Thứ hai, 16-11-26 08:47:12
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Lãng, láng, làng…

Báo Cà Mau

Theo chữ Hán, có nhiều mặt chữ đọc theo âm Hán Việt là “lãng”. Nhưng trong chữ nôm vẫn có từ “lãng”. Còn “láng”, “làng” là từ nôm, không có trong chữ Hán.

“Lãng” có một số mặt chữ Hán với những nghĩa chính thông dụng: sáng; sóng; bát ngát… Một âm khác của “lãng” là “lăng” (tên một bộ kinh Phật có tên là kinh Lăng nghiêm) có mặt chữ riêng. Mặt chữ này ít dùng nhưng âm có thể được dùng đối với mặt chữ “lãng” khác, nhất là đối với chữ “lãng” có nghĩa là “sáng”.

Địa bạ triều Nguyễn có nêu tên một xã ở xứ Trường Lãng (nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu dịch là Trương Lãng) thuộc tổng Long Thủy, huyện Long Xuyên, tỉnh Hà Tiên là xã Bình Lãng (nay là địa phận ấp Láng Giài, thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình). Tuy nhiên, địa danh “Bình Lãng” có lúc được viết với chữ quốc ngữ là “lăng” (Nguyễn Đình Đầu, Nghiên cứu Địa bạ triều Nguyễn, tập Hà Tiên, NXB TP. HCM, 1994, trang 179 và trang 259); có lúc được viết với chữ quốc ngữ là “lãng” (sách đã dẫn, trang 260). Nhưng cũng có thể in là “lăng” là do in nhầm.

Chữ “lãng” trong địa danh “Trường Lãng”, “Bình Lãng” có nghĩa là “sáng”.

Địa danh Trường Lãng là từ dịch nghĩa và phiên âm địa danh nôm “Láng Giài”. Bởi “trường” là “dài” (dịch nghĩa) và “láng” thành “lãng” (phiên âm). Trước đây, do không “thấy” mặt chữ nên có người cho rằng “lãng” ở đây nghĩa là “sóng”. Sở dĩ viết bằng chữ quốc ngữ “dài” là “giài” vì đây là cách viết của người dân địa phương nhưng thực chất là của người miền Bắc vào đây lập nghiệp.

“Láng” là từ nôm có nghĩa là cái láng, láng nước - một vùng đất thấp khá rộng, chứa nước, có nhiều tôm cá… Có khá nhiều địa danh sử dụng từ “Láng” như Láng Tròn, Láng Trâm, Láng Linh, Láng Thé… ở nhiều địa phương khác nhau (nhưng chủ yếu là ở ĐBSCL).

Chữ nôm, “láng” có nhiều nghĩa khác nhau ngoài nghĩa nêu trên và có nhiều mặt chữ nôm khác nhau. Riêng chữ “láng” có nghĩa là cái láng nước được viết gồm chữ “lãng” (chữ Hán; có nghĩa là “sáng”) bộ Thủy. Lúc làm địa bạ, quan lại có khuynh hướng ít dùng chữ nôm trừ khi thật cần thiết hoặc không còn cách nào khác, có lẽ vì thế mà họ đã thay chữ “láng” có nghĩa là cái láng nước bằng chữ “lãng” (chữ Hán) như đã nêu trên.

Còn chữ “làng” - chữ thuần nôm, một đơn vị hành chính tương đương với xã, thường được viết bằng chữ “lãng” (sáng) với bộ Nhân (có nghĩa là “người”); nhưng cũng cũng có người viết chữ “lãng” này với bộ Nghiễm (có nghĩa là “mái nhà”). Cả 2 cách viết đều rất hợp lý, nhìn vào mặt chữ mà biết được nghĩa đó là gì!

T.C

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.