Luật Khiếu nại - những điểm mới cần biết

Luật Khiếu nại đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 11/11/2011, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2012. Một số điểm mới của Luật sẽ giúp bà con khiếu nại đúng pháp luật và đảm bảo quyền lợi của mình.

Được ủy quyền cho luật sư đi khiếu nại

Theo Luật Khiếu nại, ngoài việc tự mình khiếu nại các quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính Nhà nước… người khiếu nại còn có quyền ủy quyền cho luật sư khiếu nại để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trước đây, người khiếu nại chỉ được phép nhờ luật sư giúp đỡ về pháp luật trong quá trình khiếu nại, thì nay, tại khoản 1, điều 12 của Luật quy định cụ thể: người khiếu nại có quyền ủy quyền cho luật sư hoặc trợ giúp viên pháp lý khiếu nại để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Đồng thời, Luật Khiếu nại cũng quy định một số quyền khác cho người khiếu nại mà trước đây không quy định như quyền được biết, đọc, sao chụp, sao chép tài liệu, chứng cứ do người giải quyết khiếu nại thu thập để giải quyết khiếu nại, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật Nhà nước; quyền yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đang lưu giữ, quản lý thông tin, tài liệu liên quan tới nội dung khiếu nại cung cấp thông tin, tài liệu đó cho mình trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày có yêu cầu để giao nộp cho người giải quyết khiếu nại, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật Nhà nước…

Luật Khiếu nại cho phép đương sự được ủy quyền cho luật sư đi khiếu nại. Trong ảnh: Một phiên tòa xét xử vụ án tham ô tại TAND tỉnh. Ảnh: K.P

Một điểm mới đáng lưu ý về trình tự khiếu nại là nếu như trước đây, người khiếu nại lần đầu phải khiếu nại với người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính, thì nay, theo quy định tại điều 7 của Luật, những đối tượng này có quyền khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính, hoặc có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính. Việc khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án vẫn có thể thực hiện ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình giải quyết khiếu nại.

Nếu trước đây không có quy định cụ thể về việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật, thì nay, tại mục 4, chương III của Luật quy định cụ thể những người có trách nhiệm thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật và việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật nhằm bảo đảm các quyết định giải quyết khiếu nại tuân thủ theo đúng quy định pháp luật.

Khiếu nại đông người

Luật đã bổ sung quy định mới về trường hợp nhiều người khiếu nại về cùng một nội dung. Theo đó, nhiều người đến khiếu nại về cùng một nội dung mà khiếu nại trực tiếp thì cơ quan có thẩm quyền tổ chức tiếp và hướng dẫn người khiếu nại cử đại diện để trình bày nội dung khiếu nại; người tiếp nhận khiếu nại ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản. Nếu nhiều người khiếu nại bằng đơn thì trong đơn phải có chữ ký của những người khiếu nại và phải cử đại diện để trình bày khi có yêu cầu của người giải quyết khiếu nại (khoản 4, điều 8). Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung thêm quy định về việc ra quyết định giải quyết khiếu nại của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong trường hợp này (khoản 3, điều 31).

Khuyến khích đối thoại khi giải quyết khiếu nại

Trên tinh thần của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998 và các Luật Sửa đổi bổ sung năm 2004, 2005 về thụ lý giải quyết khiếu nại; thời hạn, thời hiệu khiếu nại và giải quyết khiếu nại; thẩm tra, xác minh; thu thập tài liệu liên quan... đến việc ra quyết định giải quyết khiếu nại, Luật Khiếu nại bổ sung một số quy định mới về trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại cho phù hợp với thực tiễn theo hướng đơn giản, công khai, dân chủ, kịp thời, tạo điều kiện thuận lợi cho người khiếu nại. Đặc biệt, Luật quy định việc gặp gỡ, đối thoại trong trường hợp cần thiết và có thể mời đại diện tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp có liên quan tham dự. Đối với những vụ việc phức tạp, trước khi ra quyết định giải quyết khiếu nại, nếu thấy cần thiết, người giải quyết khiếu nại có thể thành lập Hội đồng tư vấn để tham khảo ý kiến làm cơ sở cho việc giải quyết khiếu nại.

K.P