Mấy vấn đề cần quan tâm

ĐCTT đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu trong đời sống của đại đa số người dân. Cho nên, bảo tồn và phát huy tinh hoa giá trị của bộ môn nghệ thuật này là vô cùng cấp thiết.

Một tiết mục trong buổi giao lưu đờn ca tài tử của các câu lạc bộ ở TP. Bạc Liêu.  Ảnh: N.V

Theo đó, các cấp, các ngành cần tạo sự đồng thuận cao trong việc bảo tồn và phát huy giá trị ĐCTT trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hành, sáng tạo và truyền dạy bộ môn nghệ thuật này trong các gia đình, trường học, câu lạc bộ và cộng đồng xã hội, nhằm nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân địa phương. Tập cho giới trẻ (từ cấp tiểu học) tiếp cận với ĐCTT, thông qua các bài bản vắn, làn điệu vui tươi… để bước đầu các em làm quen với điệu thức nhạc cổ truyền ĐCTT rồi dần dần đi đến đam mê, yêu thích.

Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động nhanh chóng có kế hoạch tuyên truyền và tuyển chọn “hạt giống” mở các lớp dạy ĐCTT, dạy phương pháp sử dụng các nhạc cụ dân tộc. Từ đó truyền dạy cho các đối tượng thanh thiếu niên tại các thiết chế, nhà văn hóa ấp, khóm, xã, trường học trong dịp hè hàng năm. Thường xuyên tổ chức các cuộc thi, hội diễn, liên hoan, giao lưu để khuyến khích trình diễn nhạc cụ dân tộc và ĐCTT Nam bộ tại địa phương. Tăng cường nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm nâng cao chất lượng nghệ thuật ĐCTT như: hoạt động kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa, truyền dạy, trình diễn…; đưa nội dung về ĐCTT thành một bộ môn nhạc lý cổ truyền đào tạo, bồi dưỡng trong các cơ sở đào tạo của tỉnh.

Mỗi huyện, thị xã, thành phố cần nghiên cứu, tham mưu xây dựng quy chế thực hiện bảo tồn và phát huy ĐCTT có tính bắt buộc ở các khóm, ấp văn hóa của địa phương. Nói cách khác, đây là tiêu chí để xem xét mức độ đạt chuẩn văn hóa của các khóm, ấp theo hướng phát huy tốt tính xã hội hóa, hỗ trợ cộng đồng phục hồi, lưu truyền các bản Tổ, các tập quán phong tục tốt đẹp, tín ngưỡng và các lễ hội liên quan đến bộ môn nghệ thuật này. Mặt khác, cần đa dạng hóa các hình thức tổ chức, bảo trợ của các doanh nghiệp trong việc thành lập và phát triển các đội, nhóm, câu lạc bộ ĐCTT… Đa dạng hóa các hoạt động giao lưu, hội thi, hội diễn; chú trọng phát hiện đào tạo, bồi dưỡng tài năng; chú trọng hoạt động sáng tác lời mới, sáng tạo trong đạo diễn dàn dựng, xây dựng kịch bản.

Hướng tới, cứ theo chu kỳ 3 năm có  một tỉnh hoặc thành phố đăng cai tổ chức Festival ĐCTT quốc gia, quá trình đó hàng năm các huyện, thị xã, thành phố cần có kế hoạch phối hợp, liên kết những hoạt động truyền thống thiết thực nhằm giới thiệu, phổ biến, phát huy nghệ thuật ĐCTT Nam bộ như: giao lưu với các câu lạc bộ ĐCTT tiêu biểu, liên hoan ĐCTT của địa phương; trưng bày, giới thiệu những hiện vật quý của ĐCTT; thi sáng tác những bài bản mới về ĐCTT. Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, tọa đàm, hội thảo về ĐCTT cho đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, nghệ nhân, nghệ sĩ, câu lạc bộ và cộng tác viên, quần chúng nhân dân nhằm nâng cao trình độ nghệ thuật, nghiên cứu. Đề xuất với các cấp có thẩm quyền cần có chính sách đãi ngộ, khen thưởng và phong tặng danh hiệu vinh dự của Nhà nước cho các nghệ nhân ĐCTT có nhiều đóng góp xuất sắc trong việc bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT Nam bộ. Thông qua đó, tổ chức tuyên truyền, vận động và khuyến khích, cổ vũ các nghệ nhân trẻ tuổi tham gia luyện tập các bài bản tài tử mới có nội dung ca ngợi quê hương, đất và người Bạc Liêu; từ đó khẳng định giá trị của di sản văn hóa phi vật thể này luôn phát triển, thấm sâu một cách tự nhiên trong đời sống cộng đồng.

Cấp ủy và chính quyền các địa phương cần quan tâm hơn nữa đối với chính sách đãi ngộ cho nghệ nhân, nghệ sĩ, người có công bảo tồn, phát huy nghệ thuật ĐCTT; hỗ trợ kinh phí để duy trì hoạt động của các khóm, ấp, câu lạc bộ, đội, nhóm ĐCTT, gia đình tài tử, dòng họ tài tử. Củng cố, nâng chất hoạt động của các câu lạc bộ, đội, nhóm ĐCTT và đưa bộ môn nghệ thuật này vào sinh hoạt tại các thiết chế văn hóa xã, nhà văn hóa ấp; đồng thời thực hiện công tác xã hội hóa trong việc vận động xây dựng quỹ hỗ trợ nghệ thuật ĐCTT để nuôi sống các câu lạc bộ hiện có, nhằm tạo điều kiện cho công tác bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật ngày càng đạt hiệu quả cao hơn.

CÔNG DIỆP (Sở VH-TT&DL)