Thứ bảy, 26-9-26 08:12:20
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Muối Bạc Liêu mặn và... ngọt trong câu vọng cổ

Báo Cà Mau

Buổi trưa thả mình miên man trên cánh võng sau hè, tôi mê đắm bởi câu vọng cổ ngọt ngào từ chiếc radio của ngoại: “Muối Long Điền vẫn mặn nghĩa thủy chung, sao người con gái đồng bưng vội rời xa quê biển…”. Lắng nghe từng câu chữ trong bản vọng cổ của soạn giả Ngô Hồng Khanh, mới thấy muối Bạc Liêu quê mình vào vọng cổ thật ngọt ngào, da diết… .

Ca dao dùng muối và gừng để ngợi ca tình nghĩa son sắt của vợ chồng: “Muối ba năm muối đang còn mặn/ Gừng chín tháng gừng hãy còn cay. Đôi ta nghĩa nặng tình dày/ Có xa nhau đi nữa, cũng ba vạn sáu ngàn ngày mới xa”, hay “Tay bưng dĩa muối chấm gừng/ Gừng cay muối mặn xin đừng bỏ nhau”… Trong bài thơ Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm đề cập đến muối và gừng để thể hiện tình cảm vợ chồng thủy chung - một trong vô số cái nghĩa tình cấu thành tên “Đất nước”: “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Nay, trong một bản vọng cổ, lại một lần nữa nhắc đến muối mặn - gừng cay, nhưng là hạt muối với “đích danh”: Muối Bạc Liêu.

Thu hoạch muối ở xã Long Điền Tây. Ảnh: M.Đ

Tôi lắng lòng mà nghe những câu từ trong Biển cạn: “Cá kèo kho muối Bạc Liêu. Lấy chồng quê biển càng yêu Gành Hào”. Muối Bạc Liêu thật ngọt ngào trong câu hát ấy! Soạn giả Ngô Hồng Khanh viết Biển cạn để nói hộ tâm tình của một chàng trai đem lòng yêu cô gái xứ Long Điền với những kỷ niệm ngọt ngào in trên đồng muối mặn: “Chiều ấy đi bên tôi, em nói: Mình đang đi trên biển cạn quê mình. Em bỗng ngước nhìn mênh mông ruộng muối, biển cạn mênh mông mình vẫn bên mình…”. Nhưng cái vị mặn mà ngọt ngào thủy chung của biển muối bỗng chốc hóa thành mặn đắng trên bờ môi khi “Muối Long Điền vẫn mặn nghĩa thủy chung, sao người con gái đồng bưng vội rời xa quê biển”. Dõi mắt kiếm tìm từ tu muối Long Điền, chàng trai ngó nghiêng đến tận… phía Long Điền Tây: “Phía Long Điền Tây vẫn muối trắng mênh mông, em theo chồng như con sáo qua sông”. Mà sáo qua sông rồi thì mong chi ngày trở lại, để cho chàng trai trong bài ca ấy chênh vênh không biết đi đâu về đâu với tâm tư hoài vọng: “Chiều nay tôi lại chèo ghe muối Bạc Liêu, như chở nặng tình quê đi khắp nẻo… Gành Hào ơi, mênh mông tình biển mặn, dẫu biển cạn non mòn tình ta vẫn mênh mông…”.

Nếu vị soạn giả ở thế hệ tiền bối như Ngô Hồng Khanh mượn vị mặn - ngọt của muối Bạc Liêu để nói về tâm sự của chàng trai bị người yêu phụ rẫy (có thể vì nghịch cảnh nào đó) thì lớp sáng tác trẻ hơn, chẳng hạn như tác giả Vưu Long Vỹ cũng có lần mượn hạt muối Bạc Liêu để gieo vào lòng khán giả những tâm trạng u hoài, khắc khoải với bản vọng cổ nhịp 16 Chiều trên đồng muối Kinh Tư. Không khắc khoải sao được khi nghe tâm trạng như bật thành nước mắt của người con gái Kinh Tư: “Em mơ thành vợ thành chồng, cùng anh cuối đất cùng trời, mơ ngày loan phụng hòa đôi, ước mơ trọn vẹn. Ngờ đâu mưa giông tàn phá, muối chưa kết hạt thành đôi, đôi ta hai ngả chia lìa”. Nhưng người con trai mà cô gái mơ thành vợ thành chồng đã không trở lại để cô gái nghe như “muối Kinh Tư mặn đắng trong lòng”… Muối mặn thủy chung, biển quê son sắt… những hình ảnh thật đắt giá mà tác giả Vưu Long Vỹ sử dụng trong bản vọng cổ nhịp 16 cũng đã chiếm trọn cảm tình của khán giả trong Liên hoan hát ru, hát dân ca cổ truyền được tổ chức tại Bạc Liêu cách đây chưa lâu. Bài ca khiến nhiều người hiểu hơn về vị ngọt thủy chung của muối Bạc Liêu, cũng như vị mặn đắng của muối ấy khi tình yêu son sắt không được đáp trả bằng sự sắt son…

Đằng nào đi nữa, dù mặn hay ngọt, muối Kinh Tư, muối Long Điền và tựu trung là hạt muối Bạc Liêu thật đặc biệt khi nó ngọt ngào trong từng câu vọng cổ. Phải chăng, đó tiếp tục là sự kết tinh thêm những hương vị ngọt ngào cho âm nhạc Việt Nam bằng chính vị mặn pha lẫn ngọt ngào đặc trưng của hạt muối Bạc Liêu!

CẨM THÚY

"Trăm năm gấm hoa" nghệ thuật sân khấu Việt Nam

Tối 22/9, tại Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu (phường Bạc Liêu), Nhà hát Cao Văn Lầu tổ chức chương trình kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam (12/8 âm lịch) và 107 năm Ngày ra đời bản “Dạ cổ hoài lang” (15/8/1919-15/8/2026).

Chung trách nhiệm giữ gìn và làm giàu bản sắc văn hoá Cà Mau

Chiều 22/9, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Cà Mau phối hợp Hội Sân khấu và Chi hội Nghệ nhân Đờn ca tài tử tỉnh tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam lần thứ 17 năm 2026.

Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải dự lễ kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam

Tối 21/9, tại Đoàn Cải lương Hương Tràm (phường Tân Thành), lễ kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam (12/8 âm lịch) năm 2026 đã diễn ra trong không khí trang nghiêm và thành kính.

Lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau tiếp, làm việc với Hiệp hội Màu nước Quốc tế

Sáng 21/9, đồng chí Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, đón tiếp ông Atanur Dogan, Nhà sáng lập, Chủ tịch Hiệp hội Màu nước Quốc tế (IWS Global Art Network), cùng các họa sĩ nhân chuyến sáng tác tại Cà Mau.

Đêm Gala Cà Mau Art Tour 2026: Sắc màu nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Nằm trong khuôn khổ Chương trình Cà Mau Art Tour 2026, tối 20/9, đêm Gala Dinner Cà Mau Art Tour 2026 diễn ra trong không khí ấm cúng và đậm chất nghệ thuật, với sự tham gia của hơn 50 hoạ sĩ, nghệ sĩ đến từ 14 quốc gia trên thế giới.

Ấn tượng Lễ khai mạc Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh Cà Mau lần thứ I

Sáng 20/9, tại Nhà thi đấu đa năng tỉnh Cà Mau (phường Bạc Liêu), Lễ khai mạc Đại hội Thể dục Thể thao lần thứ I năm 2026 diễn ra trong không khí trang trọng, sôi nổi. Lễ khai mạc được Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau trực tiếp trên sóng CTV.

3 hoạ sĩ Cà Mau góp mặt tại Triển lãm Tranh màu nước Quốc tế lần thứ 5

Chiều 19/9, tại Trung tâm Nghệ thuật đương đại Thành phố Hồ Chí Minh, Triển lãm Tranh màu nước Quốc tế lần thứ 5 đã chính thức khai mạc, mở cửa đón công chúng tham quan 202 tác phẩm xuất sắc của các tác giả đến từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ.

“Dấu vân tay sống” của một vùng đất

Giữa lòng đêm tĩnh mịch của không gian rừng nguyên sinh, những chiếc xuồng ba lá chầm chậm rời bến. Hai bên là rừng tràm.

Tổng duyệt Lễ khai mạc Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh Cà Mau lần thứ I

Tối 17/9, tại Nhà thi đấu đa năng tỉnh Cà Mau (phường Bạc Liêu), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng dự tổng duyệt chương trình Lễ khai mạc Đại hội Thể dục Thể thao lần thứ I năm 2026.

Giữ cội nguồn, nối dài tình đồng tộc

Từ việc tìm về cội nguồn, kết nối những người cùng dòng họ đến sẻ chia với nhau trong cuộc sống, Hội đồng họ Phạm tỉnh Cà Mau đang từng bước xây dựng một mái nhà chung của tình đồng tộc. Qua đó, những giá trị tốt đẹp của truyền thống gia đình, dòng họ được tiếp nối trong đời sống hôm nay, hướng đến giáo dục thế hệ trẻ và cùng nhau phát triển.