Luật Hôn nhân - Gia đình năm 2014: Khắc phục những hạn chế của luật hiện hành

Luật Hôn nhân - Gia đình (HN-GĐ) năm 2014 được Quốc hội khóa XIII thông qua với 10 chương, 133 điều. Luật quy định về chế độ HN-GĐ, chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử giữa các thành viên gia đình, trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong việc thực hiện Luật HN-GĐ. So với luật hiện hành, Luật HN-GĐ 2014 có nhiều điểm mới, có hiệu lực từ ngày 1/1/2015.

Về độ tuổi kết hôn

Luật HN-GĐ 2014 nâng độ tuổi kết hôn của nữ thành đủ 18 tuổi thay vì vừa bước qua tuổi 18 như quy định tại Luật HN-GĐ 2000. Việc quy định này để thống nhất với những quy định về trách nhiệm dân sự, hành vi tố tụng dân sự theo quy định tại các Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, tránh tình trạng đủ tuổi kết hôn nhưng lại phải nhờ người đại diện khi thực hiện một số giao dịch dân sự.

Về mang thai hộ

Luật HN-GĐ 2014 cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Việc mang thai hộ chỉ được áp dụng khi có đầy đủ các điều kiện của người nhờ mang thai hộ và người mang thai hộ. Theo đó, bên nhờ mang thai hộ phải có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về việc người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, vợ chồng đang không có con chung, đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý. Bên được nhờ mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng người nhờ mang thai hộ, đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần; ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai hộ. Luật cũng quy định giải quyết tranh chấp liên quan đến việc mang thai hộ.

Thỏa thuận tài sản tiền hôn nhân

Ngoài chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định, Luật HN-GĐ 2014 còn quy định về chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận. Việc thỏa thuận này phải được lập trước khi kết hôn, bằng hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận được xác lập kể từ ngày đăng ký kết hôn. Nội dung cơ bản của thỏa thuận về chế độ tài sản bao gồm: tài sản được xác định là tài sản chung, tài sản riêng của vợ, chồng; quyền, nghĩa vụ của vợ chồng đối với tài sản chung, tài sản riêng và giao dịch có liên quan; tài sản để bảo đảm nhu cầu thiết yếu của gia đình; điều kiện, thủ tục và nguyên tắc phân chia tài sản khi chấm dứt chế độ tài sản; nội dung khác có liên quan. Thỏa thuận này vẫn có thể được thay đổi sau khi kết hôn.

Thêm đối tượng được yêu cầu giải quyết ly hôn

Luật mới cũng bổ sung thêm các đối tượng được yêu cầu giải quyết ly hôn. Theo đó, thay vì chỉ vợ, chồng hoặc cả hai vợ chồng mới có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn thì kể từ ngày 1/1/2015, cha, mẹ, người thân thích khác cũng có thể yêu cầu giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

Ngoài những nội dung trên, Luật HN-GĐ 2014 tiếp tục không thừa nhận hôn nhân đồng tính. Quy định về con do người vợ mang thai trong thời kỳ hôn nhân cũng được luật hóa. Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ mang thai trong thời kỳ hôn nhân. Nếu cha, mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và phải được tòa án xác định.

Kim Kim