Năm mới bàn chuyện tín ngưỡng và mê tín

Trong những ngày đầu năm mới, người Việt thích đi chùa lễ Phật, cầu may mắn cả năm. Đó là khoảnh khắc để con người hướng mình đến thế giới tâm linh, để những lo toan, muộn phiền của năm cũ tan biến.

Ảnh minh họa: T.L

Bên cạnh những người đến chùa vãn cảnh ngày xuân, hầu hết người Việt đến chùa đều mang trong mình một tấm lòng thành kính; có người cầu tài, cầu lộc, cũng có người cầu duyên; người thì cầu bình an, sức khỏe cho bản thân và những người trong gia đình. Đó là nét đẹp trong văn hóa tâm linh của người Việt. Song, cùng với những nét đẹp văn hóa, nhiều người Việt bị cuốn theo những dịch vụ mê tín lúc nào không hay.

Ban đầu chỉ là những quẻ xăm nho nhỏ ở chùa, ở miếu. Nhiều người tiến xa hơn khi tìm cách bói quẻ xăm, hoặc tìm đến các thầy bói để xem vận mệnh. Ở các chùa cũng nở rộ dịch vụ cúng sao, giải hạn.

Ông bà ta đã có câu giáo huấn về nạn bói toán là “bói ra ma, quét nhà ra rác”. Tuy nhiên, vì chuyện bói toán là nói dựa, nói về cái chưa xảy ra hoặc những cái chung chung khiến người ta nghi hoặc, nên cũng khó xác định đúng sai rạch ròi. Từ đó, thầy bói vẫn có thể “sống khỏe” mỗi dịp xuân về tết đến.

Ba cô gái tuổi ngoài đôi mươi, đó là Ngọc Thảo, Tuyết Hồng và Ngọc Hà kéo nhau đi xem bói đầu năm. Chưa cần xem, chỉ cần nhìn sơ qua các cô gái tuổi còn phơi phới, “bà thầy” đã có thể nói vanh vách điều mà các cô quan tâm nhiều nhất: tình duyên. Ba cô là bạn của nhau, vậy mà sau khi xem bói, ra về đã ngấm ngầm có sự đố kỵ. Nguyên do sau đó được Hồng kể lại là vì bà thầy bói nói úp mở về một “nữ nhân” có thể cướp mất người yêu của Thảo. Mà nữ nhân này, theo kiểu tả chung chung của mấy thầy bói, cộng thêm suy diễn của Thảo thì giống bạn Hà. Phải mất cả tuần lễ, cộng thêm bao nhiêu là giải thích của Hà, và cả cái yêu cầu đòi chia tay của anh người yêu vì sự mê tín của mình, Thảo mới giật mình tỉnh ngộ.

Không ít người, ba ngày xuân là để vui chơi, gặp gỡ người thân, bạn bè hàn huyên tâm sự lại mang vào mình đủ thứ nghi vấn, bực mình sau khi gặp thầy bói.

Lại nói chuyện cúng sao giải hạn đầu năm, hiện nay nhiều các gia đình đều có gửi hoặc trực tiếp cúng sao tại các nơi thờ tự tín ngưỡng. Việc cúng sao, giải hạn cũng có nhiều ý kiến tranh luận, xem mức độ nào thì là tín ngưỡng, mức độ nào là mê tín.

Một số quan niệm cho rằng, đây không hoàn toàn là mê tín, bởi xét ở khía cạnh khác, một số năm tuổi đời người cũng như những ngôi sao chiếu mệnh cũng có tương quan với những chu kỳ biến đổi (có thể bất lợi) ảnh hưởng đến con người. Tuy nhiên, việc cúng sao giải hạn tràn lan như hiện nay mang nhiều màu sắc mê tín dị đoan cần được bài trừ.

K.K