Má và mùa khai trường

Má chỉ có vỏn vẹn năm mùa khai trường. Má nói, má chỉ học hết lớp 5. “Là vì nhà ngoại nghèo nên má không có tiền tới lớp nữa, chứ không phải má học dốt hay lười học đâu nghen!”. Má hay thiệt là hay. Đang kể má lại chêm vào câu như thế. “Má hay à nha, có ai nói chi đâu mà má lại thanh minh như vậy”. Đám con trêu lại má, má bối rối. Trông má buồn cười gì đâu.

Mùa khai trường của chúng tôi, năm nào má cũng bận rộn. Má tranh thủ dành hai ngày ròng, xuống chợ mua tập vở, cặp sách, bút phấn cho đám con. Tối tối sau khi xong công việc, má lại tỉ mẩn bọc, viết từng chiếc nhãn vở với dòng chữ thẳng thớm, tròn vo dán vô. Gì chứ, vô năm học má chẳng để cho đám con thiếu thốn sách vở, đồ dùng học tập căn bản. Năm dư dả chút tiền má dẫn chị em tôi đi sắm quần áo mới. Có năm không có quần áo mới, má nghèn nghẹn. “Chịu khó mặc đồ cũ, năm sau má mua nghen”. Chẳng bao giờ má hứa mà không làm. Đúng năm sau chị em tôi có quần áo mới để mặc ngay trong ngày khai trường. Hồi đó, tôi vô tư lắm, tung tăng niềm vui với quần áo mới nhưng đâu biết để mua được bộ quần áo đó má phải cực nhọc biết nhường nào. Lớn lên ngẫm lại, mỗi mùa khai trường má làm lụng nhiều hơn. Mới thấy má ngoài đồng chăm rau, thoắt cái má về nhà ra chuồng chăm heo, gà. Ngoài làm đồng má còn đi thu mua đồng nát, nhận lá về chằm nón và đan thủ công giỏ xách bằng cọng lục bình phơi khô. Thời gian một ngày của má eo hẹp, tôi có cảm giác như má lúc nào cũng thiếu, nhất là giấc ngủ. Buổi tối má thức rất khuya, sáng sớm đã thấy má dậy từ khi nào rồi. Vì thế nên, đôi mắt của má lúc nào cũng trũng sâu, quầng đen vây kín.

Ngày khai trường của các con má dậy thiệt sớm, vào bếp nấu bữa sáng cho đám con ăn thật no. Cho dù chỉ là củ khoai, hay bát cơm nguội rang với tóp mỡ. Có năm má còn nấu xôi đậu đỏ, ăn no căng rún. Má cười xuề, ngày khai trường phải ăn no để còn có sức mà vui với thầy cô, bạn bè. Đói làm sao mà vui được.

Kỷ niệm với má trong mùa khai trường trong tôi nhiều lắm. Nhưng có lẽ nhớ nhất vẫn là mùa khai trường đầu tiên của đời học sinh. Hồi đó nhà tôi nghèo lắm! Một chiếc xe đạp để đi cũng không có. Đường sá chưa đổ bê-tông như bây giờ, đường vẫn là đường đất, sỏi đá lô nhô. Trước ngày khai trường trời đổ mưa nên đường lầy lội khủng khiếp. Má sợ bộ quần áo trên người tôi dơ nên cứ mỗi lần qua vũng lầy má lại cõng tôi trên lưng. Chân má đi trần, cứ thế dò dẫm từng bước một. Tôi nằm trên lưng nghĩ dại nếu không may cả hai mẹ con ngã nhào thì không biết phải làm sao. Tôi lo cho má nhiều hơn. Khoảnh khắc áp mặt trên tấm lưng gầy gò của má với hơi thở dốc mãi là khoảnh khắc mà tôi chẳng bao giờ quên được. Cứ nghĩ đến tim tôi lại nhói đau. Đến lớp tôi vẫn không dám rời má nửa bước. Tôi vốn dĩ là một đứa nhút nhát, sau rất nhiều lần khóc nhè, dưới sự dỗ dành của má, tôi mới chịu theo cô vào lớp.

Những năm về sau mặc dù đã lớn nhưng má vẫn dành thời gian đưa tôi tới trường trong ngày khai trường. Thi thoảng lũ bạn vẫn chọc lớn tướng rồi còn để má chở. Tôi cười khì khì. Chẳng sao cả. Hạnh phúc của tôi là được má đồng hành, trong bất kể khoảnh khắc, bước ngoặt nào của cuộc đời. Cứ thế mười hai mùa khai trường trôi qua trong đời học sinh. Tôi vẫn nhớ lời dặn dò của má, phải quyết tâm học hành thành người, học thay phần má. Không dưng nghe lời má, lạ kỳ thay tôi có một động lực lớn lao, chăm lo học hành, cố gắng cho cả một năm học dài đằng đẵng.

Mùa khai trường năm nay má đã già. Tóc má pha sương khói trắng màu mây. Những đứa con của má đã khôn lớn, có gia đình nhỏ. Mỗi lần khai trường má lại điện thoại thúc giục chăm chút cho cháu từng li từng tí. Má dặn dò hệt như hồi xưa má dặn chúng tôi. Còn tôi, mỗi mùa khai trường lại nhớ tới má, niềm rưng rưng lại ùa về…

Tăng Hoàng Phi