Lành mạnh hóa môi trường mạng xã hội

Tham gia mạng xã hội (MXH) tích cực là khuyến cáo lâu nay của nhiều cơ quan thẩm quyền để cùng nhau lành mạnh hóa MXH - một môi trường đang khuynh đảo cuộc sống thật của con người hiện nay.

Chia sẻ những thông tin hữu ích cũng là cách làm lành mạnh hóa môi trường MXH. Ảnh: C.T

Thế nhưng, thế nào là tham gia MXH tích cực, làm sao để mỗi người tham gia MXH có thể góp phần làm lành mạnh hóa, giữ được nét văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam? Bộ quy tắc ứng xử trên MXH (gọi tắt là Bộ quy tắc) vừa được ban hành đã đưa ra những quy định khá chi tiết và nhiều khuyến nghị để làm được điều này.

Tạo thói quen tích cực khi tham gia MXH

Bộ quy tắc do Bộ TT-TT ban hành (kèm theo Quyết định số 074/QÐ-BTTTT có hiệu lực thi hành từ ngày 17/6/2021) nhằm tạo điều kiện phát triển lành mạnh MXH tại Việt Nam, đảm bảo quyền tự do cá nhân, quyền tự do kinh doanh, không phân biệt đối xử nhà cung cấp dịch vụ trong và ngoài nước.

Xây dựng chuẩn mực đạo đức về hành vi, ứng xử trên MXH, giáo dục ý thức, tạo thói quen tích cực trong các hành vi ứng xử của người dùng trên MXH là một trong những nội dung chủ đạo mà Bộ quy tắc đề cập. Khi tham gia MXH, mỗi người đã trở thành một “nhà báo công dân”. Một công dân tốt là người biết dùng MXH để góp phần làm tươi đẹp quê hương, đất nước, tạo nên những giá trị văn hóa đẹp đẽ bằng chính thái độ dùng MXH của bản thân. Bộ quy tắc khuyến khích sử dụng MXH để tuyên truyền, quảng bá về đất nước - con người, văn hóa tốt đẹp của Việt Nam, chia sẻ thông tin tích cực, những tấm gương người tốt - việc tốt; đồng thời vận động người thân trong gia đình, bạn bè, những người xung quanh tham gia giáo dục, bảo vệ trẻ em, trẻ vị thành niên sử dụng MXH một cách an toàn, lành mạnh. Bộ quy tắc cũng hướng dẫn người sử dụng MXH hỗ trợ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của “người yếu thế” trong xã hội (người nghèo, trẻ em, người khuyết tật…).

Những thông điệp ý nghĩa về tình yêu quê hương, tình cảm gia đình, truyền thống tôn sư trọng đạo; những bài học về đối nhân xử thế, hành động đẹp vì cộng đồng hay chia sẻ thông tin tích cực, có nguồn gốc chính thống, đáng tin cậy liên quan đến cuộc chiến chống COVID-19… đều là hành động góp phần làm môi trường MXH an toàn, hữu ích, đáng để tham gia, chia sẻ trong thời đại công nghệ số nhiều tiện ích.

Khuyến nghị và xử phạt

Từ suy nghĩ trên không gian mạng không có sự kiểm soát, trang cá nhân mình muốn đăng gì là quyền riêng tư, đã không ít người “tay nhanh hơn não” đăng thông tin vi phạm pháp luật mà không hay, hoặc cố ý lạm dụng MXH để đăng tải, livestream xúc phạm danh dự người khác. Trước thực trạng này, Bộ quy tắc đã có quy định yêu cầu tổ chức, cá nhân tham gia MXH không đăng tải những nội dung vi phạm pháp luật, các thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác; sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mỹ tục; tung tin giả, tin sai sự thật, quảng cáo, kinh doanh dịch vụ trái phép… gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội. Đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan nhà nước, Bộ quy tắc khuyến nghị vẫn phải thực hiện nội quy của cơ quan, tổ chức về việc cung cấp thông tin lên MXH.

Tinh thần chủ đạo của Bộ quy tắc là khuyến khích người tham gia MXH góp phần chung tay làm cho môi trường MXH lành mạnh hơn, tuy nhiên, vẫn có những quy định mang tính xử phạt nghiêm minh nếu người tham gia cố ý dựa vào MXH để có những hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam. Ở quy tắc Trách nhiệm (áp dụng cho tất cả các đối tượng  sử dụng MXH) quy định rõ việc chịu trách nhiệm về các hành vi, ứng xử trên MXH, phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật.

Ở quy tắc ứng xử dành cho các nhà cung cấp dịch vụ MXH cũng quy định việc ban hành và công khai các biện pháp phát hiện, thông báo và phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý, ngăn chặn và loại bỏ các nội dung thông tin vi phạm bản quyền, vi phạm pháp luật. Khi nhận được thông báo yêu cầu loại bỏ các thông tin vi phạm bản quyền, vi phạm pháp luật từ cơ quan chức năng có thẩm quyền, nhà cung cấp dịch vụ MXH phối hợp với tổ chức, cá nhân sử dụng MXH để xử lý theo các quy định của pháp luật Việt Nam.

Cũng là để tự bảo vệ chính mình trên môi trường MXH, Bộ quy tắc khuyến khích người tham gia nên sử dụng họ, tên thật cá nhân, tên hiệu thật của tổ chức, cơ quan và đăng ký với nhà cung cấp dịch vụ để xác thực tên hiệu, địa chỉ trang mạng, đầu mối liên lạc khi tham gia, sử dụng MXH. Đồng thời, thực hiện biện pháp tự quản lý, bảo mật tài khoản MXH và nhanh chóng thông báo tới các cơ quan chức năng, nhà cung cấp dịch vụ khi tài khoản tổ chức, cá nhân bị mất quyền kiểm soát, bị giả mạo, lợi dụng và sử dụng vào mục đích không lành mạnh, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

NHẬT QUỲNH

Bộ Quy tắc áp dụng cho 3 nhóm đối tượng gồm: cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan nhà nước sử dụng MXH; tổ chức, cá nhân khác sử dụng MXH; nhà cung cấp dịch vụ MXH tại Việt Nam.

Có 4 quy tắc ứng xử chung áp dụng cho tất cả các nhóm đối tượng: quy tắc Tôn trọng, tuân thủ pháp luật (tuân thủ pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân), quy tắc Lành mạnh (hành vi, ứng xử trên MXH phù hợp với các giá trị đạo đức, văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam); quy tắc An toàn, bảo mật thông tin (tuân thủ các quy định và hướng dẫn về bảo vệ an toàn và bảo mật thông tin); quy tắc Trách nhiệm (chịu trách nhiệm về các hành vi, ứng xử trên MXH, phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật).