Mỏi mòn chờ được an cư

Mặc dù cuộc sống không có tương lai, nhưng các thế hệ nối tiếp của người dân trong làng rừng vẫn cứ sinh sôi nảy nở và sống bám trên đất lâm phần. Lúc nào bà con cũng mơ ước có một mái nhà lành lặn để được an cư lạc nghiệp. Dự án tái định cư đã được triển khai, song để giải quyết vấn đề lạc nghiệp cho hơn 3.800 nhân khẩu sau khi tái định cư vẫn còn là một bài toán khó.

Khát vọng an cư

Từ lâu, bà con trong làng rừng luôn khao khát có một mái nhà để che mưa che nắng. Anh Cao Văn Út (ấp 12, xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình) cho biết: “Cuộc sống chỉ tính từng ngày với bữa đói bữa no. Miếng ăn còn không có thì làm gì có tiền mua đất xây nhà. Tôi ở trên đất rừng hơn 10 năm rồi. Nhà của tôi đang ở là nhờ bà con, anh em thương tình, mỗi người giúp cho một ít dựng nên. Người dân ở xóm nghèo này luôn mơ ước có được một mái nhà”.

Người dân sống bám trên đất lâm phần ở xã Vĩnh Hậu A (huyện Hòa Bình) đã quen với việc khai thác nguồn lợi dưới tán rừng. Ảnh: P.Đ

Một vấn đề khác là việc gia tăng dân số trong các làng rừng. Trung bình mỗi cặp vợ chồng có từ 4 - 10 con. Các thế hệ này lớn lên được dựng vợ gả chồng và lại tiếp tục làm nhà sống tạm trong rừng phòng hộ. Bà Sơn Thị Điệp (ấp Vĩnh Mẫu, xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) nói: “Tôi có 6 người con. Vợ chồng tôi nghèo nên con cái cũng nghèo, và giờ các cháu tôi cũng đi bắt ốc, bắt nghêu kiếm sống. Xóm này nhà ai cũng đông con”. Do không có đất và thiếu phương tiện sản xuất, những thế hệ tiếp theo trong làng rừng lại tiếp tục phá rừng để kiếm cái ăn. Nếu không nhanh chóng có giải pháp di dời bà con ra khỏi rừng, thì vài năm nữa số hộ dân trong làng rừng sẽ không dừng lại con số 915 hộ với 3.810 người như hiện nay.

Bài toán lạc nghiệp

Để giúp người dân sống ven rừng phòng hộ có điều kiện an cư, tỉnh đã triển khai Dự án khu dân cư tái định cư rừng phòng hộ Bạc Liêu. Theo Sở NN&PTNT, dự án có 8 khu nhà, trong đó giai đoạn 1 với 2 khu hiện đang xây dựng gồm: Khu nhà ở ấp Bửu 2 (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) và ấp Biển Đông B (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu). Theo dự kiến, đến giữa năm 2016 sẽ có gần 80 hộ dân trong làng rừng được di đời. Giai đoạn 2 với 5 khu nhà còn lại sẽ tiếp tục hoàn thành vào cuối năm 2018. Khi đó toàn bộ dân sống bám trên đất lâm phần sẽ được an cư. Các khu còn lại gồm: Khóm Bờ Tây (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu); ấp 13, ấp Thống Nhất, ấp Vĩnh Mẫu (xã Vĩnh Hậu, huyện Hòa Bình); ấp Vĩnh Mới (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình); các khu ở ấp Cái Cùng, ấp Trường Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) và ấp Gò Cát (xã Điền Hải, huyện Đông Hải).

Bên cạnh việc an cư, vấn đề lạc nghiệp mới thật sự là thách thức lớn. Những ngôi nhà mới trong các khu tái định cư sẽ khó “giữ chân” bà con nếu họ không có thu nhập ổn định. Ông Kim Hùng, một người sống trong làng rừng (thuộc ấp Vĩnh Mới) bày tỏ: “Chúng tôi quen sống bằng nghề biển rồi. Làm ngày nào ăn ngày đó. Làm buổi sáng thì mua gạo cho buổi chiều, giờ không bám vào rừng, vào biển thì chẳng biết làm gì!”. Thu nhập trung bình của một lao động ở làng rừng từ 15.000 - 100.000 đồng/ngày. Như vậy, câu hỏi đặt ra là khi vào ở các khu nhà tái định cư, người dân sẽ làm gì để có được nguồn thu nhập như trên? Nếu không có công ăn việc làm ổn định thì tất yếu họ sẽ trở lại tiếp tục tàn phá nguồn lợi thủy sản, tài nguyên rừng.

Theo ông Nguyễn Văn Út, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh: “Ở các tỉnh khác, sau khi được tái định cư, người dân sẽ được đảm bảo đời sống bằng giải pháp thành lập các hợp tác xã. Trước đây, bà con đã quen sống bám vào rừng vào biển, thì nay, nếu chúng ta thành lập các hợp tác xã nuôi trồng thủy sản trên bãi bồi thì người dân có nguồn thu nhập; đồng thời bảo vệ tài nguyên của biển, của rừng. Về lâu dài, chúng ta cần kết hợp với các chương trình đào tạo nghề, giải quyết việc làm để bà con có được cuộc sống ổn định”.

Phạm văn