Khi teen “sáng tạo” ngôn ngữ

Với một số bạn trẻ thuộc giới 9X ngày nay, tiếng mẹ đẻ không còn là ngôn ngữ được ưa chuộng trong giao tiếp (nói, viết) hàng ngày. Ngoài những ngôn từ được sử dụng là tiếng bồi, tiếng lóng theo kiểu lai căng, thì một bộ phận giới trẻ lại vô tư “sáng tạo” đủ kiểu, càng khó hiểu thì càng chứng tỏ mình là dân sành điệu…

Sẽ bị cho là quê mùa, không theo kịp trào lưu nếu như một teen nào đó còn “trung thành” tuyệt đối với tiếng mẹ đẻ. Để chứng minh phong cách, cái tôi của bản thân thì phải dùng ngôn ngữ teen. Và nhận thức lệch lạc này đã tiêm nhiễm vào lối sống của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Thật bất ngờ khi nhiều ý kiến cho rằng, nói và viết sao cho người khác nghe khó hiểu, nhìn khó biết mình đề cập đến vấn đề gì thì mới là dân sành điệu. Bạn G.K.N (phường 3, TP. Bạc Liêu) chia sẻ: “Bây giờ, nói hay viết như bình thường là tụt hậu, “hai lúa” lắm. Mình phải “ăn theo thuở, ở theo thời” chứ! Ngôn ngữ của teen phải độc và thể hiện cá tính riêng. Không chỉ vô tư sáng tạo, ngôn ngữ tuổi teen còn được xem là thứ ngôn ngữ thông dụng”.

Ngôn ngữ teen theo kiểu “biết chết liền” được thể hiện trong một tin nhắn. Ảnh: H.T

Bên cạnh cách ghép, thêm, bớt, biến tấu hoặc nửa Tây, nửa ta như trước đây, giới trẻ bây giờ còn cho “ra lò” nhiều thuật ngữ mới. Chẳng hạn như, nếu bạn làm một việc gì đó nổi trội, “sốc” hơn người khác thì sẽ được teen dành tặng cho từ “bá đạo”. Hay ai đó bị ganh ghét, “ném đá” vì những nguyên nhân… không đâu như: học giỏi, được thầy cô thương, chạy xe xịn, sử dụng điện thoại đắt tiền, có người yêu đẹp… thay vì thay đổi cách nhìn của người khác về mình, thì giới trẻ lại phản đòn lại bằng từ “gato” (từ “gato” ở đây có nghĩa ám chỉ người khác đang “ghen ăn tức ở” với những thứ mình có). Nếu là dân teen, thì không ai là không biết đến từ “chém gió”, nhưng nếu không ở trong thế giới của teen thì cũng như “vịt nghe sấm”.

Gần đây, một thuật ngữ được các teen ưa chuộng nhất là “FA”. Theo như giải thích của một 9X, “FA” là Forever Alone (mãi mãi một mình), để chỉ những ai đang “ế độ”. Cũng từ đó, nhiều bang, hội lần lượt ra đời như: “Hội những người FA lâu năm”, “Hội những người FA xuyên quốc gia”, “Hội những người ế vì quá tử tế”… Và còn muôn hình vạn trạng thuật ngữ được 9X thỏa sức “sáng tạo”. Điều dễ nhận ra là sau khi một thuật ngữ mới trình làng, như một cơn lốc, nó nhanh chóng phát tán rộng rãi trong môi trường của giới trẻ. Và ngay lập tức, thuật ngữ ấy sẽ trở thành câu nói cửa miệng của những cô, cậu 9X với thời gian tồn tại hết sức ngắn ngủi, để thay vào đó là một “sáng tạo” mới.

Không những “bóp méo” tiếng Việt, các bạn trẻ còn cho rằng, cách dùng từ như thế có nhiều cái lợi. Bạn Q.V, một sinh viên cho biết: “Đối với việc nhắn tin theo phong cách teen bây giờ có nhiều cái hay. Một mặt là thao tác nhanh, đỡ tốn thời gian, mặt khác là chứng minh được mình cũng theo kịp với trào lưu”. Không chỉ xuất hiện trong cách nhắn tin, ngôn ngữ tuổi ô mai còn hiện hữu trong trang vở và cả bài kiểm tra. “Tôi thật sự choáng với ngôn ngữ của học trò ngày nay. Có lần tôi nghe một học sinh nói: “Các bác muốn “dìm hàng” tôi à”, nhưng suy nghĩ mãi mà tôi chẳng hiểu từ “dìm hàng” là gì?” - một giáo viên bày tỏ.

Đặc biệt, “cái lợi” lớn nhất mà theo nhiều bạn 9X thì, việc dùng ngôn ngữ teen sẽ giúp các bạn đảm bảo được quyền riêng tư. Bởi, với việc “sáng tạo”, sử dụng những ngôn từ, thuật ngữ… không giống ai này, nhiều phụ huynh đã thật sự “bó tay” khi kiểm tra tin nhắn, hoặc nghe con mình nói chuyện với bạn bè để kịp thời chấn chỉnh những hành vi sai phạm, thì các bậc cha mẹ cũng “lực bất tòng tâm”!

Mải lo “sáng tạo” mà các bạn trẻ này đã quên đi một điều quan trọng rằng, việc sử dụng ngôn ngữ teen theo kiểu làm… lu mờ sự trong sáng của tiếng Việt, không hề liên quan đến việc đánh giá, khẳng định người sử dụng có theo kịp trào lưu, có sành điệu hay không; mà là ở cách hành xử, sự hiểu biết của mỗi người! Đằng sau cái tôi, cái “mác” là dân sành điệu, trong tâm trí giới trẻ sẽ còn đọng lại những gì ngoài cảm giác tự mãn nhất thời khi được xem là… khác người? Chẳng có một lợi ích nào nếu các bạn trẻ không biết giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của tiếng mẹ đẻ.

Hữu Thọ