Khoa học công nghệ - Nền tảng xây dựng nông thôn mới

(CMO) Khoa học công nghệ (KHCN) là một trong những giải pháp then chốt tạo sự đột phá, góp phần thực hiện có hiệu quả Ðề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, là nền tảng vững chắc trong tiến trình xây dựng nông thôn mới (NTM). Việc thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng KHCN ở các lĩnh vực sản xuất ngư - nông - lâm nghiệp đã góp phần đưa nông thôn Cà Mau không ngừng đổi mới.

Thực hiện chương trình KHCN phục vụ xây dựng NTM (giai đoạn 2016-2021 và giai đoạn 2021-2025), mỗi năm tỉnh dành trên 3 tỷ đồng cho việc thực hiện các dự án ứng dụng KHCN vào sản xuất để nhân rộng các mô hình trong xây dựng NTM, nâng cao thu nhập cho người dân.

KHCN giúp nâng cao năng suất, chất lượng cây keo lai, tăng thu nhập cho người dân sống trên lâm phần U Minh Hạ.

Ths Nguyễn Văn Trung, Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu cải tiến quy trình sản xuất nâng cao chất lượng cua biển giống, cho biết, mục đích của đề tài nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu con giống sạch bệnh, chất lượng cao cho người nuôi cua trong và ngoài tỉnh, góp phần đa dạng các đối tượng nuôi để nâng cao hiệu quả chuỗi sản xuất, tăng thu nhập, nâng cao đời sống người dân. Ðặc biệt, đề tài áp dụng KHCN vào cải tiến quy trình kỹ thuật sản xuất, nâng cao chất lượng cua biển giống, khắc phục tình trạng cua chậm lớn như hiện nay do lai cận huyết.

Ðồng thời, đề tài còn nghiên cứu thử nghiệm thành công mô hình và hoàn thiện quy trình nuôi cua quảng canh cải tiến, mật độ 5 con/m², cua đạt kích cỡ từ 400 g/con trở lên chiếm 70%, còn lại 30% là cua dưới 400 g/con. Với mô hình nuôi thâm canh, mật độ nuôi 1 con/m², năng suất đạt từ 800 kg đến 1 tấn/vụ/ha, cua đạt kích cỡ từ 350 g/con trở lên. Hiện nay các địa phương đang tiến hành nhân rộng mô hình ra nhiều vùng nuôi trong tỉnh.

“Ðề tài có tổng kinh phí khoảng 10 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn KHCN phục vụ phát triển NTM đầu tư 4 tỷ đồng, nguồn huy động từ Tập đoàn Việt Úc 4 tỷ đồng, còn lại huy động các nguồn khác”, Ths Nguyễn Văn Trung thông tin.

Cùng với đó, dự án xây dựng và nhân rộng mô hình liên kết sản xuất lúa, tôm hữu cơ cho HTX và doanh nghiệp gắn với phát triển vùng nguyên liệu cũng đang được người dân và doanh nghiệp đón nhận.

Ths Tiết Tiến Dũng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh, cho biết, dự án được triển khai nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ theo hướng phát triển sản xuất hàng hoá, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm nâng cao; tăng cường phát triển kinh tế tập thể trong lĩnh vực nông nghiệp, với hình thức liên kết với hợp tác xã và nông dân, góp phần xây dựng NTM.

Ðặc biệt là áp dụng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa, tôm hữu cơ theo tiêu chuẩn TCVN 11041-2: 2017 và tiêu chuẩn TCVN 11041-8: 2018, xây dựng và nhân rộng mô hình liên kết sản xuất lúa, tôm hữu cơ 1.000 ha cho HTX và doanh nghiệp gắn với phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao năng suất lúa đạt 3,5 tấn/ha, năng suất tôm nuôi đạt 450 kg/ha/năm; tăng thu nhập cho nông dân từ 20-25% so với sản xuất truyền thống tại 3 huyện: U Minh, Thới Bình và Trần Văn Thời.

Khoa học - công nghệ góp phần rất lớn vào việc nâng cao năng suất, sản lượng mô hình sản xuất lúa - tôm ở các địa phương trong tỉnh.

Ngoài ra, với đề tài, dự án xây dựng mô hình cảnh quan và bảo vệ môi trường nông thôn gắn với xây dựng NTM nâng cao vùng U Minh Hạ; đề tài nghiên cứu cải tạo môi trường và quy hoạch lại sản xuất nuôi trồng thuỷ sản thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn với xây dựng NTM, đã làm thay đổi nhận thức, chuyển biến hành động của cả cộng đồng doanh nghiệp và người dân…

Thực tế cho thấy, KHCN ngày càng đóng góp quan trọng trong đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả ngành nông nghiệp và sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường trong nước và quốc tế. Những đề tài, dự án khoa học được triển khai cho thấy, nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao, ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp như giống mới, quy trình công nghệ, tiến bộ kỹ thuật, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí sản xuất, làm tăng lợi nhuận và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Qua hơn 10 năm thực hiện chương trình xây dựng NTM, đến nay tỉnh đã công nhận 54/82 xã đạt chuẩn NTM, trong đó có 3 xã đạt NTM nâng cao (xã Tân Dân, huyện Ðầm Dơi; xã Tắc Vân và xã Lý Văn Lâm, TP Cà Mau) và có 1 đơn vị cấp huyện được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM (TP Cà Mau).

Ông Tô Quốc Nam, Phó giám đốc Sở NN&PTNT, khẳng định: “Cùng với các nguồn lực về lao động, vốn, tài nguyên thiên nhiên, thì KHCN được coi là nhân tố quan trọng trong xây dựng NTM. Những kết quả đạt được qua hơn 10 năm thực hiện chương trình xây dựng NTM đã minh chứng rõ nét cho những nỗ lực, cố gắng vượt bậc, sự đoàn kết đồng lòng vào cuộc tích cực và sự quyết tâm cao độ của cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Ðặc biệt là sự đóng góp tích cực, mạnh mẽ của KHCN trong xây dựng NTM”./.

Trung Ðỉnh