Thứ hai, 16-11-26 23:12:16
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Một trang đời mở ra

Báo Cà Mau

(tiếp theo số báo 3421)

Minh họa: B.T

Tôi xuống xe đoạn giữa hai xóm Cầu Mới - Thào Lạng rồi lội băng đồng thêm 2 cây số nữa mới về tới xóm Bờ Xáng của mình. Mới xa gia đình, làng quê có mấy tháng mà tình cảm tôi lúc đó rất lạ. Tôi ngồi trên đầu đất ngắm ngôi nhà cũ, làng quê cũ trong một buổi chiều dần buông. Bây giờ là gần tết mà vụ lúa mùa muộn trên đồng làng tôi vẫn chưa gặt xong. Đó là một cánh đồng xâm xấp nước, đứng trên bờ mẫu thấy cá lóc nhảy xồn xộn trong một chiều cuối năm, còn lúa thì thưa rỉnh thưa rảng, chen lẫn với cỏ nước mặn và cỏ năn. Tôi nghĩ năm nay năng suất của đồng làng tôi giỏi lắm cũng chỉ đạt 7 - 8 giạ mỗi công. Chỉ bấy nhiêu thôi tôi đã thấy xốn xang đến rưng rưng nước mắt.

Tôi bước vào nhà, má tôi giật mình chưng hửng rồi bà định thần và ngồi lặng lẽ khóc. Ba đứa em nhỏ thì đến bâu lấy tôi mừng rối rít. Má tôi khóc cũng phải, má tôi con thì đông nhưng lớp chết, lớp đi xa. Năm đứa con lớn không được gần bà, nên có ai về nhà thì bà mừng lắm. Niềm vui hóa thành nước mắt. Tôi ngó quanh quẩn tìm ba tôi, mấy tháng cách xa tôi nhớ ông lắm, nhưng má tôi bảo ba tôi qua ông Tấn gặt lúa mướn kiếm tiền lo tết.

Hoàn cảnh gia đình tôi sau giải phóng cùng chung thân phận của những gia đình bị những cuộc chiến làm cho không còn sinh lực. Ba má tôi có tám đứa con thì chị Hai tôi bị máy bay Mỹ bắn chết, anh Ba thì hy sinh, còn anh Sang, anh Hữu đi kháng chiến và bây giờ họ là người nhà nước. Sau giải phóng, tôi cũng lại ra đi. Thế là ba má tôi chỉ còn 3 đứa nhỏ. Lúc ấy con Diệu, em kế tôi mới có 12 tuổi, chưa thể giúp ích được gì, còn con Hiền, thằng Mỹ thì mới năm, ba tuổi. Cuộc chiến đã huy động của ba má tôi những đứa con trụ cột, nguồn sinh lực dồi dào nhất của gia đình. Vì thế mà hòa bình về, ba má tôi tiếp tục đội nắng dầm mưa, chịu mọi cực khổ để gánh vác việc gia đình. Nói ra thì tội, sau khi trải đời qua những cuộc chiến tranh ác liệt, với nhiều đau thương mất mát, ba má tôi xơ xác, còi cọc như đàn vịt đẻ cuối mùa. Lúc đó ba tôi hơn 50, còn má tôi thì hơn 40 tuổi mà trông họ già, cằn cỗi, xác xơ như là những người 60 - 70 tuổi, đầu tóc bạc hết, thêm nữa là tinh thần bất an, bất định. Tôi quản lý kho súng đạn nên khi về mang theo mấy trái khói màu và mấy trái lựu đạn. Nhà không có gì ăn, tôi xách lựu đạn xuống mé sông Bạc Liêu ném bắt cá. Trái lựu đạn nổ xong, con Diệu chạy xuống gọi tôi mặt đầy sợ hãi: “Hia ơi, má bị sao kỳ lắm”. Tôi chạy lên nhà thấy mặt mày má tôi xanh mét, thần khí hoảng loạn như nhập đồng và bà luôn miệng la to: “Xuống hầm con ơi, u bít tới rồi…”. Tôi rớt nước mắt ôm má tôi vỗ về: “Má ơi con ném lựu đạn nổ chứ có phải u bít đâu. Hòa bình rồi mà má ơi…”. Hồi lâu má tôi mới tỉnh lại.

Trái lựu đạn làm cho cá dưới bến sông nổi trắng, nhưng tôi không còn bụng dạ nào vớt chúng. Tôi đem hết mấy trái lựu đạn còn lại cho Xã đội rồi nằm ân hận.

Tôi trở về nhà đã 3 ngày mà ba tôi đi gặt mướn vẫn chưa về. Ngày thứ ba đó cũng là ngày 27 tháng Chạp. Chim én đã kéo về bay chấp chới trên đồng và gió xuân cũng bay nhảy ở đó. Ba đứa em tôi nôn tết bao nhiêu thì má tôi sốt ruột lo âu bấy nhiêu. Bà bắt 3 con gà mái đang đẻ để ra chợ Bạc Liêu bán và mua cho con Hiền, thằng Mỹ mỗi đứa một bộ đồ, mặc tết. Còn áo quần cho con Diệu, đồ ăn tết cúng kiến thì chờ ba tôi về.

Tờ mờ sáng, má tôi và con Hiền ra ruộng nhà gặt lúa. Còn con Diệu thì ở nhà giữ em. Thật ra phải gọi là đi mót lúa mới đúng. Lúa năm nay thất quá. Những bông lúa chắc nằm lẫn lộn trong đám cỏ năn, cỏ nước mặn… nên không tài nào cắt, gặt được, chỉ có thể thu hoạch chúng bằng tay. Ruộng nhà tôi và cả xóm Bờ Xáng vốn nằm kế mép sông Bạc Liêu. Mà sông Bạc Liêu thì 6 tháng mùa mưa nước ngọt, còn 6 tháng hạn thì nước biển từ cửa Mỹ Thanh dẫn vào nên mặn chát. Những người làm ruộng ở ven sông này phải be bờ đắp đập rất kỳ công để giữ ngọt cho ruộng thành thuộc. Thế rồi những năm chiến tranh bom pháo dội xuống làm bể bờ vỡ đập, làm cho nước mặn tràn về nuốt chửng cánh đồng. Nước mặn làm cho ruộng vườn thất bát liên miên. Muốn cho lúa trúng thì lại phải đắp bờ, giữ ngọt 7 - 8 năm sau đất mới thuần ngọt. Ngẫm ra chiến tranh thật là ác nghiệt. Di chứng của nó không chỉ làm kiệt quệ nguồn lực lao động của từng gia đình nông thôn mà đến ruộng vườn của họ cũng bị ảnh hưởng nặng nề, cả chục năm sau đó. Sau giải phóng, người ta hay nói cụm từ: “Hàn gắn vết thương chiến tranh”, văn chương báo chí cũng nói ra rả. Thế nhưng, có những vết thương sâu hoắm không thể nào hàn được.

Má tôi và con Hiền đi suốt một ngày trời mỗi người chỉ mót được “lùm lùm” một thúng táo. Chiều họ về, đập lúa ra rồi cho vào cối giã thành gạo. Sau đó mới thổi lửa nấu cơm và mâm cơm dọn lên khi đã đỏ đèn. Tôi ngồi vào mâm cơm ấy, và miếng cơm ấy với bao nỗi niềm. Mâm cơm chỉ có một tô mắm đồng kho lõng bõng ăn kèm với bông súng đồng mà má tôi tranh thủ hái lúc đi mót lúa ban chiều. Vậy mà 3 đứa em tôi vừa chan vừa húp soàn soạt, chúng ăn đói ăn khát. Mắt má tôi buồn hiu như mình có lỗi. Rồi bà nói: “Ráng chịu cực khổ, sang năm lúa trúng mùa má dẫn tụi con ra chợ Bạc Liêu chơi tết, sắm quần áo mới”. Chỉ vậy thôi mà mắt các em tôi lóng lánh niềm vui. Đời khổ ải đau thương, gia đình tôi sống bằng niềm mơ ước đơn sơ như thế.

(Còn nữa)

Nhà văn Phan Trung Nghĩa

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.