Khan hiếm lao động nông thôn

Hiện nay, nhiều vùng nông thôn đang đứng trước nguy cơ thiếu lao động nông nghiệp. Việc nông dân thay nhau bỏ quê lên phố thật sự trở thành một vấn đề xã hội nhức nhối và cần có ngay giải pháp khắc phục.

Đổ xô lên thành phố

Những năm gần đây, lao động ở nông thôn ngày càng khan hiếm. Nguyên nhân chủ yếu là do nông dân kéo nhau lên thành phố tìm việc làm. Bước vào thời điểm cải tạo đất chuẩn bị cho vụ lúa đông xuân, nhưng nhiều nơi lại gặp khó khăn trong việc thuê mướn lao động. Ông Nguyễn Văn Lành (ấp Mỹ Phú Nam, xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình) cho biết: “Giờ thuê lao động khó lắm, vì nhiều người đã đi thành phố hết rồi. Trước đây, lao động làm đồng được trả công 130.000 đồng/ngày, giờ trả 200.000 đồng/ngày bao cả ăn uống mà vẫn không mướn được người. Đặc biệt là lao động thanh niên có thể làm được nông nghiệp khó thuê mướn vô cùng. Giờ cứ tới mùa vụ là nhiều người phải đi nơi khác thuê lao động về làm, mà phải trả công rất cao người ta mới chịu làm”. Nông thôn mất dần lao động không chỉ đẩy giá lao động lên mức đắt đỏ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp.

Thiếu lao động nên nhiều gia đình ở nông thôn huyện Hồng Dân phải sử dụng trẻ em để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Ảnh: P.Đ

Có thể thấy, những mô hình kinh tế ở nông thôn hiện nay vẫn chưa đủ sức níu chân lao động ở lại quê nhà.

“Ly nông” liệu có giàu?

Những người đổ xô lên thành phố tìm việc chủ yếu nằm trong độ tuổi lao động. Phần lớn trong số đó là nông dân nghèo ít đất sản xuất, không có công ăn việc làm, thu nhập bấp bênh… Do vậy, con đường duy nhất là xa quê để tìm cơ hội đổi đời. Tuy nhiên, ước muốn này không phải dễ. Như trường hợp gia đình ông Trương Văn Gành (ấp Mỹ Phú Nam, xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình) có đến 6 người con đi làm ở TP. HCM, nhưng cuộc sống của các con ông vẫn chật vật, khó khăn. Ông Gành kể: “Chẳng hạn như hai vợ chồng con trai tôi đều đi làm để nuôi 2 đứa con. Dù rất cố gắng nhưng cuộc sống gia đình nó vẫn thiếu trước hụt sau, vì chi phí sinh hoạt ở thành phố rất cao”. Rõ ràng điều kiện làm việc ở thành phố không thể giúp những người ly nông làm giàu, khi hàng loạt chi phí phát sinh như: tiền nhà trọ, điện, nước, gửi con học…

Điều đáng nói hơn là những lao động lên thành phố làm thuê phần lớn chưa qua bất kỳ một lớp đào tạo nghề nào. Nghĩa là họ đi tìm việc với hai bàn tay trắng, không kinh nghiệm, thiếu kỹ năng. Tài sản và vốn liếng của họ chỉ là sức lao động. Bởi vậy, họ luôn bị xếp vào nhóm lao động công nhật và chẳng được hưởng các quyền, lợi ích chính đáng của người lao động như: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn…

Ông Bùi Minh Giám, Phó trưởng phòng LĐ-TB&XH huyện Hồng Dân cho biết: “Năm qua, Hồng Dân có hơn 2.582 lao động đi làm việc ngoài huyện mà phần lớn là đến TP. HCM. Tuy nhiên, chỉ có 412 người được học nghề và giới thiệu việc làm. Có thể thấy, nông thôn đang mất đi một nguồn lực lao động lớn”.

Trước thực trạng trên, thiết nghĩ ngành chức năng cần có ngay giải pháp khuyến khích, thu hút lao động ở lại quê nhà làm việc như: tăng cường công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm tại chỗ với nguồn thu nhập ổn định; nhân rộng các mô hình kinh tế có hiệu quả cho nông dân ít đất sản xuất; phát huy vai trò của doanh nghiệp trong liên kết đào tạo và giải quyết việc làm; đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ tín dụng, vay vốn giải quyết việc làm…

PHẠM ĐOÀN