Phía sau mỗi người từng lầm lỡ là một câu chuyện nhiều day dứt. Phía sau những lỗi lầm luôn là khát vọng được làm lại cuộc đời. Điều họ cần không chỉ là việc làm, sinh kế hay một mái ấm, mà còn là sự cảm thông, một niềm tin và cơ hội để bắt đầu lại.
Với quan điểm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù, người sau cai nghiện ma tuý tái hoà nhập cộng đồng. Tại Cà Mau, những chính sách ấy được hiện thực hoá bằng sự chung tay của lực lượng Công an, Ngân hàng Chính sách xã hội, các ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương, tạo điểm tựa để những người từng lầm lỡ ổn định cuộc sống, vươn lên bằng lao động chân chính.
Loạt bài “Trở về từ lầm lỗi” ghi lại những câu chuyện người thật, việc thật về hành trình vượt qua mặc cảm, tìm lại niềm tin và viết tiếp cuộc đời. Qua đó lan toả thông điệp: Một lỗi lầm không phải là dấu chấm hết. Điều quan trọng là họ có nắm bắt cơ hội để làm lại cuộc đời hay không.
Bước qua cánh cổng trại giam chưa phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu của một hành trình đầy thử thách. Họ trở về với gia đình, xóm làng, bắt đầu hoà nhập cuộc sống bằng một công việc tử tế và nỗ lực từng ngày để tìm lại niềm tin đã đánh mất. Hành trình ấy không chỉ cần ý chí của bản thân, mà còn cần sự cảm thông, sẻ chia và cơ hội từ cộng đồng.
Giữa hành trình ấy, vẫn có những cánh cửa chưa bao giờ khép lại!
Một buổi sáng cuối tháng Bảy, tiếng máy nổ từ tiệm sửa xe của H.M.H., (sinh năm 1997), ở ấp Mỹ Tân, Xã Tạ An Khương, vang lên giữa xóm quê yên bình. Đôi tay đầy dầu nhớt của H. thoăn thoắt tháo ốc, thay ruột xe, kiểm tra máy.
Ít ai biết, hơn một năm trước, H. trở về sau thời gian chấp hành án phạt tù.
Từng là Phó Bí thư Chi đoàn ấp, năng động và được nhiều người quý mến, H. phạm tội và bị tuyên phạt 3 năm tù.
Nhắc lại chuyện cũ, H. không né tránh.
Nhờ chấp hành tốt nội quy, tích cực học tập, lao động, H. được mãn án trước thời hạn 24 tháng. Nhưng ngày trở về cũng là lúc nỗi sợ lớn nhất xuất hiện: “Tôi sợ nhất là bà con nhìn mình bằng ánh mắt khác”.
Thế nhưng, mọi người đón H. bằng sự cảm thông.
“Khi tôi về, bà con ai cũng mừng. Nhà có rau thì đem cho rau, có món gì ngon cũng gọi qua ăn. Không ai nhắc chuyện cũ. Ai cũng động viên tôi cố gắng làm ăn”, H. xúc động.
Theo Trung tá Võ Văn Tại, Phó Trưởng Công an Xã Tạ An Khương, địa phương hiện quản lý khoảng 40 trường hợp chấp hành xong án phạt tù trở về sinh sống. Công an xã lập hồ sơ quản lý, thường xuyên gặp gỡ, nắm bắt tâm tư, phối hợp các đoàn thể hỗ trợ việc làm, đồng thời tuyên truyền để người dân không kỳ thị người hoàn lương.
Qua rà soát, bình xét công khai, H. được vay 100 triệu đồng theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ để đầu tư phát triển kinh tế.
Có vốn, H. mở rộng tiệm sửa xe, mua thêm dụng cụ, nhận sửa cả xe máy và máy nổ. Thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng, cuộc sống gia đình dần ổn định.
Điều khiến H. hạnh phúc hơn cả là đám cưới sau ngày trở về. Lo sợ bà con ngại ngần, nhưng trái lại, lối xóm đến rất đông; gia đình vợ cũng mở lòng đón nhận. Giờ đây, khi vợ mang thai 5 tháng, H. càng thấm thía trách nhiệm của người chồng, người cha.
Ở xã Phú Mỹ, câu chuyện của N.C.N. cũng mang nhiều day dứt.
Chỉ vì phút nóng giận, anh gây ra hậu quả khiến một người mất mạng và phải nhận mức án hơn 12 năm tù. Những năm tháng sau song sắt, ngoài nỗi ân hận vì phạm tội, điều khiến anh đau nhất là hình ảnh người mẹ già và đứa con nhỏ chờ ngày mình trở về.
Nhờ cải tạo tốt, N. được chấp hành xong án trước thời hạn 3 năm 5 tháng. Ngày trở về, anh cũng mang theo nỗi lo bị cộng đồng xa lánh. Nhưng điều chờ đón anh lại là sự cảm thông.
Được cán bộ địa phương hướng dẫn, N. vay 40 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để cải tạo vuông tôm và mở quán ăn nhỏ, tạo thêm sinh kế cho gia đình.
Bà Nguyễn Thị Vân, Bí thư Chi bộ ấp Đất Sét, cho biết địa phương luôn theo dõi quá trình tái hoà nhập của từng trường hợp.
Không chỉ người chấp hành xong án phạt tù, nhiều người sau cai nghiện ma tuý cũng đang bắt đầu lại từ những cơ hội như thế.
Ng.H.S., ở Xã Quách Phẩm, từng có nhiều năm chìm đắm trong cái “chết trắng”. Sau thời gian cai nghiện tự nguyện, S. trở về với quyết tâm không để cha mẹ phải khóc thêm lần nữa.
Theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, S. được vay 100 triệu đồng để đầu tư mô hình nuôi tôm - cua - sò kết hợp. Ngoài chăm sóc vuông nuôi, S. còn đi nấu ăn thuê để tăng thu nhập.
Khát vọng ấy thật giản dị: được lao động, nuôi cha mẹ và sống như bao người khác.
Phía sau mỗi người hoàn lương luôn có những khoảng trống khó lấp đầy: mặc cảm, thiếu vốn, thiếu việc làm và nỗi lo bị xã hội quay lưng.
Vì vậy, Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù và Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma tuý không đơn thuần là những khoản vay hỗ trợ sinh kế.
Đó còn là cách Đảng và Nhà nước trao thêm cơ hội để người biết hối cải tự đứng lên bằng sức lao động của mình. Những chủ trương ấy đang được hiện thực hoá bằng sự vào cuộc của Công an, Ngân hàng Chính sách xã hội, chính quyền cơ sở, các đoàn thể và cộng đồng dân cư.
Bài viết có sử dụng hình ảnh minh hoạ bằng AI.
Kim Cương - Băng Thanh - Hữu Đệ - Lê Tuấn
