Mẹ có thể đại diện cho cha để lập di chúc được không?

Hỏi: Cha tôi bất ngờ lâm bệnh nặng, tính mạng nguy kịch. Trước khi bệnh, cha mẹ tôi đã họp gia đình, tuyên bố việc sẽ lập di chúc cho các con. Không ngờ chưa kịp thực hiện thì cha tôi bệnh nặng.

Nay, mẹ tôi muốn thực hiện ý nguyện của cha tôi trước khi ông qua đời, bà muốn thực hiện việc lập di chúc và đại diện luôn cho cha tôi.

Xin hỏi, mẹ tôi có thể đại diện cho cha tôi lập di chúc được không nếu đó là ý nguyện chung của cha mẹ tôi, đã có họp gia đình, tất cả anh chị em chúng tôi đều làm chứng và đồng ý?

Tieumuoi88@yahoo.com.vn

Trả lời: Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật (Điều 631 Bộ luật Dân sự). Đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác, kể cả khi người đó là chồng mình thì cá nhân cũng không được quyền đại diện để lập di chúc.

Trong trường hợp của gia đình bạn, mẹ bạn không thể đại diện cho cha bạn để lập di chúc chung, ngay cả khi các anh chị em bạn đều thống nhất, đồng ý. Mẹ bạn chỉ có thể lập di chúc với phần tài sản của mẹ bạn mà thôi.

Tuy đang bệnh nặng, nhưng cha bạn vẫn có thể thực hiện quyền lập di chúc để định đoạt tài sản bằng hai hình thức, đó là lập di chúc miệng hoặc di chúc bằng văn bản.

Di chúc miệng: trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa do bệnh tật hoặc các nguyên nhân khác mà không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng. Sau 3 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất 2 người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 5 ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực.

Di chúc bằng văn bản: Trong trường hợp người lập di chúc không thể tự mình viết bản di chúc thì có thể nhờ người khác viết, nhưng phải có ít nhất 2 người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.

Thân ái!

Luật gia Kim Phượng