Luật Đất đai năm 2013 đánh dấu bước phát triển mới của xã hội

Kể từ ngày 1/7/2014, những quy định và thủ tục theo Luật Đất đai (LĐĐ) năm 2003 sẽ không còn hiệu lực mà thay vào đó là LĐĐ năm 2013 chính thức có hiệu lực. Là đạo luật đặc biệt quan trọng, điều chỉnh mọi mặt liên quan đến tài nguyên đất đai, là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển..., do đó LĐĐ năm 2013 thu hút sự quan tâm đặc biệt của mọi người. Liên quan đến quy định về cấp đất ở, đất sản xuất nông nghiệp (SXNN) cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), ông Lâm Quyết Thắng - Giám đốc Sở TN-MT cho biết:

Ông Lâm Quyết Thắng, Giám đốc Sở TN-MT

Điều 27, LĐĐ năm 2013 quy định trách nhiệm của Nhà nước về đất ở, đất SXNN đối với đồng bào DTTS như sau: Có chính sách về đất ở, đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào DTTS phù hợp với phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng vùng. Có chính sách tạo điều kiện cho đồng bào DTTS trực tiếp SXNN ở nông thôn có đất để SXNN. Ban Dân tộc tỉnh đang lập kế hoạch hỗ trợ đất ở và giải quyết việc làm cho đồng bào DTTS nghèo, đời sống khó khăn theo Quyết định 29/QĐ-TTg ngày 20/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ và nội dung Điều 27 của LĐĐ năm 2013, giai đoạn 2013 - 2015 trình UBND tỉnh phê duyệt.

* Một số hộ dân xã Vĩnh Mỹ B (huyện Hòa Bình) hỏi: Trước đây, trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) đã làm chỉ đứng tên vợ (hoặc chồng), nay muốn đổi giấy mới để vợ chồng cùng đứng tên có được không? Đất đang sử dụng ổn định nhưng không có các giấy tờ về QSDĐ, vậy theo luật mới thì có được cấp Giấy CNQSDĐ?

Ông Lâm Quyết Thắng: Theo Điều 98, LĐĐ năm 2013: đất và tài sản gắn liền với đất là tài sản chung của vợ chồng, nhưng trong Giấy chứng nhận đã cấp chỉ ghi tên vợ (hoặc chồng) thì được cấp đổi giấy mới để ghi cả họ tên vợ và chồng nếu có yêu cầu.

Luật cũng quy định: Đất đang sử dụng ổn định nhưng không có các giấy tờ về QSDĐ, thời điểm sử dụng từ trước ngày 1/7/2014 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch được phê duyệt thì được cấp Giấy CNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Trình tự thủ tục cấp Giấy CNQSDĐ được quy định tại Điều 20, Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của LĐĐ.

* Một số người dân địa bàn TP. Bạc Liêu hỏi: Việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được LĐĐ năm 2013 quy định như thế nào? Nguyên tắc định giá đất có gì mới so với LĐĐ năm 2003 và quyền lợi của người sử dụng đất có được đảm bảo tốt hơn?

Ông Lâm Quyết Thắng: LĐĐ năm 2013 quy định, Nhà nước chỉ thu hồi đất để thực hiện các dự án đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư và một số trường hợp được HĐND tỉnh chấp thuận.

Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Luật quy định đầy đủ, chi tiết và bổ sung nhiều quy định rất quan trọng. Cụ thể, việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định pháp luật. Giá đất bồi thường không áp dụng theo bảng giá các loại đất mà áp dụng giá đất cụ thể do UBND tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Đặc biệt, yêu cầu đảm bảo sinh kế cho người có đất bị thu hồi được quy định rất cụ thể, rõ ràng và đầy đủ gồm: hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tạo việc làm; hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở… Khi thu hồi đất mà phải bố trí tái định cư thì UBND cấp tỉnh, cấp huyện có trách nhiệm lập và tổ chức thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất. Khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ đảm bảo quy chuẩn xây dựng, phù hợp phong tục, tập quán của từng vùng, miền. Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng của khu tái định cư.

Luật cũng bổ sung các trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất như: sử dụng đất để thực hiện chính sách nhà ở, đất đối với người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ gia đình là người DTTS ở nơi có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn…

* Ông Nguyễn Quốc An (xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân) hỏi: Tôi có 30 công đất đang sản xuất lúa - tôm, vậy có nằm trong hạn mức Nhà nước cho phép tích tụ? Tích tụ đất đai để sản xuất lớn được quy định ra sao? Thời hạn giao đất nông nghiệp theo LĐĐ năm 2013 được điều chỉnh như thế nào?

Ông Lâm Quyết Thắng: Căn cứ khoản 1, Điều 129 LĐĐ năm 2013, diện tích đất mà ông đang canh tác nằm trong hạn mức Nhà nước cho phép tích tụ. Về tích tụ đất đai để sản xuất lớn được Luật quy định như sau: “Hạn mức nhận chuyển QSDĐ nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân không quá 10 lần hạn mức giao đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân đối với mỗi loại đất (trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản và đất làm muối)”. Nghĩa là không quá 30ha đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thuộc khu vực Đông Nam bộ và ĐBSCL; không quá 20ha đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ở khu vực khác.

Riêng thời hạn giao đất, công nhận QSDĐ nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân trực tiếp SXNN được nâng từ 20 năm (theo luật cũ) lên 50 năm. Khi hết thời hạn, nếu hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu thì được tiếp tục sử dụng đất theo thời hạn 50 năm tiếp theo mà không phải làm thủ tục điều chỉnh thời hạn sử dụng đất.

Tấn Đạt (tổng hợp)