Khổ vì… đông con

Thời gian qua, mặc dù ngành Dân số đã có nhiều nỗ lực trong công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, thế nhưng nhiều gia đình vẫn sinh đẻ “vỡ kế hoạch”. Với quan niệm lạc hậu “trời sinh voi sinh cỏ”, hoặc mong muốn sinh được con trai để “nối dõi tông đường” đã dẫn đến những hệ lụy nghèo túng, thiếu ăn, không có điều kiện học hành, sức khỏe kém, tương lai mù mịt… vì con đông!

Đói nghèo đeo bám

Gia sản chỉ có nửa công đất ruộng, sống chủ yếu bằng nghề làm thuê, cuộc sống thường xuyên túng thiếu, thế nhưng chị Nguyễn Thị Hậu (ngụ xã Vĩnh Hưng A, huyện Vĩnh Lợi) vẫn sinh liên tục 6 người con. Các con của chị không được học hành, đứa lớn dắt đứa nhỏ ngày ngày đi mò cua, bắt cá ở các nhánh sông để đổi gạo và thức ăn. Điều đáng nói là, không chỉ tự kiếm cái ăn, những đứa trẻ đang tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới” này còn phải nuôi cả cha lẫn mẹ bởi do sinh nhiều, làm lụng vất vả nên chị Hậu nay ốm mai đau, còn chồng chị cũng không đủ sức khỏe để lao động nặng…

Thấu hiểu hoàn cảnh khó khăn của gia đình chị Hậu nên chính quyền xã Vĩnh Hưng A đã nhiều lần tạo điều kiện giúp đỡ như hỗ trợ gạo, quà tết, cất nhà tình thương…, hòng giảm bớt gánh nặng nhọc nhằn trên vai những đứa trẻ.

Tuy ít con hơn, nhưng gia cảnh của chị Nguyễn Thùy Linh (ngụ xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) cũng không khá hơn gia đình chị Hậu. Cả gia đình 6 nhân khẩu, gồm 2 người lớn và 4 đứa nhỏ đều sống dựa vào số tiền làm thuê ít ỏi của chồng chị Linh nên cuộc sống luôn thiếu trước hụt sau, các con của chị không đứa nào biết đến mặt chữ. Ngôi nhà trú nắng che mưa của cả gia đình chỉ là căn chòi chắp vá dựng tạm trong khu rừng phòng hộ. Chị Linh ngậm ngùi: “Tôi chỉ nghĩ sinh con đông cho vui nhà vui cửa, chứ nếu biết vất vả, khổ sở như thế này thì chắc chỉ dám sinh 1 - 2 đứa...”.

Tại khu Nhà tình thương 64 căn (phường Nhà Mát. TP. Bạc Liêu) có hơn 100 nóc gia, trong đó có hơn một nửa chủ hộ tuổi đời còn trẻ nhưng đã có bầy con nheo nhóc, có hộ từ 3 - 5 đứa con. Cuộc sống của những hộ này chủ yếu dựa vào biển, sống bằng nghề mò cua, bắt cá, một số thì đi làm thuê. Trẻ con ở đây hầu hết đều được chính quyền tạo điều kiện cho đi học miễn phí, tặng dụng cụ học tập, tặng gạo…, nhưng đa phần khi vừa biết mặt chữ là các em đã bỏ dở chuyện học để phụ cha mẹ mưu sinh.

Đa phần trẻ em sinh ra trong gia đình đông con đều sống cảnh nghèo khó, thiếu thốn, phải vào đời sớm. Ảnh: M.L

…Và những hệ lụy

Hiện nay, công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình - sức khỏe sinh sản đã được kiện toàn bộ máy từ tỉnh đến cơ sở. Hầu hết tại địa bàn khóm, ấp đều có cộng tác viên dân số đến từng ngõ, gõ từng nhà để tuyên truyền, vận động chị em thực hiện kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe trẻ nhỏ. Song, do vẫn còn không ít người có tư tưởng muốn sinh con trai, hay quan niệm “con là do trời cho”, “trời sinh voi ắt sinh… cỏ” nên bất chấp hệ lụy mai sau.

Đối với những hộ đông con, kinh tế gia đình khó khăn, chính quyền các địa phương đã có nhiều động thái quan tâm như: vận động, hỗ trợ, đỡ đầu giúp họ có sinh kế làm ăn, cất nhà tình thương, miễn giảm học phí, tặng tập vở, quần áo, trợ cấp gạo… Chính từ sự quan tâm này đã sinh ra tư tưởng trông chờ, ỷ lại trong một bộ phận hộ nghèo, chỉ có một số ít là vượt qua khó khăn, vươn lên khá giả, còn lại đa phần đã nghèo càng thêm nghèo vì nhiều chị suốt nhiều năm liền hết mang thai rồi đến sinh con, chăm sóc con nhỏ nên không có thời gian làm kinh tế, cũng không có điều kiện chăm sóc tốt cho những đứa trẻ khác, để rồi mãi luẩn quẩn trong cái vòng nghèo đói.

Con đông dẫn đến nghèo khó, thất học, thậm chí yếu ớt bệnh tật do không được chăm sóc đủ đầy…, đây thật sự là gánh nặng với những gia đình nghèo khó và kìm hãm sự phát triển của xã hội. Để giải quyết vấn đề này, thiết nghĩ cần sự quan tâm hơn nữa của các cấp, các ngành về việc tăng cường công tác truyền thông dân số - kế hoạch hóa gia đình theo nội dung, hình thức phù hợp với phong tục của từng địa phương… Qua đó nhằm bảo vệ sức khỏe cho phụ nữ, giúp trẻ em được phát triển toàn diện, tiến tới xây dựng cuộc sống đủ đầy, ấm no, hạnh phúc hơn.

Minh Luân