Khánh kiệt sau một chuyến đi lao động chui ở Nga

Báo Bạc Liêu ngày 19/1/2013 đã đăng bài “Lừa sang Nga lao động… chui” nói về những người lao động bị đòi tiền chuộc khi làm công nhân may ở Nga. Số báo này, chúng tôi ghi lại lời kể của những nạn nhân, người thân của họ về quá trình “xuất khẩu lao động”, làm việc và chuộc thân ở Liên bang Nga.

Tắt đèn là chạy…

Người lao động chân ướt chân ráo đến Nga làm việc luôn được chủ xưởng dặn dò câu “Tắt đèn là chạy!”. Khi có cảnh sát đến kiểm tra, các chủ xưởng may sẽ tắt đèn làm hiệu và công nhân nhanh chân chạy vào rừng lẩn trốn. Một nhà máy chia làm nhiều xưởng, mỗi xưởng có dưới 40 công nhân và đều đặt ở bìa rừng. Công nhân làm việc, sinh hoạt trong khuôn viên nhà máy, không được bước chân ra khỏi nơi này.

Các nạn nhân bị lừa sang Nga làm việc đã tóm tắt quá trình lao động ở xứ sở Bạch Dương như vậy. Không có gì giống với lời giới thiệu, cam kết của ông Nguyễn Ngọc Ẩn (ấp Đầu Lá, xã Long Điền, huyện Đông Hải) - người đưa họ sang Nga lao động.

Mẹ của chị N.T.L đưa cho gia đình ông Nguyễn Ngọc Ẩn 46 triệu đồng (giấy biên nhận - ảnh nhỏ) để chuộc chị N.T.L từ Nga về. Ảnh: N.Q

Sau 2 ngày có mặt ở Nga, những lao động mới được gặp bà Hường - chủ xưởng may. Cuộc gặp đầu tiên làm họ… hoảng sợ. Chị N.T.L kể: “Bà chủ nói làm ở đây 2 năm mới có tiền mua vé máy bay về nước”. Bà Hường đã bỏ tiền mua vé máy bay từ Việt Nam sang Nga cho các lao động, nên bây giờ họ phải làm công trừ nợ. Lương mỗi tháng bao nhiêu, hay tiền công trên mỗi sản phẩm quần, áo may được bao nhiêu, người lao động không được biết.

Các công nhân làm ở đây cho biết, xưởng may hoạt động bất hợp pháp. Nếu cảnh sát bắt, chủ xưởng sẽ ra tiền chuộc và công nhân phải trả dần khoản tiền này. Có khi người lao động bị chó nghiệp vụ của cảnh sát tấn công khi truy đuổi. Nghe đến đây, chị N.T.L ăn ngủ không yên, chỉ một tuần qua đây, chị sụt mất 3kg. Người con trai và con dâu của ông Nguyễn Văn Chiến (ấp Cây Dương A, xã Long Điền) cũng rơi vào tình cảnh tương tự chị N.T.L. Họ nói ở bên đó quá lạnh, khẩu vị khác ở nhà nên sinh hoạt gặp nhiều khó khăn. Còn làm việc mỗi ngày 12 tiếng, từ 17 giờ hôm trước đến 7 giờ sáng hôm sau.

Trở thành con nợ

Để có cơ hội đi Nga làm việc, nhiều gia đình đã chạy vạy tiền bạc, cầm cố đất nuôi tôm, bán nhiều tài sản. Vợ chồng con trai của ông Chiến đã cầm mấy công vuông, ông Lê Văn Thử (ấp Cây Dương A, xã Long Điền) bán hết 5 công vuông; con ruột và con rể chị Hai ông Ẩn bán bộ đồ nghề làm tóc, và cho người khác mướn 30 công vuông… Qua đó cho thấy khát vọng đổi đời của những nông dân này lớn như thế nào!

Song, qua Nga làm chưa được một tháng, tất cả đã phải về nước với những món nợ lớn. Ông Nguyễn Quốc Việt (39 tuổi, xã Tân Thuận, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau), anh rể của ông Ẩn, mắc nợ bạn bè, người thân 75 triệu đồng để có tiền đi Nga và tiền chuộc ông về. Ông Việt phải cho người khác thuê 5 công vuông trong vòng 6 năm để có 25 triệu đồng trả bớt nợ. Còn gia đình ông Chiến ôm nợ gần 200 triệu đồng, trong đó, có mấy chục triệu đồng vay bạc 15 phân (lãi suất 15%/tháng). Con trai và con dâu ông Chiến đã lên TP. HCM làm thuê kiếm tiền trả nợ, gửi lại 2 người con cho ông bà nội nuôi. Vợ ông Chiến nói: “Tôi hận ông Ẩn. Nhà nước sớm bắt ổng trả lại công bằng cho gia đình chúng tôi và những nạn nhân khác”. Theo ông Nguyễn Văn Tốt, cha nạn nhân N.T.L, có khoảng 40 người đã được ông Ẩn làm hồ sơ du lịch sang Nga 7 ngày, nhưng thực chất là đi lao động bất hợp pháp.

Nguyễn Quốc