Một trang đời mở ra

(tiếp theo số báo 3457)

Quốc đảo sư tử Singapore. Ảnh: Internet

Malaysia không chỉ chú trọng bảo vệ, phát triển văn hóa của mình, mà còn chú trọng đến việc giữ gìn, phát triển cái đa văn hóa của đa dân tộc trên đất nước họ để làm nên bản sắc phong phú của Malaysia. Trong một siêu thị ở cao nguyên Genting, người ta cho xây nhiều ngôi nhà truyền thống của các quốc gia trên thế giới, trong đó có ngôi nhà Việt Nam. Và rõ nhất là khi đoàn chúng tôi được đưa đi thăm thành phố cổ Malacca, cách Kuala Lumpur khoảng 400km. Thành phố này được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Đi thăm Malacca, tôi đảm bảo rằng không cần hướng dẫn viên du lịch thuyết minh, chúng ta cũng có thể hiểu được rằng đã từng có dân Malaysia, dân Anh, dân Trung Quốc, dân Ấn Độ… ngụ cư ở đây hàng trăm năm. Ở đó có một nghĩa trang cổ với hơn 30.000 ngôi mộ của người Hoa. Mặc dù, nghĩa trang không còn cho chôn người chết vài chục năm nay, nhưng họ vẫn bảo vệ và ta vẫn thấy được kiểu dáng, bia đá của các ngôi mộ của người Hoa. Ở đây còn có một pháo đài của người Anh cách mấy trăm năm, nhìn là biết Malacca từng là thuộc địa của Anh quốc. Chúng tôi được dẫn đi xem khu phố Tàu, trên một con đường nhỏ, hai bên là hai dãy nhà người Hoa lợp ngói âm dương, cửa ván. Lẫn trong những dãy nhà ấy là hai ngôi chùa một to, một nhỏ cũng thờ Thành Hoàng bổn cảnh, Quan Đế thánh quân… xét về quy mô chùa và nhà thì dãy phố Tàu này không bằng Bạc Liêu và càng thua xa kiến trúc Hội An. Thế nhưng, du khách châu Âu, châu Á cứ lũ lượt kéo đến xem, chụp ảnh, quay phim. Cái gốc của vấn đề là ngoài cái văn hóa kiến trúc cổ của Trung Hoa thì những nhà làm du lịch Malaysia biết cách tổ chức buôn bán, sản xuất, văn nghệ… qua đó nó trình diễn một cách ngoạn mục đời sống “xưa” của Trung Hoa như: làm bánh, bán tạp hóa, thợ đồng, thợ giấy, hát sẩm, nhuộm và dệt vải… Những sản phẩm ấy làm ra được người địa phương bán giá cao kinh khủng, thế nhưng du khách cứ mua vì họ không mua giá trị vật chất mà mua cái giá trị văn hóa của nó. Đi một vòng là hiểu được văn hóa Trung Hoa, văn hóa Trung Hoa bổ sung làm phong phú thêm nền văn hóa đa sắc tộc của Malaysia. Và như thế, nó làm phong phú, đậm đà bản sắc Malaysia.

Xin nói thêm một chút về cách làm du lịch văn hóa tâm linh của Malaysia. Đoàn chúng tôi được đưa đến động Batu cách thủ đô Kuala Lumpur 13km về phía Bắc. Đây là một hang động đẹp, ẩn trong núi đá vôi. Nơi đây người Malaysia gốc Ấn Độ thờ các vị thần Hinđu giáo của người Ấn Độ. Các nhà hoạch định du lịch Malaysia cứ để cho các hoạt động tôn giáo diễn ra một cách tự nhiên như nó vốn có hàng trăm năm nay, cái mà họ thêm vào là giữ gìn và bảo vệ cảnh quan, trồng mới rừng, thả khỉ vào… rồi bày ra các dịch vụ phục vụ du khách. Các dịch vụ này mang màu sắc của văn hóa Ấn Độ như phục vụ trà kéo miễn phí. Đây là một loại trà sữa truyền thống của người Ấn Độ. Khách vào uống sẽ được các tay thanh niên Ấn Độ pha trà bằng cách tung hứng trên không trông rất vui mắt. Rồi thắt hoa dâng lễ theo kiểu Ấn Độ. Rồi bán quà lưu  niệm, đó là những loại quà biểu tượng là một vị thần thờ tại động Batu. Chính cách làm này đã biến Batu trở thành một địa điểm du lịch đông khách. Người ta đến để khám phá văn hóa Ấn Độ nhiều hơn đi cầu xin các vị thần. Không biết các vị thần có phù hộ hay không mà lao động quanh vùng Batu có công ăn việc làm và đời sống trở nên sung túc.

Ba ngày 3 đêm Malaysia để lại trong tôi quá nhiều ấn tượng, nhất là trong việc họ đã bảo vệ, phát triển cảnh quan môi trường, bảo vệ nền văn hóa đa sắc tộc trong quá trình văn minh hóa để làm nên bản sắc Malaysia huyền bí. Và người ta khẳng định rằng, bản sắc chính là sức mạnh nội sinh của Malaysia trong phát triển.

Từ Malaysia, chúng tôi đi ô tô qua một con đường được đắp trên eo biển mang tên đường Tohot là tới đảo quốc Singapore. Trung tâm hành chính, thương mại… của Cộng hòa Singapore nằm trên một hòn đảo lớn và xung quanh của nó có đến 63 hòn đảo nhỏ. Tổng diện tích của đất nước Singapore chỉ có 692,7km² và dân số chỉ khoảng 5 triệu người. Thế nhưng, “tiểu quốc gia” này đã làm cho người châu Âu bái phục vì sự tăng trưởng vượt bậc và cách tổ chức xã hội của họ. Hàng năm, khách du lịch trên toàn thế giới đổ xô về chiêm ngưỡng Singapore đông hơn gấp nhiều lần dân số của họ.

(còn nữa)

Nhà văn Phan Trung Nghĩa