Khó quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp?

Phân, thuốc bảo vệ thực vật giả, kém chất lượng luôn là nỗi lo thường trực của bà con nông dân mỗi khi bước vào vụ canh tác mới, khi mà có không ít gian thương đã làm giả, làm nhái các mặt hàng này để trục lợi.

Là một tỉnh thuần nông, mỗi năm Bạc Liêu phải cần một lượng lớn phân, thuốc bảo vệ thực vật để phục vụ sản xuất. Hầu hết các mặt hàng này được các công ty, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh phân phối đến tay người dân thông qua các đại lý. Đặc biệt, mỗi khi bước vào vụ mùa mới, nhu cầu thị trường về các mặt hàng này lại tăng lên nhanh chóng. Chạy theo lợi nhuận, một số đại lý đã nhẫn tâm bán hàng kém chất lượng cho nông dân. Nguyên nhân sâu xa vẫn là sự lệ thuộc của nông dân vào các đại lý khi có gần 90% nông hộ phải mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn, thuốc thú y thủy sản theo kiểu “ăn trước trả sau”, vì nếu không mua thì nông dân phải thanh toán nợ cũ (?!)...

Nông dân TX. Giá Rai bón phân cho lúa. Ảnh: C.L

Vào thời điểm này, vụ lúa thu đông đã gần 2 tháng tuổi. Đây là giai đoạn mà nông dân phải sử dụng một lượng lớn phân bón và thuốc bảo vệ thực vật để cây lúa tăng trưởng và phòng trị sâu bệnh. Do vậy, giá vật tư nông nghiệp liên tục tăng cao. Ông Nguyễn Út Em (thị trấn Châu Hưng, huyện Vĩnh Lợi) nói: “Cùng một diện tích như nhau, lúc xưa tôi chỉ cần dùng một chai thuốc, một bao phân là lúa sạch bệnh, xanh màu lại ngay. Còn bây giờ, phải dùng liên tục mấy lượt thì lúa mới phục hồi trở lại. Theo quan điểm của cá nhân tôi, những năm qua nông dân mình phải gánh chi phí đầu vào tăng cao, một phần cũng bởi phân, thuốc đã không còn đảm bảo chất lượng như trước”. Với cách mua và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo kiểu “5 ăn, 5 thua” như vậy, mức độ rủi ro của nông dân rất cao. Nhiều người phải chịu cảnh “tiền mất tật mang” do sử dụng những mặt hàng vật tư nông nghiệp kém chất lượng.

Theo ngành Nông nghiệp tỉnh, khó khăn trong quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp hiện nay là ý thức kinh doanh của các đại lý. Bởi họ không tuân thủ các quy trình, thủ tục đăng ký kinh doanh, nắm bắt các loại hàng hóa trong danh mục của Bộ NN&PTNT, cố tình bán hàng kém chất lượng… Bên cạnh đó, nhiều đại lý đã tự ý mở các chi nhánh nhỏ hơn ở các vùng nông thôn, phát triển đội ngũ nhân viên bán hàng lưu động (bằng xe gắn máy) về các xã vùng sâu, vùng xa. Thông thường, những sản phẩm vật tư nông nghiệp được tiếp thị bằng hình thức này sẽ có tên gần giống với những dòng sản phẩm lớn, nhưng giá bán rẻ hơn và tất nhiên chất lượng rất kém.

Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng không chỉ làm nguy hại đến sức khỏe con người, môi trường sống mà còn gây ảnh hưởng đến uy tín của đơn vị sản xuất - kinh doanh phân bón thật, gây thiệt hại nặng nề cho nông dân. Vì vậy, cùng với sự kiểm soát thị trường của các ngành chức năng, nông dân cần mua sản phẩm tại các cửa hàng cố định, hợp pháp, có biển hiệu, địa chỉ rõ ràng, được cấp chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh và tìm hiểu rõ nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm để tránh những rủi ro, thiệt hại không đáng có trong vụ mùa mới.

SONG NGUYÊN