Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025:​ Tính chất rất mới!

Nói về Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT - Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: “Kỳ thi thực hiện theo Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 với quy mô, tính chất rất mới và rất hệ trọng. Ngoài đáp ứng tiêu chí giảm áp lực và tốn kém, kỳ thi năm nay còn cung cấp dữ liệu đủ tin cậy để các trường đại học, cao đẳng tuyển sinh”. Vì sự hệ trọng này, ngành Giáo dục, các trường THPT, Trung tâm GDNN - GDTX trên địa bàn tỉnh cần chuẩn bị sớm tâm thế cho học sinh (HS) trước kỳ thi.

Những điểm mới

Kỳ thi năm 2025 theo chương trình mới được xây dựng theo hướng tiếp cận năng lực, một chương trình và có nhiều bộ sách giáo khoa (SGK) khác nhau (hiện có 3 bộ SGK). Việc dạy, học và kiểm tra, đánh giá, thi cử theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực; đề thi không dựa vào SGK mà căn cứ vào chương trình giáo dục. Bởi vậy, kỳ thi lần này được xem là cột mốc đánh dấu sự thay đổi rất lớn trong việc đánh giá HS về phẩm chất và năng lực cần đạt; hướng đến mục tiêu đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực, phát huy cao nhất về khả năng, năng khiếu của từng cá nhân.

Vì những lẽ đó, kỳ thi năm 2025 có rất nhiều điểm mới mà HS các trường cần phải lưu tâm. Đó là từ 6 môn thi theo chương trình cũ, thì nay giảm xuống còn 4 môn thi gồm Toán, Ngữ văn thi bắt buộc; HS tự chọn thêm 2 môn trong các môn (Ngoại ngữ, Lý, Hóa, Sinh, Tin học, Công nghệ, Sử, Địa, Giáo dục kinh tế và pháp luật). Trong đó, Tin học và Công nghệ là 2 môn thi mới. Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế theo quy định có thể đăng ký miễn thi môn này, nhưng không được tính điểm 10.

Một thay đổi rất lớn là ngữ liệu sử dụng ra đề thi năm 2025 không có trong một bộ SGK nào. Môn Ngữ văn thi tự luận lấy ngữ liệu ngoài SGK, gồm 2 phần: đọc hiểu (4 điểm), viết (6 điểm). Với các môn thi trắc nghiệm, đề có 3 phần: phần 1 là dạng trắc nghiệm có nhiều lựa chọn, phần 2 là lựa chọn đúng sai, phần 3 gồm các câu hỏi ở dạng trả lời ngắn (tức thí sinh phải tự đưa ra đáp án chứ không có đáp án sẵn để chọn; đây là phần gần với cách thức thi tự luận, thí sinh phải tư duy, lập luận). Trong khi đó, ở kỳ thi năm 2024, Ngữ văn thi bài tự luận, còn các môn khác thi trắc nghiệm khách quan. Phạm vi ra đề là chương trình giáo dục cấp THPT, chủ yếu là chương trình lớp 12; ngữ liệu sử dụng để ra đề thi chủ yếu dựa vào SGK đã sử dụng chung; môn Ngữ văn gồm 2 phần: đọc hiểu (3 điểm), làm văn (7 điểm); đề thi trắc nghiệm có số câu tùy theo môn và chỉ một dạng trắc nghiệm có nhiều lựa chọn…

Với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Bộ GD-ĐT cũng dự kiến tăng tỷ lệ trung bình điểm học bạ 3 năm THPT tham gia điểm xét tốt nghiệp lên 50%. Điều này đồng bộ giữa đánh giá HS theo quy định mới về đánh giá HS THCS, THPT theo Chương trình GDPT 2018. Do đó, kết quả tốt nghiệp THPT cũng kết hợp giữa đánh giá quá trình (3 năm học) với đánh giá tổng kết (thi tốt nghiệp cuối cấp). Đồng thời, kết quả thi đảm bảo đủ tin cậy và phân hóa HS để các trường đại học, cao đẳng tuyển sinh.

Thí sinh Bạc Liêu tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Ảnh minh họa: Đ.K.C

Chủ động tâm thế nhập cuộc

Trước những thay đổi lớn của kỳ thi năm 2025, Bộ GD-ĐT đã có những bước chuẩn bị khá chu đáo cho thầy trò các trường THPT, Trung tâm GDNN - GDTX trên cả nước. Đó là công bố phương án thi 2+2 (2 môn bắt buộc + 2 môn tự chọn); công bố 17 đề thi minh họa để các nhà trường định hướng giảng dạy và ôn luyện cho HS lớp 12; sớm ấn định ngày thi là 26 - 27/6/2025; tập huấn xây dựng đề kiểm tra, thi theo định dạng mới của Bộ cho cán bộ, giáo viên; yêu cầu các trường đại học xây dựng và công bố sớm phương án tuyển sinh…

Ông Đặng Thành Lực - Hiệu trưởng Trường THPT Ninh Quới (huyện Hồng Dân), cho biết: “Những đổi mới của kỳ thi đã được trường cập nhật, triển khai, phổ biến rộng rãi đến từng giáo viên, HS. Cũng vì lường trước những khó khăn, trường cũng chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập, củng cố kiến thức từ đầu năm học để HS, giáo viên được chuẩn bị tốt nhất, đặc biệt là làm quen với cấu trúc định dạng đề thi mới. Qua nhiều đợt tập huấn của Bộ, Sở GD-ĐT, trường thường xuyên tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm cho đội ngũ giáo viên về xây dựng câu hỏi theo cấu trúc định dạng đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Tuy vậy, với thời gian còn lại không nhiều, cùng áp lực từ công tác chuyên môn, chủ nhiệm, giáo án, ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy… giáo viên cần phải cố gắng nhiều hơn nữa để tiếp cận chương trình và đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá thì mới mong đạt được kết quả tốt”.

Bên cạnh việc chủ động tâm thế nhập cuộc từ sớm, thiết nghĩ ngành Giáo dục, các địa phương, cơ sở giáo dục có HS cấp THPT cũng cần chú trọng việc tuyên truyền, phổ biến cho người dân, phụ huynh, HS biết được chủ trương đổi mới kỳ thi nhằm tạo sự đồng thuận của xã hội. Sở GD-ĐT cần chủ trì, tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên về thiết kế đề thi theo định dạng mới, yêu cầu mới và xây dựng ngân hàng đề thi toàn tỉnh. Kiểm tra cuối học kỳ 2 theo đề thi chung của Sở, trường sắp xếp phòng thi theo từng nhóm môn, theo từng trường để tập dượt như mô hình thi tốt nghiệp THPT cho HS quen dần.

Bên cạnh đó, các trường THPT, Trung tâm GDNN - GDTX cần tổ chức khảo sát sớm nguyện vọng HS về đăng ký chọn tổ hợp thi tốt nghiệp, sắp xếp lớp học, tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá theo định dạng đề thi mới. Giáo viên lưu tâm hơn đến đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng HS nói chung, đặc biệt là việc ôn, luyện thi cho HS lớp 12.

Kim Trúc