Món canh khoai mì của mẹ

Một chiều lang thang nơi phố thị. Xe cộ, người qua lại tấp nập, thấp thoáng trong đó là hình ảnh những gánh hàng rong của các bà, các mẹ ở quê lên phố mưu sinh. Một bên là gánh cam, ổi tỏa hương ngào ngạt. Bên khác là mâm khoai mì luộc thơm phức. Những khúc khoai mì trắng tinh khiến lòng tôi nôn nao nhớ tới món canh khoai mì quê nghèo của mẹ.

Quê tôi ngày xưa nghèo lắm, lương thực chủ yếu sống nhờ vào cây khoai mì. Những lần có dịp đoàn tụ gia đình, anh em tôi vẫn đùa với nhau rằng: “Ngày xưa sao mình giỏi quá! Sáng, trưa, tối đều ăn khoai mì, thế mà vẫn ăn ngon lành, lớn lên khỏe mạnh”. Mẹ tôi móm mém cười lộ hàm răng đen nhánh ăn trầu: “Giỏi là nhờ cái thân già này đây!”. Chúng tôi ôm mẹ cười rôm rả. Trong mắt chúng tôi, mẹ là người phụ nữ tuyệt vời, là một đầu bếp hoàn hảo.

Thương các con phải ăn khoai mì thay cơm, mẹ đã nghĩ ra biết bao nhiêu là món để chúng tôi ăn không ngán. Hết khoai mì luộc, khoai mì nướng, khoai mì xào, chè khoai mì rồi tới bánh khoai mì... Với món canh khoai mì lại có một sức hút riêng đối với tôi.

Khoai mì mẹ chọn nấu canh là những củ có đầu cuống nhỏ, vì đầu cuống càng nhỏ sẽ càng ít xơ. Để giữ nguyên hình dáng củ khoai mì khi bóc vỏ, mẹ lấy cái mũi liềm rạch một đường từ cuống tới chóp theo hình xoắn ốc, rồi nhẹ nhàng đưa tay lẫy lớp vỏ ra dần. Xong, mẹ ngâm qua nước lạnh khoảng 1 tiếng đồng hồ để hết nhớt và khỏi bị đắng. Sau đó, mẹ vớt ra cắt khúc vừa ăn để ráo nước.

Ngày đó chưa có dầu ăn sẵn như bây giờ. Trong nhà lúc nào cũng nguyên một cái keo đựng mỡ heo. Mẹ cho khoảng 1 muỗng mỡ, phi hành lên thơm nức, cho khoai mì vào đảo qua cùng gia vị chừng 5 phút thì đổ nước vào nấu. 20 phút sau có ngay nồi canh khoai mì ngon lành. Nồi canh khoai mì mẹ nấu vừa chín tới, không bị nát, ngọt bùi. Húp muỗng nước canh, cảm thấy có vị ngọt dân dã, đồng quê. Chén canh khoai mì trắng tinh cùng với hương gạo đầu mùa quyện vào nhau thật khó tả. Ăn hết chén thứ nhất lại muốn ăn chén thứ hai...

Kinh tế quê tôi bây giờ không còn khó khăn như xưa nữa. Một số hộ vẫn trồng khoai mì, nhưng là loại khoai mì cao sản, cho năng suất cao hơn gấp 2 - 3 lần khoai mì ngày xưa. Loại khoai mì này chỉ dùng cho công nghiệp và chăn nuôi, ăn không ngon. Nghĩ lại thấy chút tiếc nuối, chút hoài niệm. Thầm cảm ơn chén canh khoai mì mẹ nấu ngày gian khó để tôi có được ngày hôm nay.

CAO VĂN QUYỀN