Mỹ tăng cường hiện diện ở châu Phi

Hãng AFP ngày 3/8 đưa tin, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đến Nam Sudan, chặng dừng chân thứ 2 trong chuyến công du châu Phi kéo dài hơn 10 ngày. Tại Nam Sudan, bà Hillary Clinton sẽ hội đàm với Tổng thống Salva Kiir và thảo luận về kế hoạch tiếp tục thúc đẩy tiến trình hòa bình với Sudan, tránh nguy cơ xảy ra xung đột vì nguồn tài nguyên dầu mỏ.

Sứ mệnh quan trọng

Ngoại trưởng Hillary Clinton là quan chức cấp cao nhất đến Nam Sudan kể từ khi đất nước này tuyên bố thành lập vào tháng 7 năm ngoái. Trước khi đến Nam Sudan, bà Clinton đã dừng chân ở Senegal - một trong những đối tác quan trọng của Mỹ tại khu vực châu Phi. Chặng dừng chân tiếp theo của bà Hillary sẽ là Uganda. Tại đây, bà sẽ chủ yếu xoay quanh vấn đề an ninh.

Theo hãng tin AP, từ Uganda, Ngoại trưởng Mỹ sẽ đến Kenya. Tại đây bà Clinton đôn đốc các nhà lãnh đạo Kenya tổ chức một cuộc bầu cử quốc gia hòa bình, tự do và công bằng vào năm 2013. Bà cũng sẽ gặp các quan chức Somalia và nhấn mạnh sự ủng hộ của Mỹ về một quá trình chuyển đổi chính trị trong tháng 8 này. Chặng dừng chân tiếp theo là Malawi và kết thúc ở Nam Phi với cuộc đối thoại chiến lược cùng các quan chức Nam Phi nhằm thúc đẩy thương mại song phương với Mỹ.

Chuyến thăm châu Phi lần này của Ngoại trưởng Mỹ diễn ra sau khi Chính phủ của Tổng thống Barack Obama công bố chiến lược mới đối với vùng phía Nam sa mạc Sahara của châu Phi tháng 6 vừa qua. Chính sách này gồm bốn trụ cột: củng cố các định chế dân chủ; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thương mại và đầu tư; thúc đẩy hòa bình và an ninh; khuyến khích phát triển.

Tờ Washington Times cho rằng, bà Clinton đang có một sứ mệnh quan trọng. Chuyến công du với trọng tâm được thông báo là thúc đẩy dân chủ, tăng trưởng kinh tế cũng như hòa bình và an ninh khu vực. Nhưng vượt lên tất cả, chuyến thăm đang thể hiện chiến lược mới của Washington nhằm tạo dựng một nền tảng bền vững ở Lục địa đen và không để bị chậm chân trước các đối thủ tại châu lục giàu tài nguyên này.

Cạnh tranh với Trung Quốc

Trước và trong lúc chuyến công du đang diễn ra, nhiều tờ báo, hãng tin lớn của Mỹ, Anh như AP, Washington Times, Christian Science Monitor, Guardian đều có những nhận định cho rằng, chuyến thăm châu Phi này của bà Clinton còn nhằm giành lại ảnh hưởng của Trung Quốc tại châu lục giàu tài nguyên này.

Báo Guardian cho biết tại Senegal, bà Clinton đã có một bài phát biểu nhằm cảnh báo các quốc gia châu Phi về những nguy hiểm tiềm tàng trong hoạt động đầu tư nước ngoài và dù bà không đề cập đến nước nào nhưng câu nói của bà được ngầm hiểu là Trung Quốc. Bà Clinton cảnh báo các lãnh đạo châu Phi phải hết sức cẩn thận xem xét “các dự án đầu tư nước ngoài” khi chưa được giải trình đầy đủ. Các dự án này đe dọa làm tồi tệ thêm tình trạng tham nhũng, và thiệt nhất là người dân, đặc biệt ở những quốc gia nghèo nhất.

Tại cuộc họp thượng đỉnh châu Phi - Trung Quốc ở Bắc Kinh hồi tháng 7, Trung Quốc hứa sẽ cho châu Phi vay 20 tỷ USD trong vòng 3 năm tới, gấp đôi con số Trung Quốc đã đề nghị với châu lục này giai đoạn 3 năm trước. Năm 2000, kim ngạch thương mại hai chiều chỉ đạt 10 tỷ USD. Nhưng đến năm 2010, con số này đã là 114 tỷ USD. Năm ngoái đạt mức kỷ lục 166 tỷ USD. Như vậy Trung Quốc đã vượt qua Mỹ một cách ngoạn mục vì kim ngạch thương mại Mỹ và châu Phi năm 2010 chỉ có 113 tỷ USD trong khi cách đây 3 năm Mỹ còn là đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi.

Giáo sư Emilio Viano ở Đại học American cho rằng, Washington không muốn để mất dần những lợi ích kinh tế quan trọng tại châu Phi, nơi có những quốc gia đang đạt mức tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới. Theo ông, Washington muốn thay đổi điều ông gọi là sự lơ là của Mỹ ở châu Phi bắt đầu từ thời Tổng thống George W.Bush.

Theo SGGPO