Một số điểm mới của Luật Nghĩa vụ quân sự

Ngày 19/6/2015, Quốc hội đã thông qua Luật Nghĩa vụ quân sự (NVQS) gồm   9 chương, 62 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016. So với trước đây, Luật NVQS năm 2015 có những điểm mới cơ bản sau đây:

Hội nghị phổ biến pháp luật cho các đơn vị chỉ đạo điểm. Ảnh: Trần Sơn

Thứ nhất, về trách nhiệm thực hiện NVQS: Điều 4 Luật đã quy định “NVQS là nghĩa vụ vẻ vang của công dân phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam”. Và bổ sung nội dung quy định mang tính nguyên tắc về việc thực hiện NVQS “Công dân không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú, trong độ tuổi thực hiện NVQS phải thực hiện NVQS theo quy định của Luật này”.

Thứ hai, về độ tuổi đăng ký NVQS: Công dân nam đủ 17 tuổi trở lên sẽ phải thực hiện đăng ký NVQS. Còn công dân nữ trong độ tuổi thực hiện NVQS trong thời bình nếu tự nguyện và quân đội có nhu cầu thì được phục vụ tại ngũ và độ tuổi đăng ký là đủ 18 tuổi trở lên.

Thứ ba, về đăng ký NVQS: Công dân đăng ký NVQS lần đầu phải trực tiếp đăng ký tại Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã nơi công dân cư trú. Việc đăng ký NVQS phải được thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch (Điều 14, Điều 15), đây là quy định mới so với trước đây. Theo Luật, công dân đã đăng ký NVQS khi thay đổi chức vụ công tác, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, tình trạng sức khỏe và thông tin khác có liên quan đến NVQS phải đăng ký bổ sung tại cơ quan đăng ký NVQS.

Thứ tư, về thời hạn phục vụ tại ngũ của hạ sĩ quan, binh sĩ: Để bảo đảm đủ thời gian huấn luyện quân sự, kỹ thuật, chiến thuật, giáo dục chính trị, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chiến đấu của quân nhân và công bằng giữa các đối tượng, Luật quy định về thời hạn phục vụ tại ngũ trong thời bình của hạ sĩ quan, binh sĩ là 24 tháng; không phân biệt thời hạn phục vụ tại ngũ của hạ sĩ quan, binh sĩ.

Thứ năm, độ tuổi gọi nhập ngũ: Trước đây, độ tuổi gọi công dân nhập ngũ trong thời bình từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi nên hằng năm tỷ lệ công dân có trình độ đại học trở lên tham gia thực hiện nghĩa vụ phục vụ tại ngũ thấp. Phần lớn công dân khi hoàn thành chương trình đại học đã bước vào tuổi 25, có một số ngành học khi hoàn thành chương trình đại học thì công dân đã hết độ tuổi gọi nhập ngũ. Vì vậy, ngoài việc quy định: “Công dân nam đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ trong thời bình từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi”, Luật đã bổ sung quy định “Công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi”.

Thứ sáu, về tạm hoãn gọi nhập ngũ: Luật quy định chỉ tạm hoãn đối với đối tượng là học sinh phổ thông, sinh viên đang được đào tạo trình độ đại học, cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo. Đối với công dân đang học tập tại các nhà trường hoặc trúng tuyển vào các trường thuộc cơ sở giáo dục không thuộc đối tượng tạm hoãn gọi nhập ngũ thì được gọi nhập ngũ và bảo lưu kết quả, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ sẽ được tiếp nhận để học tập.

Thứ bảy, về thời gian khám sức khỏe: Luật quy định cụ thể thời gian khám sức khỏe NVQS và nghĩa vụ công an nhân dân là từ ngày 1/11 đến hết ngày 31/12 hàng năm. Lệnh gọi khám sức khỏe phải được giao cho công dân trước thời điểm khám sức khỏe 15 ngày.

KHÁNH NGỌC (Sở Tư pháp)