Không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con có bị xử lý?

Hỏi: Do mâu thuẫn trong cuộc sống nên vợ chồng tôi đưa nhau ra tòa ly hôn. Tại tòa, tôi có ý kiến rằng, nếu tôi nuôi con thì không cần vợ tôi cấp dưỡng và ngược lại. Thế nhưng tòa quyết định cho vợ tôi được quyền nuôi con và buộc tôi phải cấp dưỡng hàng tháng. Tôi không thể chấp nhận được điều này, nhất là khi tôi không có khả năng để cấp dưỡng hàng tháng. Vậy, nếu không cấp dưỡng thì tôi có bị xử lý?

T.H.P (TP. Bạc Liêu)

Trả lời: Điều 56, Luật Hôn nhân gia đình quy định nghĩa vụ cấp dưỡng của cha, mẹ đối với con khi ly hôn: “Khi ly hôn, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con chưa thành niên hoặc con đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con”. Do đó, việc tòa buộc bạn phải có nghĩa vụ cấp dưỡng là hoàn toàn đúng đắn. Bởi bạn nên hiểu rằng, chuyện ly hôn giữa vợ và chồng không đồng nghĩa với việc cắt đứt liên hệ với con cái. Cha và mẹ đều có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng các con, kể cả sau khi đã ly hôn. Nếu tòa cho người mẹ quyền nuôi con thì người cha phải có nghĩa vụ cấp dưỡng, và người mẹ cũng không có quyền ngăn cản khi người cha đến thăm nom, chăm sóc con.

Việc bạn không cấp dưỡng nuôi con là vi phạm các quy định của pháp luật, vợ của bạn có quyền yêu cầu bạn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo Bản án hoặc Quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật. Nếu không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, vợ của bạn có quyền khởi kiện bạn ra tòa để yêu cầu được cấp dưỡng.

“Trong trường hợp người có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình mà không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, thì theo yêu cầu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân quy định tại Điều 55, Luật Hôn nhân và gia đình, tòa án ra quyết định buộc người có nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó”. Người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó có quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án buộc người có nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.

Ngoài ra, hành vi cố ý không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng quy định tại Điều 152, Bộ luật Hình sự năm 1999.

Tuy nhiên, nếu không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng (như hiện tại không có việc làm tạo ra thu nhập, hoàn cảnh quá khó khăn…) thì bạn có thể thỏa thuận với vợ về việc thay đổi mức cấp dưỡng hoặc tạm ngừng việc cấp dưỡng. Còn nếu vợ của bạn không đồng ý thì bạn phải yêu cầu tòa án xem xét, giải quyết.

Thân ái!

Luật gia Kim Phượng