Lừa sang Nga lao động… chui

Người lao động được đưa sang Liên bang Nga làm thợ may với mức lương ngàn đô. Nhưng chỉ vài tháng sau, người thân của họ ở Việt Nam phải cuống cuồng kiếm hàng chục triệu đồng để chuộc về nước. Lại thêm nhiều người ở vùng quê vỡ mộng đổi đời vì… bị lừa.

Đi du lịch để lao động… chui

Ông Quách Thanh Thống, Chủ tịch UBND xã Long Điền (huyện Đông Hải), cho biết chiều 15/1/2013 xã đã nhận đơn cầu cứu của ông Nguyễn Văn Chanh (ấp Đầu Lá) và ông Lương Văn Lập (ấp Cây Dương A) về việc có con lao động ở Nga đang bị đòi tiền chuộc. Trong đơn, 2 ông này viết: “Ông Nguyễn Ngọc Ẩn, 43 tuổi, ngụ ấp Đầu Lá, xã Long Điền thu tiền của chúng tôi để làm thủ tục xuất khẩu lao động cho con chúng tôi. Đến khi con chúng tôi và những người lao động khác bị cảnh sát nước Nga bắt thì sự việc mới bị lộ”. Các lao động này sang Nga bằng con đường du lịch. Công an huyện Đông Hải đã vào cuộc làm rõ vụ việc này.

Thượng tá Nguyễn Văn Hùng, Phó trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an tỉnh, cho biết: “Theo quy định, công dân có quyền làm và được cấp hộ chiếu phổ thông. Có hộ chiếu, công dân muốn đi nước nào và đi làm gì là quyền của công dân”. Ông Thống cho biết ông không ký một hồ sơ xuất khẩu lao động sang Nga nào. Năm 2012, UBND xã Long Điền có làm thủ tục xuất khẩu lao động cho mấy người, nhưng đến giờ chưa ai được đi. Năm 2011, xã Long Điền cũng có trường hợp một lao động nữ ở Xinh-ga-po bị đòi tiền chuộc 45 triệu đồng mới được về nước.

2.000 USD tiền chuộc

Từ thị trấn Hộ Phòng (huyện Giá Rai), chúng tôi chạy xe máy, đi đò, cuốc bộ cặp kênh xáng Hộ Phòng - Gành Hào gần một giờ mới đến nhà của các gia đình có người lao động bên Nga.

Bà Sơn Thị Hạnh (ấp Đầu Lá) khóc rấm rứt: “Họ đòi 2.000 USD mới thả con tôi về”. Con bà Hạnh là Ngô Minh Hải, 17 tuổi - nhỏ tuổi nhất trong số 7 người đang bị đòi tiền chuộc. Khi còn ở Việt Nam, mỗi tháng Hải đều đem về nhà hơn 1 triệu đồng tiền làm thuê ở cơ sở chế biến tôm. Nghe ông Ẩn giới thiệu sang Nga, lương 3 tháng thử việc là 600 USD/tháng, sau đó tăng lên 1.500 USD/tháng, nên gia đình đã vay mượn 25 triệu đồng lo cho Hải đi. Hai tháng đầu, gia đình còn liên hệ được với Hải. Từ đó đến nay chỉ một lần nghe Hải điện về nói như cầu cứu: “Má, kiếm tiền chuộc con!”.

Ông Nguyễn Văn Chanh (trái) và Lương Văn Lập gửi đơn cầu cứu đến các cơ quan chức năng. Ảnh: N.Q

10 ngày học nghề

Ông Ẩn là hàng xóm, hoặc quen biết với những người này nên kêu họ đưa con đi làm thợ may ở Nga với mức lương cao. Ông Ẩn làm vuông tôm, biết chút ít cách chữa bệnh bằng đông y. Nghề nghiệp của ông Ẩn chẳng liên quan gì đến nghề may, hay xuất khẩu lao động. Thế nhưng ông Ẩn mua mấy cái máy may về đặt tại nhà anh trai - cặp nhà ông Ẩn để chị ông là bà Bích Ngân dạy may cho người muốn đi lao động. Việc dạy và học diễn ra khoảng chục ngày, chủ yếu để người lao động thực hiện đường may được thẳng. Chỉ có vậy là họ được đưa sang Nga lao động. Việc tuyển người, dạy may, đưa sang Nga làm việc của ông Ẩn, theo lời ông Chanh, đã diễn ra mấy tháng. Người học là người địa phương và ở các huyện Năm Căn, Cái Nước, U Minh, TP. Cà Mau (tỉnh Cà Mau).

Ông Ẩn cam kết miệng với gia đình những người lao động này là con cái họ sẽ làm việc ở một khu công nghiệp gần thủ đô Mát-xcơ-va (Nga). Nếu sai, ông Ẩn sẽ hoàn lại toàn bộ chi phí và mua vé máy bay cho con họ về nước. Ông Chanh, ông Lập, bà Hạnh tin ông Ẩn vì là chỗ hàng xóm và thấy ông Ẩn đã làm thủ tục cho nhiều người xuất cảnh lao động nước ngoài trước đó. Ngày 28/9/2012, con của những người này đã đến Nga. Hai tháng sau (cuối tháng 11/2012), họ nhận được hung tin là con họ bị cảnh sát Nga bắt giữ vì “giấy tờ tùy thân không hợp lệ, giả mạo”.

Chúng tôi đến nhà ông Ẩn, nhưng không có ông ở nhà. Bà Ngô Thị Phướn - dì ruột của ông bảo không biết ông Ẩn đi đâu. Còn vợ ông Ẩn khi biết chúng tôi đến tìm hiểu vụ việc đã đi xuống nhà sau, lánh mặt, không tiếp chuyện.

NGUYỄN QUỐC