Làm sao để hủy giấy chứng nhận kết hôn

Hỏi: Em sinh năm 1998, do thiếu hiểu biết nên em đã có thai với một người. Hai bên gia đình tổ chức đám cưới năm 2014, khi đó em 16 tuổi. Tụi em được cấp giấy đăng ký kết hôn. Sống ở gia đình chồng được gần 2 năm, do mâu thuẫn nên em bỏ đi đến nay được gần 1 năm. Giấy tờ của em, chồng em giữ hết, em không có giấy tờ tùy thân nào. Hộ khẩu của em cũng đã chuyển về gia đình nhà chồng. Việc kết hôn của em như vậy có trái pháp luật không?

Cho em hỏi, giờ em phải làm thủ tục hủy hôn hay ly hôn? Và em phải nộp đơn ở đâu?

Nguyễn Thị Phương - bacthjenson@gmail.com

Trả lời: Tại Điều 3, Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 giải thích từ ngữ có ghi rõ, kết hôn trái pháp luật là việc nam, nữ đã đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng một bên hoặc cả hai bên vi phạm điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8 của Luật này.

Điều kiện kết hôn được quy định tại điều 8 Luật Hôn nhân gia đình như sau:

“a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;

b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;

c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;

d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định”.

Như vậy, đối chiếu với trường hợp mà bạn hỏi, thì khi kết hôn bạn chỉ mới 16 tuổi, vi phạm điểm a, khoản 1, điều 8 “Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên”, do đó, việc kết hôn đó bị coi là kết hôn trái pháp luật. Trong trường hợp của bạn, theo quy định của pháp luật, bạn có thể đề nghị cha mẹ của mình hoặc các cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, Hội Liên hiệp phụ nữ yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Về nguyên tắc, khi kết hôn mà vi phạm một trong các điều kiện kết hôn theo quy định tại điều 8 Luật Hôn nhân gia đình 2014 thì việc kết hôn bị coi là kết hôn trái pháp luật, khi có yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật thì Tòa án sẽ căn cứ vào tình hình thực tế và ý chí, tình cảm của các bên để xử lý yêu cầu.

Trong trường hợp tại thời điểm Tòa án giải quyết mà cả hai bên kết hôn đã có đủ các điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8 (bạn đã đủ 18 tuổi) và hai bên yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân thì Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân đó.

Riêng đối với vấn đề bạn hỏi, thời điểm hiện tại, bạn đã hơn 18 tuổi, nếu bạn có giấy chứng nhận kết hôn bạn vẫn có quyền gửi đơn yêu cầu ly hôn đến TAND nơi chồng bạn có hộ khẩu hoặc nơi chồng bạn đang sinh sống, cư trú và làm việc thường trú để nơi này thụ lý giải quyết. Khi thụ lý, Tòa án sẽ xem xét giải quyết việc ly hôn hay hủy hôn nhân trái pháp luật.

Thân ái!

Luật gia KIM PHƯỢNG