Một trang đời mở ra

(tiếp theo số báo 3445)

Nông thôn Bạc Liêu thời mới tái lập tỉnh là những xóm làng đìu hiu với những mái lá và cây cầu khỉ bắc qua sông. Ảnh minh họa: Intetnet

Thế là tỉnh Bạc Liêu mới được tăng nội lực về nhân sự, về tư cách tự chủ, tự quyết. Sinh khí chung thật là phấn khởi, ai cũng mong muốn một cách tha thiết rồi đây một Bạc Liêu mới với dân số 787.550 người, diện tích tự nhiên là 248.496ha và một chiều sâu văn hóa làm hành trang sẽ phát triển rất khác thường, vượt bậc như đất này đã từng làm trong lịch sử vận động đi lên của mình. Đó là vào đầu thế kỷ XX Bạc Liêu trở thành phồn thịnh, là một trong 3 trung tâm kinh tế - xã hội lớn của ĐBSCL.

Thế nhưng, những người từ Cà Mau về và cả người sở tại đều không lường trước được những gì mà họ phải đương đầu, đó là cái cảnh nhà nghèo mới ra riêng, lại ra riêng một chỗ còn lắm bộn bề, khó khăn. Khó khăn đủ thứ về nhân lực, tài chính, nơi ăn chốn ở, phương tiện hoạt động…

Tình trạng thấp kém, chậm phát triển của nền kinh tế - xã hội; sự yếu kém, thiếu đồng bộ của hệ thống kết cấu hạ tầng; đời sống của Nhân dân gặp nhiều khó khăn, thu nhập bình quân đầu người lúc này chỉ có 249,7 USD, tương đương 5,5 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo cao đến gần 29%. Bạc Liêu mới là một trong những tỉnh nghèo nhất ĐBSCL và cả nước. Tôi còn nhớ, từ Cà Mau về là bắt gặp Hương lộ 6, Liên tỉnh lộ 13, đường Cao Văn Lầu ngày nay, rồi đến cầu số 2 - Phước Long, đường Cầu Sập - Hồng Dân, đường Giá Rai - Gành Hào… là những con đường được trải đất đỏ trên cái nền đường làm bằng đá tảng từ thời Pháp, Mỹ để lại nên đầy ổ voi, ổ gà. Việc đi lại, làm ăn của người Bạc Liêu vất vả đến xốn xang.

Lúc bấy giờ vùng Bắc Quốc lộ 1A có 152.000ha đất tự nhiên đang dần dần thụ hưởng chương trình ngọt hóa Quản lộ Phụng Hiệp. Đây là thế mạnh của tỉnh mới để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội. Thế nhưng, sản xuất trồng lúa chỉ mới đạt 70.000ha, theo kiểu độc canh cây lúa. Vùng này có 20.000ha đất nuôi tôm nhưng tự phát, chưa được quy hoạch nên năng suất thấp, lại còn làm nhiễm mặn vùng sản xuất lúa, xảy ra tình trạng tranh chấp lúa - tôm.

Vùng Nam Quốc lộ 1A cũng chủ yếu là trồng lúa, đa phần độc canh và có khoảng 20.000ha đất nuôi tôm theo kiểu quảng canh, năng suất thấp.

Hải sản thì đánh bắt nhỏ lẻ, gần bờ, sản lượng không đạt được bao nhiêu. Tình hình khó khăn là thế mà ông trời lại không tha, cơn bão số 5 cuối năm 1997 rất hiếm gặp ở Bạc Liêu kể từ thuở “năm Thìn bão lụt” ập đến, người chết, cơ sở hạ tầng, hoa màu, tôm cá thiệt hại nặng nề.

Những cán bộ đi Cà Mau 12 năm trở lại vẫn thấy chốn cũ là những xóm làng đìu hiu với những mái lá và cây cầu khỉ bắc qua sông. TX. Bạc Liêu ngày ấy nhỏ xíu, đường phố cũng nhỏ xíu, gồ ghề. Ven đường là những dãy phố cũ kỹ, rêu phong có từ thời xửa thời xưa. TX. Bạc Liêu lúc ấy chỉ có người thì già đi, còn cảnh cũ vẫn vậy. Khi chiều xuống, phố lên đèn, đó là những ánh đèn vàng vọt và đời tặng cho ta một phố chợ hoài cổ đến nao lòng.

Tháng 11/1997, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI đầu tiên kể từ khi tỉnh Bạc Liêu tái lập được tổ chức. Đây là một đại hội đặc biệt, vì nhiệm kỳ chỉ có suýt soát 3 năm (1997 - 2000). Vậy mà cái thời gian ngắn so với các đại hội thường thấy ấy, lịch sử vùng đất đặt lên vai những người lãnh đạo một nhiệm vụ hết sức nặng nề. Đại hội phải tìm cho ra một đường hướng phát triển để lãnh đạo Nhân dân Bạc Liêu gỡ khó, thoát nghèo và phải đưa được Bạc Liêu phát triển. Nghị quyết Đại hội XI xác định, muốn vực dậy Bạc Liêu cần phải đẩy mạnh phát triển toàn diện, đồng bộ các mặt: nhanh chóng ổn định và hoàn chỉnh tổ chức bộ máy các cấp, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh… và Nghị quyết XI cũng lựa chọn một số nhiệm vụ trọng tâm cấp bách giai đoạn 1997 - 2000 là: tập trung đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn, đẩy mạnh làm giao thông nông thôn, xóa nhà lụp xụp trong dân, xóa trường học 3 ca và làm bằng cây lá, chuyển đổi cơ cấu sản xuất, xóa đói giảm nghèo, chăm lo cho gia đình chính sách… Đại hội XI chọn một số nhiệm vụ ưu tiên, cấp bách nói trên từ cơ sở kế thừa thành tựu thời Minh Hải như phong trào làm giao thông nông thôn rất mạnh ở Phước Long, đồng thời căn cứ vào những tiềm năng, lợi thế của Bạc Liêu như vùng ngọt hóa Quản lộ Phụng Hiệp có cơ sở để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp toàn diện mà phát triển nông thôn, xóa đói giảm nghèo…

(còn nữa)

Nhà văn Phan Trung Nghĩa