Mở hướng nông nghiệp xanh

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CÐS) quốc gia, tỉnh Cà Mau đang từng bước định hình nền nông nghiệp xanh, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu (BÐKH). Các mô hình nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng, lúa - tôm hữu cơ cùng việc ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) vào sản xuất cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển nông nghiệp của địa phương. Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau có cuộc trao đổi với ông  Bùi Tứ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau về nội dung này.

• Nghị quyết 57 đi vào thực tiễn
• Tổng Bí thư Tô Lâm: Triển khai Nghị quyết 57 phải quyết liệt, bài bản hơn, gắn với kết quả cụ thể
• Đoàn Kiểm tra số 22 kiểm tra việc triển khai Nghị quyết 57 tại các sở, ngành

- Thưa ông, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã được ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau triển khai gắn với phát triển nông nghiệp xanh như thế nào?

Ông Bùi Tứ Hải: Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về KHCN, đổi mới sáng tạo và CÐS, xem đây là nền tảng quan trọng để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng xanh, bền vững và thích ứng với BÐKH, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Cà Mau từng bước phát triển các mô hình nuôi tôm công nghệ cao, tôm sinh thái dưới tán rừng, lúa - tôm, sản xuất hữu cơ và giảm phát thải trong nông nghiệp. Ðồng thời, tỉnh xây dựng nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành về nông nghiệp, đất đai, môi trường, thuỷ sản, tài nguyên nước và BÐKH, phục vụ dự báo, quản lý vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc và cảnh báo môi trường. Ngành cũng đẩy mạnh ứng dụng AI, IoT, Big Data trong giám sát sản xuất, cảnh báo thiên tai; cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trên môi trường số. Nghị quyết số 57-NQ/TW tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động trong toàn ngành, từng bước hình thành nền nông nghiệp xanh, hiện đại, ứng dụng công nghệ và dữ liệu số làm nền tảng phát triển.

Mô hình lúa giảm phát thải đang được quan tâm, nhân rộng tại Cà Mau.

 - Ông có thể chia sẻ những mô hình hay, sáng tạo đang triển khai hiệu quả hiện nay?

Ông Bùi Tứ Hải: Hiện trên địa bàn tỉnh Cà Mau có nhiều mô hình sản xuất xanh, ứng dụng KHCN và CÐS đang phát huy hiệu quả, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Tiêu biểu là mô hình nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng, vừa bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn, vừa tạo ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, nâng cao giá trị kinh tế cho người dân.

Mô hình lúa - tôm đang được mở rộng theo hướng sản xuất hữu cơ, giảm phát thải, hạn chế sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hoá học, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản.

Trong lĩnh vực CÐS, ngành đang triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu nông nghiệp tỉnh Cà Mau, nhằm hỗ trợ quản lý vùng sản xuất, vùng nuôi, theo dõi diễn biến môi trường, dịch bệnh và phục vụ công tác chỉ đạo điều hành theo thời gian thực. Ngoài ra, một số mô hình ứng dụng công nghệ IoT trong nuôi thuỷ sản bước đầu mang lại hiệu quả tích cực như: giám sát chất lượng nước, tự động hoá một số khâu trong sản xuất, giúp giảm chi phí, giảm rủi ro và nâng cao năng suất.

Ngành cũng đang triển khai số hoá, làm sạch hồ sơ và dữ liệu đất đai, dự kiến hoàn thành trong năm 2026; hướng tới cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính về đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu nền địa lý và các hệ thống dữ liệu chuyên ngành để phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin nhanh chóng, minh bạch hơn.

- Thời gian tới, ngành sẽ tập trung những giải pháp chiến lược nào để thúc đẩy nông nghiệp xanh và CÐS?

Ông Bùi Tứ Hải: Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định tiếp tục lấy KHCN, đổi mới sáng tạo và CÐS làm động lực phát triển ngành nông nghiệp theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Tỉnh Cà Mau xây dựng Kế hoạch CÐS ngành giai đoạn 2026-2030 theo hướng quản lý, điều hành trên nền tảng dữ liệu số, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Tập trung hoàn thiện hạ tầng số, xây dựng đồng bộ các cơ sở dữ liệu về đất đai, nông nghiệp, môi trường, thuỷ sản, khí tượng thuỷ văn, nền địa lý... bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối liên thông và dùng chung.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là triển khai các nền tảng số lớn như Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu nông nghiệp tỉnh Cà Mau (Agri Geo Platform), hệ thống IoT phục vụ quan trắc môi trường và sản xuất thông minh, hệ thống truy xuất nguồn gốc nông - thuỷ sản, hệ thống báo cáo điều hành thông minh và các nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý theo thời gian thực. Ðẩy mạnh ứng dụng AI, Big Data, công nghệ GIS, blockchain và IoT trong giám sát môi trường, quản lý vùng nuôi, cảnh báo thiên tai, dự báo dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cũng như năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp tỉnh. Tiếp tục nhân rộng các mô hình sản xuất xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp phát thải thấp; thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng tôm thông minh, hỗ trợ người dân ứng dụng nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và tham gia các nền tảng số phục vụ sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Huỳnh Quốc Việt cùng lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành tham quan mô hình lúa tôm càng xanh tại xã U Minh.

Ðối với lĩnh vực môi trường và thích ứng BÐKH, ngành sẽ từng bước xây dựng hệ thống quan trắc biển - ven bờ thông minh, hệ thống MRV số phục vụ thị trường tín chỉ carbon rừng ngập mặn, phát triển kinh tế xanh và kinh tế carbon thấp.

Tập trung đào tạo nguồn nhân lực số, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức, hợp tác xã và người dân; triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” để người dân có thể tiếp cận, khai thác và sử dụng hiệu quả các nền tảng số trong sản xuất và đời sống.

Với định hướng này, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau kỳ vọng CÐS không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo ra giá trị mới cho người dân, doanh nghiệp, xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, bền vững và thích ứng hiệu quả với BÐKH.

- Xin cảm ơn ông!

Loan Phương thực hiện