Truyền hình
Theo kế hoạch, hôm nay, 18-6, Iran và nhóm P5+1 (gồm 5 nước thành viên HĐBA LHQ và Đức) sẽ bắt đầu vòng đàm phán 2 ngày về chương trình hạt nhân của Tehran tại Mátxcơva. Cuộc đàm phán diễn ra chỉ 10 ngày sau khi cuộc thương thuyết giữa Iran và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) kết thúc không đạt được bước tiến nào. Tuy nhiên, diễn biến hành lang trong những ngày qua xung quanh cuộc đàm phán đã khiến giới quan sát hy vọng lần này, nước cộng hòa Hồi giáo sẽ có một quyết định quan trọng.
Thật vậy, các quan chức Iran đã có phần mềm mỏng hơn khi nói rằng có thể thương lượng về vấn đề làm giàu urani nhưng muốn có nhượng bộ tương đương từ phương Tây. Iran đang đối mặt với lệnh áp đặt cấm vận dầu rộng lớn có khả năng làm tê liệt châu Âu và lệnh trừng phạt ngành ngân hàng của Mỹ.
Trên báo New York Times số ra ngày 16-7, các nhà phân tích nhận định các cường quốc vừa không muốn trì hoãn các biện pháp cấm vận phạm vi lớn hơn, vừa muốn áp đặt thêm lệnh cấm Liên minh châu Âu (EU) bảo hiểm các tàu chở ở dầu của Iran. Nếu lệnh cấm này được áp dụng, theo ước tính, Iran sẽ không thể xuất khẩu 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày, doanh thu sẽ giảm 4,5 tỷ USD mỗi tháng.
Cliff Kupchan, một chuyên gia phân tích nổi tiếng về Trung Đông của Công ty tư vấn Eurasia Group nhận định: “Thực tế là họ (Iran) đang đứng trước sự chọn lựa giữa chương trình hạt nhân hay nền kinh tế”. Ông Kupchan cùng với nhiều nhà phân tích khác quả quyết cuộc đàm phán ở Mátxcơva sẽ có một bước đột phá. Iran sẽ nhượng bộ.
Trước đó, ngày 13-6, Ngoại trưởng Nga - Sergei Lavrov đã đáp máy bay đến Iran trong chuyến thăm ngắn mà giới quan sát cho rằng nhằm tăng sức ép quốc tế đối với chương trình hạt nhân của Iran, thuyết phục Iran cố gắng để đạt được tiến triển trong đàm phán. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuần trước cho biết: “Người Nga đã từng rất tin Iran sẽ có bước tiến trong cuộc đàm phán ở Mátxcơva”. Những sự kiện này đã thổi bùng dự đoán Iran có thể sẽ hy sinh chương trình hạt nhân để đổi lấy nền kinh tế nước nhà.
Tuy nhiên, hiện Tổng thống Barack Obama của Mỹ chắc chắn không thỏa hiệp với chương trình hạt nhân của Tehran vì không muốn mất điểm trước đối thủ là ứng cử viên đảng Cộng hòa Mitt Romney, người luôn giữ quan điểm cứng rắn với Tehran, trong cuộc bầu cử sắp tới.
Các cường quốc khác cũng sẽ giữ nguyên lập trường, yêu cầu Iran ngừng làm giàu urani ở cấp độ 20, vận chuyển kho urani ra nước ngoài và ngừng làm giàu urani tại cơ sở Fordo…
Tại các phiên thảo luận gần đây, Iran luôn bày tỏ mong muốn phương Tây giảm những biện pháp trừng phạt. Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad mới đây đề nghị Mỹ và các quốc gia phương Tây cần giải thích lý do yêu cầu Iran từ bỏ chương trình làm giàu urani.
Liệu nguồn thu chính từ ngành dầu mỏ sụt giảm thảm hại có thể sẽ khiến Tehran chấp nhận một thỏa thuận của phương Tây cho dù nó có thể kiềm chế tham vọng hạt nhân mà họ đeo đuổi bấy lâu nay hay không là một câu hỏi quan trọng mà tại các cuộc đàm phán trước đó ở Baghdad và Istanbul vẫn chưa tìm được câu trả lời.
Nguồn: SGGPOL
Xem thêm bình luận