Thứ bảy, 18-4-26 13:03:46
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Lễ hội dân gian ở Bạc Liêu: Nét đẹp văn hóa cần được bảo tồn

Báo Cà Mau

Bắt nguồn từ công cuộc đấu tranh bảo vệ quê hương, quá trình lao động - sản xuất, tính cách người Bạc Liêu, nhiều lễ hội dân gian đã được hình thành và gìn giữ đến ngày nay. Tuy nhiên, do quá trình xâm nhập ồ ạt của các luồng văn hóa ngoại và việc giáo dục nguồn gốc các lễ hội chưa được quan tâm đúng mức… đang đặt ra yêu cầu cần phải bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống do ông cha dày công xây đắp.

ĐỘC ĐÁO LỄ HỘI Ở BẠC LIÊU

Trải qua nhiều thập kỷ, các lễ hội ở Bạc Liêu đã gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân. Sự độc đáo của những lễ hội được thể hiện qua ý nghĩa, mang nét đặc thù về tính cách, văn hóa của đất và người Bạc Liêu.

Là quê hương của khúc nhạc lòng bất hủ, nên lễ hội Dạ cổ hoài lang là “độc quyền” của Bạc Liêu. Cứ vào tháng 9 hàng năm, những người yêu âm nhạc tài tử lại long trọng tổ chức đêm tri ân nghệ nhân Cao Văn Lầu - “cha đẻ” bản Dạ cổ hoài lang. Lễ hội có nhiều hoạt động ý nghĩa như: lễ giỗ Tổ cổ nhạc, giao lưu văn nghệ, trưng bày hiện vật và hình ảnh liên quan đến nghệ thuật đờn ca tài tử.

Bạc Liêu còn có một lễ hội thu hút sự tham gia của hàng ngàn người dân trong và ngoài tỉnh, đó là lễ vía Quán âm Nam Hải (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu). Cứ mỗi mùa lễ hội, đông đảo tăng ni phật tử của 3 dân tộc: Kinh - Khmer - Hoa và khách thập phương lại cùng nhau hội tụ thực hiện các nghi thức cầu an, chiêm bái. Thông qua các hoạt động này nhằm hướng thiện mọi người, thắt chặt hơn nữa tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc ở Bạc Liêu.

Ngoài ra, Nghinh Ông, Oóc Om Bóc, Kỳ yên… cũng là những lễ hội đặc sắc ở vùng đất giàu truyền thống văn hóa này. Theo nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận thì Bạc Liêu sở hữu nhiều lễ hội dân gian độc đáo mà không phải địa phương nào cũng có được. Cho đến ngày nay, nhiều lễ hội vẫn giữ được những nghi thức, hình ảnh dân gian rất đặc trưng. Cũng vì lẽ đó, các lễ hội này đã trở thành thương hiệu, thể hiện rõ rệt bản sắc văn hóa người Bạc Liêu xưa và nay.

Thỉnh thần - một lễ hội dân gian còn lưu giữ ở Bạc Liêu. Ảnh: H.T

CẦN QUAN TÂM BẢO TỒN

Thực tế cho thấy, phần lớn người tham gia lễ hội Dạ cổ hoài lang là nghệ nhân, nghệ sĩ trong lĩnh vực đờn ca tài tử; những người dân miền biển mới hiểu rõ lễ hội Nghinh Ông; chỉ đồng bào dân tộc Khmer mới quan tâm nhiều đến lễ hội Oóc Om Bóc... Rõ ràng, việc tổ chức lễ hội dân gian diễn ra rộn ràng, thể hiện đúng ý nghĩa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần, tín ngưỡng của người dân. Tuy nhiên, nhiều lễ hội chỉ thu hút người “trong giới” tham gia, còn những thành phần khác thì giống như “cưỡi ngựa xem hoa”, chưa hiểu hoặc chỉ hiểu phần nào về ý nghĩa của các hoạt động, nghi thức trong lễ hội. Nguyên nhân là vấn đề tuyên truyền, quảng bá ý nghĩa và nguồn gốc của các lễ hội vẫn chưa được ngành chức năng quan tâm thực hiện.

Do ảnh hưởng của các luồng văn hóa mới, một bộ phận giới trẻ ngày nay còn có biểu hiện quay lưng với những giá trị truyền thống, thiếu kiến thức về những lễ hội của địa phương mình. Đây là một thực trạng đáng ngại, cần có những giải pháp thiết thực để bảo tồn lễ hội ở Bạc Liêu trong giai đoạn hiện nay.

Thiết nghĩ, ngành chức năng cần mở các lớp trang bị kỹ năng tổ chức lễ hội cho cán bộ, những người tổ chức lễ hội ở địa phương. Còn đối với địa phương thì khi tổ chức phải gắn với giáo dục ý nghĩa, lịch sử hình thành lễ hội. Đặc biệt, cần xem xét đưa các lễ hội, nhất là lễ hội dân gian vào chương trình giảng dạy học sinh (lồng ghép vào môn Giáo dục công dân, giờ sinh hoạt ngoại khóa…). Cô Trương Thu Trang, giảng viên Trường đại học Bạc Liêu, chia sẻ: “Trang bị kiến thức về lễ hội dân gian cho học sinh là việc làm cần thiết nhằm giúp các em hiểu đúng ý nghĩa và nguồn gốc lễ hội. Từ đó, hun đúc tình yêu và niềm tự hào về truyền thống văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ”.

HỮU THỌ

Cầu nối cảm xúc

Năm 2021, khi lướt mạng xã hội, thấy nhiều người đăng ảnh phong cảnh Thành phố Hồ Chí Minh rất đẹp, chàng trai trẻ Nguyễn Văn Trung cảm thấy yêu thích và ấp ủ mong ước chụp được những tác phẩm như thế về nơi mình đang sinh sống và làm việc. Lúc ấy, chỉ với chiếc điện thoại, anh bắt đầu mày mò tìm hiểu, làm quen với nhiếp ảnh.

Chương trình trực tiếp “Vầng trăng cổ nhạc” Cà Mau – 2026 dự kiến diễn ra vào tối 26/4

Theo kế hoạch, chương trình truyền hình trực tiếp “Vầng trăng cổ nhạc” Cà Mau - 2026 sẽ diễn ra vào tối 26/4, trong khuôn khổ chuỗi sự kiện Tuần lễ Khoa học, Công nghệ - Văn hoá, Du lịch và Cuộc thi Gạo ngon đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I, năm 2026 (từ 24/4-1/5), tại Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu).

Văn hoá - Điểm tựa phát triển vùng dân tộc thiểu số

Nghị quyết số 80-NQ/TW năm 2026 của Bộ Chính trị đánh dấu bước ngoặt tư duy chiến lược khi khẳng định: “Văn hoá là nền tảng vững chắc của sự phát triển”. Tại tỉnh Cà Mau, quan điểm này không chỉ là kim chỉ nam lý luận mà còn được cụ thể hoá bằng hành động thiết thực, biến sức mạnh nội sinh văn hoá thành động lực thoát nghèo và phát triển bền vững cho đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS).

Cà Mau sẽ tổ chức Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ từ 25/4-3/5

Tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ năm 2026 tại 2 điểm: Quảng trường Thanh Niên (phường Tân Thành) và Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu), kết hợp Hội chợ xúc tiến thương mại - sản phẩm OCOP và ẩm thực. Thời gian dự kiến từ ngày 25/4-3/5.

Hình ảnh Việt Nam nổi bật tại Lễ diễu hành Châteaudun của Pháp

Các tiết mục nghệ thuật, thời trang và võ thuật mang đậm bản sắc Việt gây ấn tượng sâu sắc tại lễ diễu hành Châteaudun, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người và văn hóa Việt Nam tại Pháp.

Sắc màu văn hoá Khmer nét chấm phá rực rỡ cho du lịch

Sở hữu hệ thống chùa Khmer với kiến trúc đặc sắc, cùng kho tàng lễ hội truyền thống và các loại hình nghệ thuật phong phú, Cà Mau đang có trong tay nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch văn hoá tâm linh.

Cà Mau đoạt 1 giải A, 3 giải B tại Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc năm 2026

Tối 3/4 tại Quảng trường 30/10, phường Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh), Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức đã bế mạc. Theo đó, đoàn tỉnh Cà Mau đoạt 1 giải A và 3 giải B, ghi dấu ấn tại Liên hoan năm nay.

Nghề mưu sinh nhân văn trong tiết Thanh minh tảo mộ

Những ngày này, tại các nghĩa địa trên địa bàn phường Bạc Liêu (tỉnh Cà Mau), giữa cái nắng oi bức tiết Thanh minh, có những người âm thầm miệt mài dọn cỏ, đắp đất, sơn sửa từng ngôi mộ. Họ là người làm nghề chăm sóc mộ thuê - một công việc vừa mưu sinh vừa đậm tính nhân văn.

Gìn giữ nét đẹp Lễ hội Vía bà Thuỷ Long

Trong 3 ngày (từ 2-4/4, nhằm 15-17/2 âm lịch), tại xã Thanh Tùng diễn ra Lễ hội Vía bà Thuỷ Long (Thuỷ Long cung thần nữ). Đây là nét đẹp văn hoá tâm linh đặc sắc của người dân vùng sông nước Cà Mau.

Chăm lo tết Chôl Chnăm Thmây cho học sinh dân tộc Khmer

Phường Hiệp Thành (tỉnh Cà Mau) là địa phương có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Nhân dịp tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, vào ngày 3/4, nhiều trường học trên địa bàn phường tổ chức các hoạt động ý nghĩa, vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc Khmer, vừa chăm lo thiết thực cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.