Truyền hình
Xã Vĩnh Hưng (huyện Vĩnh Lợi) xưa nay không chỉ nổi tiếng là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, mà còn là nơi có nhiều món ăn đồng quê dân dã. Đặc biệt, món mắm chua không xương Vĩnh Hưng luôn là món ăn “khoái khẩu” của nhiều người.
Vợ ông Phạm Văn Cát trước mẻ mắm chua chuẩn bị xuất bán ra thị trường. Ảnh: M.N
Đặc sản mắm chua không xương
Ông Ba Hưng (Mã Thành Hưng, 72 tuổi, ngụ xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lợi) cho biết, khoảng năm 1960, ông học được cách làm món mắm chua. Sau năm 1975, cứ mỗi mùa vụ tát đìa, ông dành cá lớn để ăn tươi hoặc phơi khô, cá nhỏ làm mắm chua để ăn trong gia đình, chiêu đãi bạn bè. Thưởng thức xong, ai cũng tấm tắc khen ngon, thậm chí có người còn hỏi mua. Thấy vậy, ông liền sản xuất mắm chua cung cấp cho bà con trong xóm và các chợ xã lân cận. Sau đó, ông Năm Cát (Phạm Văn Cát - anh em cột chèo với ông Ba Hưng) cũng làm mắm chua để bán.
Nguyên liệu làm mắm chua chủ yếu là cá rô, cá sặc loại cỡ 2 - 3 ngón tay, cá lóc đồng loại nhỏ cùng với các gia vị: muối, đường, riềng, tỏi, ớt… Mắm chua sử dụng trong khoảng thời gian 10 - 15 ngày, nếu có tủ lạnh bảo quản thì thời gian lâu hơn.
Xã Vĩnh Hưng có 8 ấp với hơn 1.900 hộ dân nhưng chỉ có khoảng chục hộ làm mắm chua bán ra thị trường. Trong đó, tập trung nhiều tại ấp Trung Hưng 1A, Trung Hưng 1B.
Mắm chua Vĩnh Hưng bán chạy tại một số tỉnh, thành trong cả nước. Ông Ba Hưng cho biết: “Khoảng 10 ngày là tôi xuất bán một lần với 200kg mắm. Giá bán sỉ 45.000 đồng/kg, giá bán lẻ 50.000 đồng/kg. Thường thì thương lái ở các chợ trong tỉnh và ngoài tỉnh đặt hàng trước”.
Cần đăng ký nhãn hiệu hàng hóa độc quyền
Mắm chua Vĩnh Hưng được nhiều người biết đến, nhưng chưa có hộ hay cơ sở nào ở đây đăng ký nhãn hiệu để được bảo vệ độc quyền. Ông Năm Cát kể: “Nhiều lần tôi đến cơ quan chức năng để làm thủ tục đăng ký nhãn hiệu nhưng thấy quá nhiều thủ tục nên tôi ngán ngại, không đăng ký”.
Mặt khác, ông Ba Hưng, ông Năm Cát cho rằng, gia đình làm nghề mắm chua truyền thống, kinh doanh nhỏ lẻ và có bí quyết riêng nên không cần thiết phải đăng ký nhãn hiệu. Một số khách hàng lo sản phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) nên đã yêu cầu ông Năm Hưng gửi mẫu mắm đi xét nghiệm, và kết quả là sản phẩm an toàn. Vì vậy, đến nay, các khách hàng này hàng tháng vẫn đặt mua mắm chua của ông số lượng lớn. Gia đình ông Ba Hưng cũng đã tự in nhãn hiệu “Hưng - Huệ” dán vào sản phẩm.
Theo ông Trương Văn Tiến, Giám đốc Trung tâm Y tế xã Vĩnh Hưng, Trưởng đoàn Thanh tra liên ngành huyện Vĩnh Lợi: “Qua kiểm tra cơ sở của ông Ba Hưng chưa phát hiện có dấu hiệu vi phạm ATVSTP hoặc bị khiếu kiện liên quan đến mắm chua, nên đơn vị chức năng chưa bốc mẫu để xét nghiệm. Do đó, không có cơ sở khẳng định mắm chua Vĩnh Hưng có hóa chất, không đảm bảo ATVSTP”.
Tuy nhiên, ông Huỳnh Hùng Dũng, Phó Giám đốc Sở KH-CN, nhận định: “Để giữ vững thương hiệu, đảm bảo tiêu chuẩn ATVSTP, phòng ngừa các rủi ro có thể xảy ra dính dáng đến pháp luật, Sở KH-CN khuyến cáo các hộ sản xuất mắm chua Vĩnh Hưng nên liên hệ Phòng Sở hữu trí tuệ (Sở KH-CN) để được tư vấn, hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho bà con đăng ký. Khi có nhãn hiệu độc quyền (cá nhân hoặc tập thể), bà con sẽ được hỗ trợ để không ngừng cải tiến, đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao chất lượng, mẫu mã hàng hóa, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trên thị trường”.
Thiết nghĩ, chính quyền, các ngành chức năng cần tuyên truyền, giải thích cho các hộ sản xuất mắm chua Vĩnh Hưng hiểu được lợi ích lâu dài khi sản phẩm được đăng ký nhãn hiệu cũng như những hậu quả pháp lý khi cơ sở tự in nhãn dán trên sản phẩm. Đồng thời tạo mọi điều kiện để mắm chua Vĩnh Hưng ngày càng mở rộng thị trường.
MỸ NGHI
Xem thêm bình luận