nguy hiểm của vi-rút cúm A(H5N1, H7N9)…

Theo Bộ NN&PTNT, công tác tuyên truyền phòng chống bệnh cúm A cần được tăng cường thường xuyên, liên tục thông qua các phương tiện thông tin đại chúng về sự nguy hiểm của vi-rút cúm gia cầm. Thông tin tuyên truyền phải thực hiện 5 không: không giấu dịch; không mua, bán gia cầm mắc bệnh và sản phẩm gia cầm không dấu kiểm soát giết mổ, không qua kiểm dịch của cơ quan thú y; không giết mổ gia cầm khi có dịch, không ăn tiết canh, không ăn thịt gia cầm bệnh, chết; không bán chạy gia cầm mắc bệnh, không tự vận chuyển gia cầm mắc bệnh; không vứt xác gia cầm chết bừa bãi. Đồng thời, kiểm tra việc thực hiện các biện pháp an toàn sinh học tại các hộ, trang trại chăn nuôi trên địa bàn tỉnh; thực hiện nghiêm túc vệ sinh tiêu độc chuồng trại…

Cẩn thận với các loại gia cầm, chim, cò không rõ nguồn gốc để phòng tránh dịch cúm A lây sang người. Ảnh: C.K

Để chủ động ứng phó với tình hình diễn biến phức tạp của cúm A(H7N9), UBND tỉnh chỉ đạo các ngành: NN&PTNT, Y tế và các ngành có liên quan, các địa phương phải tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch cúm gia cầm và các chủng vi-rút gia cầm lây sang người trên địa bàn tỉnh. Phải tổ chức kiểm tra, giám sát tình hình dịch cúm gia cầm trên địa bàn nhằm phát hiện sớm và xử lý ngay ổ dịch cúm khi còn ở diện hẹp, không để dịch bệnh lây lan ra diện rộng. Kiểm soát việc buôn bán gia cầm, sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc tại các chợ, điểm thu gom, tập kết gia cầm và các mẫu môi trường thuộc địa bàn có nguy cơ cao; kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Tổ chức vệ sinh, tiêu độc, khử trùng khu vực mua bán, thu gom, giết mổ gia cầm tại các chợ. Bên cạnh đó, tập trung triển khai lấy mẫu giám sát sự lưu hành vi-rút trên gia cầm; tăng cường công tác tiêm phòng vắc-xin cho đàn gia cầm đạt tỷ lệ bao phủ cao, không để phát sinh dịch bệnh lây lan.

Các địa phương phải tăng cường công tác kiểm soát mua bán, vận chuyển, giết mổ gia cầm. Đối với chợ có bán và giết mổ gia cầm: Tách riêng khu vực bán gia cầm sống và giết mổ gia cầm; vệ sinh, tiêu độc khử trùng khu vực bán và giết mổ gia cầm, sản phẩm gia cầm sau mỗi buổi chợ; vệ sinh và khử trùng phương tiện, dụng cụ vận chuyển, chứa đựng gia cầm, sản phẩm gia cầm. Đối với cơ sở giết mổ, điểm giết mổ gia cầm: Sử dụng bảo hộ lao động theo khuyến cáo của ngành Y tế khi tiếp xúc và giết mổ gia cầm; không giết mổ gia cầm không rõ nguồn gốc; vệ sinh, tiêu độc khử trùng khu vực giết mổ sau mỗi ca làm việc; vệ sinh và khử trùng phương tiện, dụng cụ vận chuyển gia cầm, sản phẩm gia cầm.

Trong tình huống chưa phát hiện vi-rút cúm A(H5N1, H7N9) trên gia cầm nhưng có người mắc bệnh (tình huống 1) và tình huống khi phát hiện vi-rút cúm gia cầm A(H5N1, H7N9) nhưng chưa có người mắc bệnh (tình huống 2) thì các ngành có liên quan phải phản ứng, xử lý kịp thời. Trong đó, các hoạt động ứng phó với tình huống 1 nhằm ngăn chặn, giảm thiểu nguy cơ xâm nhiễm vi-rút cúm A(H5N1, H7N9) và các chủng vi-rút cúm gia cầm khác vào địa bàn tỉnh; cơ quan y tế phải điều tra nguyên nhân nguồn nhiễm bệnh và có các biện pháp phòng chống kịp thời, đồng thời phối hợp với cơ quan thú y điều tra, thu thập mẫu nghi ngờ xét nghiệm bệnh. Đối với tình huống 2, các hoạt động được đề ra hướng đến việc thực hiện đạt các mục tiêu ngăn chặn, khống chế kịp thời không để dịch bệnh lây lan ra diện rộng. Đảm bảo giảm thiểu nguy cơ vi-rút nhân lên, phát tán rộng và ngăn ngừa vi-rút cúm gia cầm lây nhiễm cho người.

Theo chúng tôi, để chủ động phòng chống dịch cúm gia cầm và các loại dịch bệnh nguy hiểm khác trên gia súc, gia cầm thì cần tăng cường năng lực cho cán bộ ngành Thú y nhằm ứng phó với mọi tình huống kịp thời. Trong đó, cần tổ chức tập huấn cho lực lượng cán bộ thú y các địa phương trong tỉnh về kỹ thuật lấy mẫu, bảo quản và gửi mẫu giám sát vi-rút cúm A(H7N9) cũng như năng lực chẩn đoán, xét nghiệm… vì đội ngũ này là những người tiên phong, trực tiếp quản lý, phát hiện dịch bệnh.

Để chủ động ngăn chặn, hạn chế thấp nhất vi-rút cúm lây nhiễm và gây tử vong cho người, ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi, không chỉ riêng ngành nào, địa phương nào mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân. Vì một khi ngành chức năng chủ động, người dân đề phòng thì hiệu quả phòng chống sẽ được nhân lên, dịch bệnh sẽ được phát hiện sớm và khống chế kịp thời.

KHÁNH CHÂU